<i>Impressies uit Qatar 3: Nog jaren vechten voor handelskansen voor armen</i>

11-11-2001
Door: OneWorld Redactie
Bron: Peter Brusse

In zaal drie van het immense jaarbeursgebouw waar de NGO’s zijn ondergebracht, bespreekt het militante Third World Network (TWN) uit Maleisië de eerste dag van het echte onderhandelen. Er wordt veel gelachen, de grappen zijn niet van de lucht, maar de sprekers zijn kwaad en teleurgesteld.

Vol heimwee denken ze terug aan Seattle, toen de demonstranten de WTO-top beheersten. In Doha, de hoofdstad van Qatar, zijn de rollen weer omgedraaid. ‘Wij zijn hier niet meer dan getuigen, zonder dat iemand weet wat er hier gebeurt,’ zegt de vermaarde Martin Khor, de directeur van TWN.

Een groen parlementslid uit Europa vraagt of iemand de onderhandelingsprocedure kent. Een lid van de Finse delegatie zegt dat Finnen misschien naïef zijn, maar ook zij snappen niet hoe het spel gespeeld wordt. Een Indiër vraagt of de WTO niet bij een internationaal hof kan worden aangeklaagd wegens, ja wegens wat eigenlijk? Manipulatie, geheimzinnigheid, doorgestoken kaart?

Het lijkt of de bijeenkomst die moet inspireren en informeren, verdampt in de tropische hitte. Een Ier merkt wijsgerig op dat met de beslissing om in deze Arabische sprookjes omgeving de WTO-top te houden, tevens het pleit was beslecht. De NGO’s werden gedegradeerd tot eunuchen die de harem mochten bewaken. ‘Mijn stelling is dat de plaats van de vergadering beslissend is voor het resultaat,' zegt de Ier en gaat joggen in de warme avond.

Er zit wat in, want als Europeaan kun je je willen opwinden over de feodale toestanden in deze oase in de woestijn, maar het schijnt niet te lukken. Een doorgewinterde demonstrant uit Japan zegt diep onder de indruk te zijn geweest van de manier waarop de veiligheidsmensen in hun witte gewaden de pogingen tot demonstraties -althans tot nu toe- met bijna hoogmoedig zelfvertrouwen laten verpieteren. Als een rotje dat niet knallen wil. Zo gaat de lol er wel af.

Natuurlijk, zo kun je het bekijken. Een activiste uit Canada zegt zelfs dat ‘wij niet meer kunnen doen dan iedere dag wat papieren uitdelen’. Maar je kunt het ook anders zien en vaststellen dat de bijna 150 WTO-landen na het debacle van Seattle vast van plan zijn om Doha tot een succes te maken.

Wel zal ieder zijn huid duur verkopen en zal het resultaat niet meer kunnen zijn dan een wankel evenwicht tussen Noord en Zuid. Naar de NGO’s is wel degelijk door een flink aantal landen geluisterd. Nederland en andere Noordelijke landen hebben zelfs een vertegenwoordiger van de NGO’s in hun delegatie opgenomen. Maar dat de arme landen eenvoudig niet de middelen hebben om hun standpunt goed voor te bereiden en een vuist te maken, blijft een pijnlijke werkelijkheid.

Er zijn zes werkgroepen die zaterdag zijn begonnen. Ze hebben de nacht door onderhandeld in de grote hotels aan zee en brengen zondagmiddag verslag uit. Zondag begint de ware koehandel. De werkgroepen, met ieder een ‘vertrouwde’ voorzitter uit zes verschillende regio’s, behandelen de zes punten die besproken worden.

1. het Trips-verdrag met de eis van de ontwikkelingslanden om goedkope medicijnen (aids-remmers) te kunnen maken of kopen;
2. Het verzet van de ontwikkelingslanden tegen het dumpen van gesubsidieerde goederen, die de eigen productie de nek omdraait. Daarbij gevoegd de eis om textiel zonder quota en andere hindernissen op de Europese en Amerikaanse markt te mogen brengen. Met name Portugal - met zijn nieuwe eigen textielindustrie - wil hier niet van weten.
3. De ontwikkelingslanden verwijten de rijke landen aan de ene kant de vrije handel te propageren, maar aan de andere kant hun eigen boeren buitensporig te subsidiëren en de goedkope producten uit Afrika en andere arme landen te weren.
4. Aandacht voor het milieu, waar vooral Europa groot belang aan hecht. Veel ontwikkelingslanden beschouwen dit als een bedekte vorm van protectie, zoals zij ook de eis tot minimum arbeidsvoorwaarden opvatten als een luxe probleem van de rijke landen.
5. Het opstellen van nieuwe spelregels. De rijke landen willen per se dat een nieuwe handelsronde wordt gelanceerd. Veel ontwik

Reacties