Hoge Noorden vergeven van zware metalen

07-11-2002
Door: OneWorld Redactie
Bron: IPS/OneWorld

De gifstoffen, waaronder kwik, PCB's en DDT, zijn afkomstig van de vervuilende industrie in noordelijke landen als de Verenigde Staten, Canada, Rusland en Zweden. In het poolgebied komen ze in de voedselketen terecht.

Recent wetenschappelijk onderzoek heeft uitgewezen dat de gifstoffen die in de lucht rondzweven worden afgezet op de bodem wanneer - na de lange poolwinter - voor het eerst de zon weer boven de horizon verschijnt. Dit is ook wel bekend als het Polar Sunrise Effect.

De gifstoffen lossen vervolgens op in het water en komen via de voedselketen terecht in de vetlagen van walvissen, zeehonden en vissen die voor de Inuit de belangrijkste voedingsbron vormen.

Hoogste kankergerelateerde sterftecijfer

‘We zijn een volk van jagers en vissers die elke dag voor ons voedsel de natuur intrekken,’ zegt Sheila Watt-Cloutier, voorzitster van de Inuit Circumpolar Conference (ICC). De organisatie vertegenwoordigt 150.000 Inuit, in de volksmond ook wel eskimo’s genoemd. Zij bevolken het poolgebied in Canada, Alaska, Groenland en Siberië.

Volgens het rapport hebben de Inuit in Canada het hoogste kankergerelateerde sterftecijfer van alle bevolkingen in het hoge noorden van de Verenigde Staten, Rusland, Noorwegen, IJsland, Zweden, Finland en Denemarken.

Op de Faroer-eilanden hebben kinderen van wie de moeders veel kwik binnenkrijgen een lager geboortegewicht, groeistoornissen, problemen met visuele herkenning en gebreken in de psychomotorische ontwikkeling. Bij Inuit-vrouwen werden PCB-concentraties gemeten die meer dan het dubbele bedragen van wat als veilig wordt beschouwd.

Ook grote zoogdieren ondervinden gezondheidsproblemen. IJsberen krijgen minder jongen en steeds meer berenpuppies sterven na de geboorte.

Aantasting zenuwstelsel

De organische gifstoffen (POP's) hebben een negatieve impact op het zenuwstelsel en de voortplanting van poolvossen, zeehonden, orka's, bruinvissen en vogels. Ondanks alles blijft het ICC de Inuit aanbevelen op jacht te gaan en de kinderen borstvoeding te geven.

In 2001 werd in de Zweedse hoofdstad Stockholm een verdrag ondertekend om de twaalf meest schadelijke organische vervuilers uit de wereld te helpen. Canada heeft het verdrag geratificeerd, Rusland en de Verenigde Staten echter nog niet.

De afspraak zegt echter niets over vervuiling door kwik, een probleem waarvan de omvang pas recent duidelijk werd. Kwik is een gifstof voor het zenuwstelsel en schaadt vooral de gezondheid van kinderen. De uitstoot van kwik, vooral door het verbranden van kolen en stookolie, stijgt in China en de rest van Azië. In Europa en Noord-Amerika is de kwikvervuiling aan het dalen.

Arctic Monitoring and Assessment Programme (Amap)

Reacties