Herfkens geeft EU 'voordeel van de twijfel'

22-05-2000
Door: OneWorld Redactie
Bron: onzeWereld

De Europese commissarissen Patten (Buitenlandse betrekkingen) en Nielson (Ontwikkelingssamenwerking) willen de slechte reputatie van de EU op het vlak van hulpverschaffing aan derde-wereldlanden verbeteren. 'EurAid' - naar analogie met USAid - is de naam van de nieuw op te richten instelling die het nieuwe EU-ontwikkelingsbeleid moet gaan coördineren.

Het EU-beleid ligt allang onder vuur. Ook Herfkens is bepaald geen fan. 'Het moet gewoon veel beter en daarom is de steun van de lidstaten voor de plannen van Nielson en Patten erg belangrijk', aldus een woordvoerder van de minister. 'Beide commissarissen stellen dat hervormingen zeer urgent zijn. Ze hebben dezelfde agenda.'

De EU is met 21 miljard gulden ook dit jaar weer een van de grootste donoren ter wereld. Het probleem is alleen dat veel geld dat Europa belooft, helemaal niet of jaren te laat in de ontvangende landen aankomt.

Projecten worden daardoor vaak maar half uitgevoerd. De gemiddelde vertraging bedraagt 4,5 jaar. 'Veel Nederlandse ambassades in ontwikkelingslanden rapporteren dat de Europese coördinatie ineffectief is,' aldus Herfkens' woordvoerder.

Volgens de Europese Commissie zijn er eenvoudigweg te weinig ambtenaren om de enorme hulpbudgetten en projecten te beheren. De EU heeft 'maar' 2,3 ambtenaren op elke tien miljoen euro hulp. In de hulpverschaffende landen en bij instellingen als de Wereldbank schommelt het aantal ambtenaren tussen de vier en negen per tien miljoen euro hulp. Opmerkelijk is dat Nederland met 2,1 het allerlaagst zit.

Ambities naar beneden bijstellen
Commissaris Nielson herhaalde dat 'de Europese bureaucratische machine nooit ontworpen is voor ontwikkelingssamenwerking'. Zijn collega Patten vindt dat er óf meer ambtenaren bij moeten óf het budget met tweederde omlaag moet.

Volgens Herfkens moet de EU zijn ambities maar naar beneden bijstellen. 'Net als Nederland moet de EU veel minder projectmatig werken en meer per sector,' aldus de woordvoerder. ‘Daarnaast moet Europa de hulp veel meer via multilaterale instellingen als de Wereldbank en Verenigde Naties laten lopen. De EU moet niet alles vanuit Brussel willen controleren.'

Een ontwikkelingsland moet per sector een 'armoedebestrijdingsplan' opstellen. Internationale donoren moeten dat goedkeuren. Volgens Herfkens is deze aanpak veel productiever dan project per project beoordelen en financieren.

Nu de Europese ministers de hervormingsplannen hebben goedgekeurd kan de Commissie aan de slag, mits ook het Europees parlement (EP) de plannen goedkeurt.

Herfkens stelt dat 'veel zal afhangen van hoe de plannen in de praktijk worden uitgevoerd’. Tegelijkertijd geeft de minister toe dat het moeilijk zal zijn deze veranderingen op korte termijn te controleren. 'Het werk van het Europees Ontwikkelingsfonds (met een betalingsachterstand van 15 miljard gulden, red.) is bijvoorbeeld niet openbaar.'

Een ander punt is de positie van Nielson binnen de Europese Commissie. Het is een publiek geheim dat die niet ijzersterk is.

.
Nielson wilde een rapport publiceren over de (in)coherentie van het Europese ontwikkelingsbeleid. In zo’n rapport zou staan hoe het handels-, landbouw-, of visserijbeleid van de EU diametraal ingaat tegen de Europese ontwikkelingshulp. Dat rapport komt er, ondanks aandringen van het EP, ministers en talloze maatschappelijke organisaties, niet.

Een maand geleden nog schreef premier Kok, op aandringen van Herfkens, een brief naar Commissie-voorzitter Prodi. Kok vroeg of de EU-chef serieus werk zou kunnen maken van meer coherentie in het beleid. Tot op heden heeft Prodi niet gereageerd.

Meer lezen over Europees hulpbeleid

Reacties