KIT kruipt in de huid van ondernemers

01-07-2005
Door: Tekst: Carolien Hovenier


Het KIT is in 1910 opgericht door bedrijven en overheden. Het instituut traint onder meer medewerkers van bedrijven en overheden voor hun uitzending naar verre landen, verricht biomedisch onderzoek en treedt op als kennismakelaar om duurzame economische ontwikkeling een impuls te geven. 'Via capaciteitsopbouw zorgen we ervoor dat ondernemers in ontwikkelingslanden duurzame producten kunnen produceren. En we benaderen westerse ondernemers die ze willen afnemen.'

Ingrijpend

Drie jaar geleden zette Donner een ingrijpende reorganisatie in gang om het KIT beter in staat te stellen zich te verplaatsen in de ondernemersgeest. Bedrijfsmatig werken werd het uitgangspunt. 'De financiën van onze activiteiten werden voorheen centraal beheerd. Daardoor hadden we onvoldoende grip op de kosten, terwijl een ondernemer juist precies wil weten wat wij in rekening brengen voor bijvoorbeeld ons optreden als kennismakelaar.'

Donner vergeleek zijn activiteiten met die van overeenkomstige organisaties. Zo kon het KIT vaststellen of de tarieven realistisch waren. De afdelingen werden verantwoordelijk gesteld voor hun eigen exploitatie om een beter zicht op de kosten te krijgen. Managementinstrumenten waar het bedrijfsleven al sinds jaar en dag mee werkt, deden hun intrede. Zoals de Balanced Scorecard, een middel om te bepalen of strategie, activiteiten en financiën met elkaar in overeenstemming zijn. Kwaliteitszorgsystemen moesten gaan zorgen voor een balans in de kwaliteit van activiteiten, mensen, processen, voorzieningen en budgetten. De reorganisatie heeft inmiddels haar vruchten afgeworpen. 'Als er een bedrijf bij ons aanklopt dat wil investeren in een Indiaas zijdebedrijf, dan kunnen we die mensen exact vertellen wat dat gaat kosten. Ook bieden we goede voorlichting over de risico's.'

Samenwerken met bedrijven

  • Denk en handel als ondernemer. Ban evaluaties. Introduceer managementinstrumenten als de Balanced Scorecard en kwaliteitszorgsystemen. 'Evaluaties zijn deels flauwekul. Ze zeggen niets over de kwaliteit van activiteiten, mensen, processen, voorzieningen en budgetten. Stel hier eisen aan en meet je impact op basis van die parameters. Dán leg je op een goede manier verantwoording af.'
  • Blijf neutraal. 'Sommige organisaties willen participeren in projecten en winst maken. Dat is vragen om belangenverstrengeling. Mijn advies: breng alleen partijen met elkaar in contact.'

Bodyshop

De activiteiten rond duurzame economische ontwikkeling komen inmiddels beetje bij beetje van de grond. Een aardig voorbeeld is de productie van medicinale planten in India. Donner: 'Het KIT heeft eerst een onderzoek uitgevoerd naar het telen van medicinale planten in arme gebieden. Onze studie wees uit dat een aantal soorten, die tot voor kort alleen in de natuur voorkwamen, zich goed leent om op grote schaal te kweken. Met een aantal boeren hebben we vervolgens de productie opgezet. Ook hebben we een Nederlandse ondernemer gevonden die de planten verwerkt en verkoopt in de Bodyshop. De voordelen voor het Nederlandse bedrijf zijn evident. De ondernemer kan beschikken over een grote oogst en is verzekerd van continuïteit, omdat we een hechte samenwerking hebben opgebouwd. Het project is illustratief voor de meerwaarde die bedrijven en het KIT voor elkaar kunnen hebben. Het KIT heeft verstand van culturen en van de manier waarop je daarmee omgaat. Bedrijven hebben dat niet en lopen het risico dat een investering mislukt.'

Donner benadrukt dat het KIT nooit zelf een belang zal nemen in een onderneming: 'Je kunt met capaciteitsopbouw een mooi bedrijf opzetten, maar als niemand de producten afneemt, houdt het op. Wat weet het KIT nou van mode? Dat is een zaak van marketing door westerse bedrijven en de producent in India. Ieder zijn vak. Bedrijven zijn prima in staat een duurzame relatie met elkaar op te bouwen. Wij willen zonder enige belangenverstrengeling neutraal en objectief adviseren.'

Ghanese tonijn

Volgens de KIT-voorzitter is er veel behoefte aan duurzame producten. 'Neem ons tonijnproject in Ghana. Normaalgesproken wordt tonijn met behulp van netten binnengehaald door grote trawlers. De vis gaat daarbij spartelen en raakt beschadigt. Maar als de tonijn met een lijn wordt gevangen, blijft de vis gaaf en in mooie moten verhandelbaar. Dankzij onze contacten met het bedrijfsleven hebben we er in Japan een goede markt voor weten te vinden.'

Prachtig, die potentie. Kan het KIT die ten volle benutten? 'Nog niet', geeft Donner eerlijk toe. 'Er is vanuit westerse kapitaalverschaffers volop vraag naar participatie in duurzame projecten. Probleem is dat geïnteresseerden worden geconfronteerd met hoge kosten. Ghanese banken rekenen bijvoorbeeld 60 procent rente. Alleen al daardoor kan een project soms wel 40 procent duurder uitvallen. Daar kun je geen investeerder voor vinden. Er moet dus geld bij. Met verschillende Nederlandse pensioenfondsen en banken praten we nu over bekostiging. In het kader van maatschappelijk verantwoord ondernemen zie ik dat onze gesprekspartners hier oog voor hebben. Zeker als ze merken dat wij ons weten te verplaatsen in hun belangen.'



Reacties