Irak kan schuldenkwijtschelding voorlopig vergeten

14-04-2003
Door: OneWorld Redactie
Bron: OneWorld

De kosten verbonden aan de wederopbouw van Irak stonden het afgelopen weekeinde centraal op de jaarvergadering van de G7 en de voorjaarsvergaderingen van het Internationaal Monetair Fonds (IMF) en de Wereldbank. De Amerikaanse minister van Financiën John Snow stelde dat de crediteuren de Irakese schulden beter zouden kunnen kwijtschelden. Er wordt al niets terugbetaald en Irak kan het geld beter voor de wederopbouw gebruiken.

Activisten reageerden verbaasd en vooral verdeeld op het voorstel van Snow. Enerzijds zijn ze tevreden dat een Amerikaanse minister erkent dat schulden van een corrupt en repressief regime een te grote hindernis vormen voor de heropbouw van een land als Irak. Anderzijds zijn ze verbaasd dat een land dat van schuldenverlichting normaalgesproken niet veel moet hebben, nu zo hoog van de toren blaast. Bovendien hebben ze weinig hoop dat wat misschien voor Irak gaat gelden, ook voor andere zwaarder verschuldigde landen mogeljk wordt.

Club van Parijs

De leden van de G7, de groep van de zeven belangrijkste industrielanden, zijn zaterdag overeengekomen de Club van Parijs, die in schuldherstructurering is gespecialiseerd, in te schakelen om inzicht te krijgen in de Irakese schuldpositie.

Maar waar Washington roept de schulden kwijt te schelden, liet Duitsland bij monde van zijn minister van Financiën Eichel weten de schuld van Irak (ruim 4 miljard dollar) hoe dan ook te zullen opeisen.

Eichel wijst erop dat de Club van Parijs vooral schulden herstructureert en zeker niet zomaar kwijtscheldt.

Frankrijk zit op dezelfde lijn. Minister van Financiën Francis Mer zei: 'Irak verdient onze aandacht, maar dat behoeft Niger ook. Laten we niet vergeten.' Frankrijk heeft zo'n 1,8 miljard dollar tegoed van Irak, maar nog veel meer als je de rente over de leningen meerekent.

De Russische president Poetin, geen lid van de G7, wel van de G8, reageerde vanuit Sint Petersburg. Poetin wil de schulden van Irak aan zijn land (8 miljard dollar) wel kwijtschelden, maar alleen als andere landen bereid zijn eenzelfde actie te ondernemen.

Irak is de laatste tien jaar verworden tot een ontwikkelingsland. En zelfs wanneer de nieuwe Irakese leiders de olie-industrie snel op gang kunnen brengen, zijn die inkomsten niet voldoende om de schulden af te betalen. Analisten verwachten dan ook dat de leden van de Club van Parijs 60 tot 80 procent van de schulden zullen kwijtschelden. Andere crediteuren zullen zich hier naar alle waarschijnlijkheid bij aansluiten.

Nederland heeft nog zo’n 50 miljoen euro tegoed van Irak

Nederland heeft nog geen plannen om de schulden van Irak kwijt te schelden. Volgens staatssecretaris voor Ontwikkelingssamenwerking Agnes van Ardenne is het te vroeg om nu al te bepalen of Irak kwijtschelding krijgt vanuit Den Haag. Nederland heeft circa 50 miljoen euro van Irak tegoed. Dit bedrag is te verwaarlozen vergeleken bij de Irakese schulden bij landen in het Midden-Oosten en bij Frankrijk, Rusland en Duitsland.

Volgens Van Ardenne moet eerst worden vastgesteld hoeveel schulden Irak eigenlijk heeft. Daarover is nog grote onduidelijkheid. De schattingen variëren van 60 miljard tot boven de 150 miljard dollar. De precieze omvang is moeilijk vast te stellen gezien de geringe openheid van Irak in het verleden.

Bovenop de schulden moet Irak nog eens 27 miljard dollar aan herstelbetalingen betalen aan Koeweit. En bestaat de mogelijkheid dat buurland Iran een claim van 100 miljard dollar bij Bagdad indient voor geleden schade uit de Irak-Iran oorlog. Tot nu toe zag Iran ervan af, omdat het voorzag toch geen geld te krijgen.

Het IMF ziet voor zichzelf nog geen rol weggelegd in de aanpak van de schuldenproblematiek. ‘Dit is vooral een zaak van de crediteuren,’ aldus de Britse minister van Financiën Gordon Brown, die de IMF-vergadering voorzat.

De volgende landen hebben nog geld tegoed van Irak

(bron: ANP – Exotix, gespecialiseerd in bemiddeling voor schulden van landen met opkomende markten, Londen):

Saudi-Arabië: 25 miljard dollar
Verenigde Arabische Emiraten en andere Golfstaten: 17,5 miljard dollar
Koeweit: 12,5 miljard dollar
Club van Parijs (Frankrijk en Duitsland uitgezonderd): 9,5 miljard dollar
Rusland: 8 miljard dollar
Frankrijk: 8 miljard dollar
Duitsland: 4,3 miljard dollar
Commerciële crediteuren: 2,6 miljard dollar
Bulgarije: 1,7 miljard dollar
Polen, Tsjechië en Roemenië: 1,6 miljard dollar
Multilaterale instellingen: 1,1 miljard dollar
Joegoslavië: 0,7 miljard dollar
Overige handelsschulden: 2,2 miljard dollar
Overige, niet-geregistreerde schulden: 26,1 miljard dollar
Totaal: 120,8 miljard dollar


Daniel Bos schrijft:
"Als ik tussen de regels doorlees, vind ik het volgende:
- Irak heeft grote schulden in het buitenland
- Amerika wil Irak laten opdraaien voor de kosten van de wederopbouw
Aangezien je geld maar een keer kunt uitgeven, wil Amerika dat de rest van de wereld de schulden van Irak kwijtscheldt, zodat Irak voor de wederopbouw kan gaan betalen. Echter, de wederopbouw is aanbesteed bij Amerikaanse bedrijven, zodat al dit geld in de Amerikaanse economie terechtkomt.
Ergo: De rest van de wereld gaat de Amerikaanse economie sponsoren! Ik vind het daarom ook in zijn geheel niet vreemd dat Amerika aandringt op het kwijtschelden van deze schulden."

Reacties