Klein stukje Sahara voedt groot deel van Amazonewoud

16-01-2007 Bron: OneWorld

Al langer was bekend dat de Sahara stof verspreidt over de wereld. Niet zijn de hoeveelheden vastgelegd. Met satellieten en bijbehorende metingen hebben onderzoekers nu echter ontdekt dat meer dan de helft van dit zand komt van één bepaald stukje woestijn in het noorden va Tsjaad. Dit gebied, de Bodélé-depressie geheten, omvat nog geen procent van de hele Sahara.


Het gebiedje ligt in een dal geklemd tussen de Tibesti en Ennedi gebergten, aan de noordrand van de Sahel. Tussen november en maart ontstaan daar sterke windstromen die veel erosie opwekken. In die periode waait het meeste stof weg uit de Bodélé-depressie, gemiddeld dagelijks zo'n 700.000 kilo.

 

De wind neemt jaarlijks ruim 100 miljoen kilo zand mee de oceaan over naar het regenwoud in Latijns Amerika. Ongeveer 50 miljoen kilo haalt daadwerkelijk het regenwoud.

 

De grond van het Amazonegebied heeft zelf een tekort aan mineralen en nutriënten, zoals fosfor en stikstof. 'Het gebied is al duizenden jaren afhankelijk van de overgewaaide voedingstoffen', zegt Maarten Krol, hoogleraar atmosferische chemie en luchtkwaliteit aan de Wageningen Universiteit. 'Het ecosysteem heeft zich dan ook op de voedselvoorziening aangepast.'

 

Europa

Het regenwoud heeft de voedingstoffen, zoals stikstof hard nodig. Maar op landbouwgronden of in stedelijk gebied kunnen hoge concentraties van onder meer stikstof in neerslag gevaarlijk zijn. 'Kunstmest en uitlaatgassen bevatten veel stikstof, dit komt in het grondwater terecht en valt uiteindelijk in vorm van regen op ecosystemen', vertelt Krol. 'Die raken daardoor uit balans.'

 

Een paar keer per jaar, bij goede windstromen en weinig buien, is ook Europa bedekt met een dun laagje rood woestijn zand. 'Onschuldig', aldus Krol. 'Alleen in Zuid-Spanje hebben de bewoners soms last van ademhalingsklachten door wolken stof.'

Artikel in Environmental Research Letters

Gemma van der Kamp

Journalist, antropoloog en docent online journalistiek. Onderzoekt de impact...

Lees meer van deze auteur >

Reacties