‘Intellectuele daders’ moordpartij Chiapas cel in

19-05-2000
Door: OneWorld Redactie
Bron: IPS

Volgens een lokale rechtbank in de zuidelijke deelstaat Chiapas was legergeneraal Julio César Santiago Díaz een van de intellectuele daders van de moord in het plaatsje Acteal.

Op 22 december 1997 vielen paramilitairen daar een vluchtelingenkamp aan waar Tzotzil-indianen een tijdelijk onderkomen hadden gevonden. De indianen waren sympathisanten van de Zapatista-rebellen die het conflictgebied waren ontvlucht. De militieleden schoten in koelen bloede een baby, veertien kinderen, 21 vrouwen en negen mannen dood. 24 Indianen geraakten gewond, vijf anderen zijn sinds de brutale aanval vermist.

Volgens getuigenverklaringen duurde het uren voor het leger en de politie hun opwachting maakten in Acteal.

Generaal Santiago Díaz was eind 1997 chef van de hulppolitie in Chiapas. Getuigen zagen hem urenlang postvatten op de enige verharde weg in Acteal. Toen tientallen schoten van machinegeweren weerklonken, ondernam de politiebaas niets, aldus de ooggetuigen. Toen zijn oversten in Mexico-Stad hem uren later om informatie verzochten, antwoordde de generaal dat er ‘geen nieuws was’.

Samen met Santiago Díaz veroordeelde de rechter ook twee politieofficieren tot acht jaar celstraf voor hun rol in de slachtpartij. De rechter acht de officieren schuldig aan ‘moord en geweldpleging tegen ongewapende burgers door verzuim’.

‘Begin van het einde van de straffeloosheid’
Het jongste vonnis in de zaak-Acteal werd gematigd positief onthaald door mensenrechtenorganisaties. Fabián Sánchez van de onafhankelijke Mexicaanse Commissie voor de Verdediging van de Mensenrechten (CMDDH) zei te hopen dat de veroordeling van drie ‘intellectuele daders’ van de massamoord ‘het begin van het einde van de straffeloosheid’ betekent ‘in een van de meest ernstige mensenschendingen van de laatste jaren’.

Uit onafhankelijk onderzoek is gebleken dat paramilitaire groepen in Chiapas gestuurd worden door lokale bonzen van de regeringspartij PRI en steun krijgen van het leger.


In de zomer van vorig jaar werden 57 mensen - overwegend indianen - tot gevangenisstraffen van dertig jaar en meer veroordeeld voor de uitvoering van de slachtpartij. In december kregen twee lokale PRI- functionarissen elk zes jaar cel omdat bewezen was dat ze de intellectuele daders ‘bescherming’ hadden gegeven.

Volgens Sánchez pakt het gerecht nu ook enkele van die opdrachtgevers zelf aan. Al is de activist ook teleurgesteld omdat ‘het proces de rol van het leger in de opleiding van de paramilitaire groepen niet heeft duidelijk gemaakt en vele andere politieke actoren buiten schot blijven’. Sánchez vindt acht jaar cel ook een te milde straf, ‘rekening houdend met de ernst en de omvang van de feiten’.


De veroordeling van generaal Santiago Díaz komt een week na een nieuwe reeks moorden tegen inheemse bewoners van de gemeente Chenalhó, waar Acteal deel van uitmaakt. De afgelopen dagen is het opnieuw erg onrustig in delen van Chiapas.

President Zedillo zegt dat er nog ‘geïsoleerde incidenten’ plaatsvinden, maar dat in Chiapas ‘fundamenteel sociale vrede heerst’.

Reacties