‘Interessanter op de arbeidsmarkt’

01-03-2005
Door: Tekst: Judith Jansen


'Toen we vijftien jaar geleden begonnen met de opleiding, kregen we wel eens het verwijt dat we onethisch bezig waren. Een opleiding voor verpleegkundigen die iets wilden met ontwikkelingssamenwerking, terwijl er steeds minder verpleegkundigen uitgezonden werden.' Huib Cornielje, coördinator van de opleiding Community Health aan de Hogeschool Leiden, is blij dat het scepticisme onterecht bleek. 'Door de jaren heen is de opleiding meegeëvolueerd met de trends in de ontwikkelingssamenwerking. Wij onderwijzen onze studenten niet meer over wondverzorging en triagetechnieken. Dat kan de lokale bevolking ook. De nadruk ligt nu op onderwijs, voorlichting en trainingen. Zo komt de organisatorische en managementkant van noodhulp uitgebreid aan bod. Dat is veel waardevoller. De essentie van ontwikkelingssamenwerking zou human-resourcesmanagement moeten zijn. Investeren in mensen, proberen een bewustwordingsproces op gang te brengen. Geef hun gereedschappen om hun eigen situatie te veranderen, maar doe dat voorzichtig. Want community-participatie mag natuurlijk niet uitdraaien op community-manipulatie.'

Brede instroom

De studenten Community Health hebben verschillende achtergronden. Het is een post-hbo-opleiding, maar ook geïnteresseerden met een universitair diploma zijn welkom. 'De instroom wordt steeds breder. De grootste groep studenten heeft nog steeds een verpleegkundige achtergrond, maar we hebben nu bijvoorbeeld ook artsen en antropologen.' Anitha van Pelt is student Community Health. 'Ik heb culturele antropologie gestudeerd, maar wilde er nog iets bij doen. Als antropoloog alleen ben je toch niet zo interessant op de arbeidsmarkt. Daarnaast had ik ook behoefte aan wat praktische "tools", vaardigheden. Je bouwt tijdens zo'n universitaire studie wel een breed kenniskader op en je leert kritisch denken, maar hoe je nu precies iets aan moet pakken, dat vertelt niemand je. De Community Health-opleiding is een mooie aanvulling op je theoretische basis. Je leert bijvoorbeeld hoe je een ngo opzet, hoe je een projectvoorstel maakt en je komt in aanraking met mensen die voor heel uiteenlopende organisaties werken, van het Rode Kruis tot Calcutta Rescue. Er wordt heel concreet uit de doeken gedaan hoe zij te werk gaan.'

Opleiding:

Community Health

Instelling:

Hogeschool Leiden

Duur:

1 jaar à 1 lesdag per week

Prijskaartje:

€ 3.350

Website:

www.hsleiden.nl/ch

'Een van de speerpunten van de opleiding is de casuïstiek', vertelt Cornielje. 'Vanuit de Hogeschool Leiden werken we met twee coördinatoren, maar verder hebben we alleen gastdocenten, mensen uit het veld. Die gastdocenten proberen zo veel mogelijk uit te gaan van hun eigen ervaringen en van reële situaties. Zo hebben we bijvoorbeeld iemand die voor het Rode Kruis noodhulp heeft verleend in Darfur. Die komt het dan hebben over voeding. Of iemand met een communicatiebureau in de Bijlmer, die interculturele communicatiemoeilijkheden komt bespreken. Ook nodigen we vaak consultants uit die voor grote noodhulp-ngo's of kleine zendingsorganisaties werken. Op die manier worden de studenten goed voorbereid op het werkveld.'

Rollenspel

Een van de gastdocenten aan de opleiding Community Health is Paul van 't Wout, consultant voor noodhulporganisaties. 'Ik probeer de studenten enthousiast te maken, maar ze ook een realistisch beeld te geven van wat ze kunnen verwachten. Ik geef onder meer les over de organisatie van "emergencies". Dat doe ik aan de hand van cases, bijvoorbeeld de hulpstroom in Atjeh na de tsunami. Met de studenten denk je dan na over de coördinatie tussen alle verschillende instanties die zich bezighouden met noodhulp. Verschillende groepjes studenten nemen verschillende rollen op zich: Artsen zonder Grenzen, het Rode Kruis, kleine ngo's, de nationale overheid, vertegenwoordigers van de VN, et cetera. Op die manier krijgen de studenten inzicht in de gang van zaken binnen noodhulpsituaties.'

Garandeert deze opleiding nu een baan in de ontwikkelingssamenwerking? Cornielje: 'Het vergroot je kansen in ieder geval. Een paar jaar geleden hebben we een enquête gehouden onder oud-studenten. Het is niet altijd eenvoudig om die te traceren, vooral als ze uitgezonden zijn, maar we schatten dat ruim de helft werkzaam is in de ontwikkelingssamenwerking.' Ook Anitha van Pelt heeft plannen in die richting. 'Ik wil graag naar Centraal-Afrika. Als afsluiting van de opleiding Community Health moet je een projectvoorstel schrijven aan de hand van een "logical framework". Ik doe dat meteen over het project dat ik zelf heel erg graag op wil zetten. Dat draait om psychische gezondheidszorg. Op dit moment is noodhulp vaak gericht op wondverzorging, hongerbestrijding, dat soort dingen. Die bias zie je ook terugkomen in de opleiding. Maar in Oost-Congo bijvoorbeeld, het gebied waar ik naartoe wil, is psychische zorg minstens even belangrijk. Je hebt daar veel vrouwen die door rebellen zijn verkracht. Kijk, die vrouwen komen misschien niet terecht op een dokterspost, maar hebben wel medische aandacht nodig. Ik wil proberen ter plaatse vrouwennetwerken te faciliteren. Aandacht besteden aan die medische kant, maar ook lobbyen bij grote internationale organisaties. En daar kan ik me tijdens mijn studie al helemaal in verdiepen.'



Reacties