Kennis van cultuur versterkt ontwikkelingssamenwerking

01-07-2006
Door: Tekst: Martine van der Horn


Leonie Blokhuis is coördinator Jongeren Uitzendprogramma bij ICCO
 
'Dit boek was voor mij, tijdens mijn studie sociale geografie, een eye-opener. Het heeft me sensitief gemaakt voor culturele verschillen en andere tradities van communiceren. Ik heb daar veel aan gehad tijdens mijn afstudeeronderzoek in Mexico, bij mijn vrijwilligerswerk in Peru en ook in mijn huidige functie: coördinator Jongeren Uitzendprogramma.'

"Allemaal andersdenken" gaat over cultuurverschillen en over hoe en waarom mensen uit andere landen anders denken, voelen en handelen dan wij hier gewend zijn. Als graadmeter voor cultuurverschillen gebruikt auteur Geert Hofstede vijf dimensies: machtafstand (de afstand tussen machthebbers en bevolking, red), individualisme, masculiniteit, onzekerheidsvermijding en lange- of kortetermijndenken. Het boek behandelt met name nationale verschillen die de achtergrond vormen van veel internationale misverstanden en conflicten. Ook de acculturatiecurve komt aan bod. Als je net in een nieuw land met een andere cultuur woont, dan is er in het begin sprake van euforie: alles is spannend en intrigerend. Daarna volgt de tweede fase, de cultuurschok, en vervolgens de acculturatiefase, waarin je leert functioneren onder de nieuwe omstandigheden. Wanneer je je de geldende waarden volledig hebt eigen gemaakt, kom je ten slotte tot een mentaal evenwicht.

Ook tijdens de voorbereidingscursus van ICCO besteden we aandacht aan interculturele communicatie, en aan het land en de cultuur waarin de uit te zenden jongeren gaan leven. Dit is belangrijk voor het slagen van de uitzending, zowel op professioneel als op persoonlijk vlak.

"Allemaal andersdenken" beklemtoont dat buitenlandse experts alleen nuttig zijn als zij in staat zijn hun kennis over te brengen in de lokale context, en de aangeboden hulp ook bij de in de ontvangende landen gevoelde behoeften en gestelde prioriteiten aansluit. Dit is binnen ontwikkelingssamenwerking natuurlijk erg belangrijk. Maar als jongere ben je je hier niet altijd even goed van bewust.

Ik vind dat het boek op een prettige en wetenschappelijke manier weergeeft waarom, en op welke wijze, samenlevingen en landen van elkaar verschillen. Het biedt niet alleen inzicht in conflicten en misverstanden ontstaan door culturele verschillen, maar werpt ook licht op het wel of niet slagen van methodes binnen ontwikkelingssamenwerking. Een echte aanrader voor jongeren (en ouderen) die gaan werken in het buitenland!'

Titel: Allemaal andersdenken. Omgaan met cultuurverschillen

Auteur: Geert Hofstede

ISBN: 90-2542-681-6

Verkrijgbaar: in de boekhandel

 

Noortje Daamen werkt bij SIW Internationale Vrijwilligersprojekten

'Het boek "De tuin van Badalpur" laat een zoektocht zien naar culturele identiteit, naar een evenwicht in jezelf als je in een andere cultuur terechtkomt. Ik herkende veel in het zoeken van de hoofdpersoon Zahr, die opgroeit in Parijs, in verschillende pleeggezinnen en in het klooster. Als kind waant ze zich een prinses: Zahrs moeder, die vlak na haar geboorte stierf, stamde af van een roemruchte sultan uit het Ottomaanse Rijk, en van Zahrs vader wordt gezegd dat hij een radja is. Maar met de jaren groeien de twijfels hierover. Op haar eenentwintigste reist Zahr naar India, waar ze haar familie leert kennen. Ook maakt ze kennis met de Indiase cultuur en met de vele tradities waaraan, ondanks de veranderende maatschappij, wordt vastgehouden. Ze zoekt naar haar plek en identiteit.

Die zoektocht naar de mate waarin je je moet aanpassen, is heel herkenbaar voor mij en ook voor mensen die worden uitgezonden. Hoe meer ik in het buitenland verbleef, hoe duidelijker het voor me werd dat ik Nederlander was, zo merkte ik. De ironie wil wel dat als je hier terugkeert, je jezelf juist minder Nederlands voelt. Ik vind het belangrijk dat mensen zich bewust zijn van hun cultuur en begrijpen dat die invloed heeft op wie ze zijn. Ik geloof dat je na afloop van projecten zoals we die bij SIW uitvoeren, andere culturen beter begrijpt en daardoor meer openstaat voor andere opvattingen.

Tegenwoordig houd ik me bezig met de organisatie van projecten in Nederland voor buitenlandse jongeren. Jaarlijks komen er tussen de honderdvijftig en tweehonderd jongeren uit de hele wereld naar Nederland om mee te doen aan projecten die SIW organiseert in samenwerking met onder meer Staatsbosbeheer en asielzoekerscentra. Ook zendt SIW Nederlandse jongeren uit naar soortgelijke projecten in het buitenland. Voor veel jongeren is het een van de eerste zelfstandige vakanties. Ze gaan alleen of met een vriend of vriendin en komen dan terecht in een groep met verschillende nationaliteiten. Ik help de jongeren bij hun "zoektocht".

Of het boek niet een hoog prinsessengehalte heeft? Nee, absoluut niet! Het heeft veel meer te bieden dan alleen een naïeve meisjesdroom.'

Titel: De tuin van Badalpur

Auteur: Kenizé Mourad

ISBN: 90-4170-508-2

Verkrijgbaar: in de boekhandel 



Reacties