IMF, Wereldbank meest gebaat bij overwinning Gore

06-11-2000
Door: OneWorld Redactie
Bron: IPS/doris

Dinsdag mogen de Amerikanen naar de stembus om hun nieuwe president te kiezen. De kiezers hebben de kandidaten - de Republikein Bush en de Democraat Gore - nauwelijks kunnen betrappen op uitspraken over het buitenlandse beleid.

Toch verschillen Bush en Gore wel degelijk van mening over de invulling van het buitenlandse beleid, met name over de rol van de multilaterale financiële instellingen. Van Gore wordt aangenomen dat hij het gematigde steunbeleid van de huidige president Bill Clinton zal voortzetten. De vice-president zei tijdens de verkiezingscampagne dat hij de Amerikaanse financiële bijdragen aan zowel Internationaal Monetair Fonds als Wereldbank wil verhogen.

Gore pleit voor een actievere rol van het IMF bij het vermijden van financiële crises. Hij staat achter het Asian Growth and Recovery Initiative van de Wereldbank en de Aziatische Ontwikkelingsbank. Wel verwees hij in een televisiedebat naar de inefficiënte en ondoorzichtige werking van het IMF.

De Republikein Bush staat minder positief tegenover het IMF en de Wereldbank. In navolging van de kritiek die zijn conservatieve partijgenoten hebben op beide instellingen, zal Bush een restrictief beleid voeren. Linkse 'anti-globaliseringsactivisten' in de VS die strijden tegen de ‘multilaterale maffia’ vinden in Bush een bondgenoot.

Het worden donkere tijden voor de multilaterale instellingen als de Republikeinen tevens een meerderheid in het Amerikaanse Congres weten te bemachtigen. Dan zou het pleidooi van de Meltzer-Commissie voor een ‘bescheidener rol’ voor het IMF en de Wereldbank in Washington luider gaan klinken.

De Commissie werd in het leven geroepen om het functioneren van de Bretton Woods-instellingen (IMF en Wereldbank) door te lichten. De commissieleden kwamen tot de conclusie dat beide instellingen inefficiënt werken, dat ze verkeerde prioriteiten leggen in hun beleid, en dat projecten van de Wereldbank te vaak mislukken.

Amerikaans belastinggeld naar corrupte regimes
Elites in Derde-Wereldlanden zullen waarschijnlijk niet zo blij zijn met de combinatie Republikeinse president en dito meerderheid in het Congres. Tijdens de campagne onderstreepte Bush dat het IMF geen garantiefonds mag worden voor bankiers die ondoordacht krediet leveren aan slechte betalers in de Derde Wereld.

Het IMF misbruikt Amerikaans belastinggeld om corrupte regimes financieel te steunen, suggereerde Bush. In het tweede televisiedebat met Gore zei de gouverneur van Texas dat de miljardenlening van het IMF aan Rusland ‘in de zakken van Viktor Chernomyrdin’ (voormalige premier, red) terecht was gekomen.

Een tegenovergestelde combinatie is uiteraard ook mogelijk. ‘Een Democratische president én een Democratische meerderheid in het Congres zou kunnen uitdraaien op een worstcase scenario voor de ontwikkelingslanden,’ meent Barry Bosworth van het invloedrijke Brookings Institute in Washington.

Democraten staan volgens Bosworth garant voor grotere Amerikaanse druk in de internationale fora op de toevoeging van sociale en milieunormen aan handelsafspraken en verdragen. De Amerikaanse vakbonden en milieubeweging zijn voorstander van zulke strengere normen. Maar de regeringen van de meeste ontwikkelingslanden voelen niets voor de koppeling.

Toen president Clinton tijdens de mislukte ministeriële top van de Wereldhandelsorganisatie (WTO) in Seattle voorstelde om sancties op te leggen aan landen die sociale minimumnormen overtreden, zorgde dat voor grote spanningen aan de onderhandelingstafel. Ontwikkelingslanden zeggen dat strengere normen op de fabricage van hun exportproducten hun positie op de wereldmarkt zullen verslechteren.

De sterkste garantie voor een status-quo in het Amerikaans beleid biedt de voorzetting van de huidige 'cohabitatie' tussen een Democratische president en een door de Republikeinen gedomineerd Congres, meent Bosworth.

Sommige zaken zullen in ieder geval niet veranderen, ongeacht of de nieuwe president Bush of Gore heet. Beiden zullen het Congres om fast-track bevoegdheid vragen voor onderhandelingen over buitenlandse handelsakkoorden. Allebei zijn ze voorstander van de Chinese toetreding tot de WTO. Ook zijn ze overtuigd van een zuidwaartse uitbreiding van de Nafta - het Noord-Amerikaanse Vrijhandelsakkoord met Canada en Mexico.

Daarentegen heeft Bush niet dezelfde belangstelling voor Afrika als Gore. Bush geeft openlijk toe dat Afrika volgens hem ‘voor de VS niet van strategisch belang is’. Ook rekent Bush de bestrijding van de wereldwijde aids- epidemie tot de ‘soft issues’ van zijn buitenlands beleid, daar waar Gore er een hoge prioriteit aan geeft.

Reacties