Herverdeling grond in Zuid-Afrika verloopt traag

22-05-2001
Door: OneWorld Redactie
Bron: IPS

Sinds 1995 zijn er ruim 67.500 claims ingediend bij de Commissie voor de Teruggave van Landrechten. Eind maart van dit jaar waren er daarvan 12.149 zaken geregeld - ofwel door de teruggave van gronden aan de oorspronkelijke zwarte eigenaars, ofwel door een financiële regeling.

Meer dan 8.200 zaken raakten vorig jaar opgelost - wat duidelijk maakt hoe langzaam het proces in de eerste jaren liep. Volgens de voorzitter van de Commissie, Wallace Mgoqi, gaan de zaken nu sneller vooruit omdat de procedure voor het onderzoek van de claims vereenvoudigd en de administratie gestroomlijnd is.

Andile Mngxitama, de coördinator Landrechten van het Nationaal Landcomité (NLC), noemt de traagheid waarmee de teruggave van landbouwgrond in Zuid-Afrika verloopt echter ‘zorgwekkend’. De NLC is een niet- gouvernementele organisatie (ngo) die zich bezighoudt met plattelandsontwikkeling.

Volgens Mngxitama moet er dringend iets gebeuren, want de ‘landhongerige’ zwarte bevolking blijft het niet pikken dat het herstel van de schade die zij tijdens de apartheid hebben geleden op zich laat wachten.

‘Het systeem werkt sneller bij financiële regelingen in verband met onrechtmatige onteigeningen in de steden. Wat de landbouwgrond betreft, staat het restitutieproces nog nergens. Het wordt bemoeilijkt door grote landbouwers die tegen het hele proces zijn.’

De Commissie voor de Teruggave van Landrechten is van plan vooral de zaken die betrekking hebben op het platteland sneller af te handelen. Het gaat maar om één vijfde van het totale aantal claims, maar er kunnen wel 3,6 miljoen mensen beter van worden. Bij alle overige claims - die in stedelijke gebieden gesitueerd zijn - zijn maar 300.000 mensen vragende partij.

Mngxitama stelt voor de afhandeling van de plattelandsdossiers te versnellen door meer geld ter beschikking te stellen voor het opkopen van gronden voor herverdeling. Maar ook door niet langer te zoeken naar oplossingen waarbij de huidige eigenaar en de oorspronkelijke bezitters helemaal tevreden zijn.

Maar voordat grootgrondbezitters gedwongen kunnen worden een deel van hun bezit af te staan, moet de wetgeving terzake worden aangepast. De Commissie voor de Teruggave van Landrechten bereidt die wijzigingen momenteel voor. Maar commissievoorzitter Mgoqi onderstreepte vorige week dat gedwongen onteigeningen alleen ‘als allerlaatste middel’ zullen worden aangewend. Mgoqi hoopt dat de landherverdeling binnen vijf jaar helemaal achter de rug is.

Reacties