India wel, arme Indiërs niet wijzer van stuwdammen

16-10-2000
Door: OneWorld Redactie
Bron: IPS

De studie is uitgevoerd met steun van de Wereldcommissie voor Dammen (WCD), in het leven geroepen door de Wereldbank en de World Conservation Union. De onafhankelijke commissie heeft zich ten doel gesteld om de voor- en nadelen van de 45.000 dammen op de wereld te evalueren.

India telt meer dan vierduizend grote dammen van meer dan vijftien meter hoog. Volgens het onderzoek spelen de grote dammen in India een belangrijke rol bij de verhoging van de landbouwproductie, het genereren van stroom en de aanleg van watervoorraden voor de industrie.

De dammen hebben echter ook negatieve sociale en ecologische gevolgen.

Talrijke mensen moesten noodgedwongen verhuizen omdat hun woongebied door de dammen onder water kwam te staan. Bijna tweederde van de verdreven mensen behoren tot inheemse volken of tot achtergestelde kasten met de laagste inkomens van India. Deze groepen draaiden op voor een onevenredig groot deel van de sociale kosten van de bouw van dammen.

De inheemse volken maken nog geen tiende deel uit van de Indiase bevolking. Maar bijna de helft van de mensen wier land nu op de bodem van stuwmeren ligt, behoort tot deze bevolkingsgroep. ‘Het is niet verantwoord dat de kosten op de miljoenen onschuldige inheemse mensen en boeren worden afgewenteld,’ aldus het rapport.

Het rapport schat dat elke dam in India ook gemiddeld vijfduizend hectare bos heeft gekost. In de laatste twintig jaar hebben grote dammen in India samen ongeveer 9,1 miljoen hectare bos ‘opgeslokt’.

De oorzaken van deze sociale en ecologische rampen moeten in het Indiase verleden worden gezocht. Voor 1978 waren dammenbouwers niet verplicht een calculatie te maken van eventuele milieuschade en sociale kosten. Dat betekent dat voor 2500 van de 4000 grote dammen in India geen effectrapport was opgesteld. Pas in 1994 werd een studie naar dergelijke nadelige gevolgen van de dammen verplicht.

Adviseurs onder druk gezet
Uit de studie blijkt echter dat de Indiase regering er niet in slaagt de projectontwikkelaars te dwingen zich aan de conclusies van de effectrapporten te houden. Bovendien worden studies naar de impact van dammen vaak gekleurd door politieke en bestuurlijke belangen. ‘De adviseurs worden meestal onder druk gezet om het project zo positief mogelijk te beschrijven,’ zegt het rapport.
De Wereldcommissie voor Dammen (WCD) is een internationaal orgaan met vertegenwoordigers van overheden, industrie, niet-gouvernementele organisaties (ngo's), bewegingen tegen de bouw van grote dammen en hulporganisaties uit verscheidene landen.

De landenstudies worden verwerkt in het algemene eindrapport van WCD, dat in november uitkomt. Een belangrijke doelstelling van de WCD is het ontwikkelen van internationale richtlijnen voor de besluitvoering inzake de bouw van dammen.

De WCD organiseerde in zes continenten in totaal negen publieke hoorzittingen en heeft zodoende kunnen luisteren naar de ervaringen van 120 mensen uit 68 landen. Hoewel de Indiase regering twee jaar geleden geen toestemming gaf voor een dergelijke hoorzitting, werd het land later toch lid van de internationale overleggroep.

Het deelrapport over India raadt de regering aan alleen nog grote dammen te bouwen als alle betrokken bevolkingsgroepen er baat bij hebben. ‘Grote dammen (...) moeten er alleen komen als ze bijdragen aan een gelijkere verdeling van productiemiddelen, kansen en welvaart,’ aldus het rapport.

India gaf de voorbije vijftig jaar ongeveer 919 miljard roepie (twintig miljard euro) uit aan irrigatieprojecten. Veel van die projecten omvatten tevens de bouw van dammen. Irrigatieprojecten zouden winsten voor de landbouwsector moeten opleveren, maar in India hebben de projecten meestal meer gekost dan opgeleverd. Zo was er bijvoorbeeld in 1993-1994 een jaarlijks verlies van meer dan dertig miljard roepie (700 miljoen euro).

Meer info op de website van de WCD

Reacties