OneWorld presenteert:

Voordat je verder leest:

Onafhankelijke journalistiek voor een eerlijke en duurzame wereld kost tijd en geld. Als Vriend van OneWorld steun je voor € 6 per maand onze missie, lees je dagelijks bijzondere verhalen, ontvang je ons magazine en meer!

Ja, ik word Vriend Ik lees eerst verder

De online medewerker van ASN Bank wilde helder zijn: het uitsluiten van sekswerkers maakt de bank niet seksistisch. ASN bank wil gewoon geen rekeningen openen voor slachtoffers van ”dwang”. Nadat ASN-klanten aangaven op Twitter dat het juist makkelijker is om iemand uit te buiten wanneer ze niet hun eigen geld kunnen beheren, veranderde het verhaal van de bank.

Het argument werd: het is lastig voor sekswerkers om klant te worden bij ASN omdat sekswerkers contant geld accepteren. Hoe dat sekswerkers onderscheidt van andere kleine ondernemers, blijft onduidelijk.

Uiteindelijk verkondigde een communicatiemedewerker in een paar dozijn tweets dat sekswerkers juist niet worden geweigerd en dat ASN-klanten de vorige statements moeten vergeten.

Dit akkefietje doet denken aan het communicatief geklungel van de Triodos Bank in 2015. Deze duurzame bank stelt dat ze wilt bijdragen aan positieve maatschappelijke veranderingen. Toch weigerden zij PROUD, de Nederlandse belangenvereniging voor sekswerkers, als klant.

Triodos steunde het doel van PROUD om betere werkomstandigheden voor porno-acteurs te realiseren, maar weigerde de organisatie – omdat zij zich associëren met porno-acteurs die onder slechte arbeidsomstandigheden werken. Eerder weigerden ook de Rabobank (2010) en de ING (2001) sekswerkergroepen als klant, zoals gerapporteerd op Sekswerk Erfgoed.

Heel veel stukjes discriminatie bij elkaar

Sekswerkers worden in vrijwel alle omgevingen gediscrimineerd. Door overheidsinstanties, in de gezondheidszorg en bij zakelijk dienstverleners zoals banken, verzekeraars en betalingsverwerkers.

Zo worden sekswerkers en hun bedrijven, vrijwel altijd afgewezen voor bankproducten zoals een zakelijke rekening, een lening of hypotheek. Betalingsverwerkers zijn notoir anti-sekswerk, waardoor kleine pornoproducenten en camming modellen online geen geld kunnen verdienen buiten enkele grote distributieplatformen om, die uiteraard bijzonder hoge tarieven rekenen.

Ook verzekeraars laten zich liever niet in met mensen van lichte zeden. Uit een verkennend onderzoek van PROUD, genaamd Bedankt voor uw interesse (2016):

“Beleidsmakers geven echter aan geen cases te kennen van sekswerkers die geen verzekering af kunnen sluiten. Als oriënterend onderzoek heeft een PROUDlid 7 verzekeraars benaderd voor het afsluiten van een arbeidsongeschiktheidsverzekering en een aansprakelijkheidsverzekering. 4 van de verzekeraars wijzen de sekswerker expliciet af op basis van diens beroep. 2 verzekeraars geven aan geen advies te kunnen geven. 1 verzekeraar geeft geen reactie.”

Sommige sekswerkers liegen over de bron van hun inkomsten om alsnog gebruik te kunnen maken van ondersteunende zakelijke diensten. Dat is echter zeer risicovol; zodra je wordt ‘betrapt’ op het uitvoeren van je legale beroep, is je hypotheek weg. Alternatieven vinden blijkt lastig; ook Paypal neemt je spaargeld in bij het minste vermoeden dat er sprake is van seksuele dienstverlening.

Oplossingen: wel een wil maar nog geen weg

Eens in de zoveel tijd besluit een Tweede Kamerlid of een hoofdstedelijke burgemeester dat de problematische relatie tussen banken en sekswerkers moet worden aangepakt. Helaas komt er vooralsnog weinig resultaat uit deze initiatieven, behalve het regelen van subsidie voor gemeentelijke prestigeprojecten en het publiceren van folders voor sekswerkers, waarin hen wordt uitgelegd dat een bankrekening heus heel belangrijk is voor ondernemers.

Een cynicus zou kunnen beweren dat het voor de betrokken politici veel oplevert om te claimen dat ze zich inzetten voor sekswerkers, zeker in verkiezingstijd, maar weinig om daadwerkelijk resultaat te leveren.

De realiteit is echter complexer. Sekswerkers maken zoveel vormen van discriminatie mee, dat het ook met goede wil lastig is om betekenisvolle verandering teweeg te brengen. Het is moeilijk om radartjes in het groter geheel te verbeteren wanneer de delen stug blijven doordraaien.

Zo blijven VISA en Mastercard bijvoorbeeld machtige spelers met Amerikaanse waarden rond seksualiteit. Zo zien we dat de jonge banken en betalingsverwerkers die sekswerkers in eerste instantie wel verwelkomen, hun beleid aanpassen zodra ze genoeg zijn gegroeid om op te vallen bij de creditcardbedrijven.

Je huisgenoot opeens pooier

Ook betalingsverwerker Sepay meldt, naar aanleiding van het ASN Bank communicatiefiasco, dat ze wel pinautomaten willen verstrekken aan sekswerkers maar dit niet mogen. Ondertussen adviseert de Nederlandse Vereniging van Banken sekswerkers om enkel nog pinautomaten te gebruiken – wat dus onmogelijk is zonder te beschikken over een zakelijke bankrekening, die door dezelfde banken wordt geweigerd aan de beroepsgroep.

Zelfs al zouden banken prostituees niet discrimineren, dan is het nog steeds risicovol om op papier eerlijk te zijn over je beroep. Zo ambieert de regering bijvoorbeeld wetgeving die iedereen strafbaar stelt die “financieel voordeel” haalt uit de werkzaamheden van een prostituee.

Wil je als sekswerker dat je huisgenoten, boekhouder, secretaresse of chauffeur geïdentificeerd kunnen worden als ‘pooier’ via je bankrekening? En zelfs wanneer je wel een pinautomaat weet te bemachtigen: een deel van je klanten durft niet eens te pinnen. Verschillende ‘stukjes’ discriminatie, wantrouwen, stigma en angst houden elkaar zo in stand.

Dan doen we het zelf wel

In reactie op de structurele discriminatie door banken, nemen sommige sekswerkers zelf de touwtjes in handen. In 1995 richtten sekswerkers in Kolkata, India, de Usha Cooperative op, een bank voor en door sekswerkers. Deze coöperatieve bank heeft inmiddels ruim 30.000 leden, verspreid over de steden van West-Bengalen. Sinds een jaar staat de bank ook open voor klanten die geen sekswerk doen, bijvoorbeeld voor huishoudelijke werksters.

Meer gebruikelijk zijn kleinere initiatieven. Zo begon sekswerkergroep Hoymas in 2015 een kleine spaarregeling voor en door mannen die sekswerk doen in Nairobi, Kenia. Het spaargeld werd geïnvesteerd een klein taxibedrijf, bemand door (ex)sekswerkers. Een lokale sekswerker bank in Mumbai, India, gaf tien jaar met succes opties tot sparen en lenen voor duizenden sekswerkers.

Vanwege de ernstige vormen van discriminatie die sekswerkers meemaken, is voor-en-door-sekswerkers al langer het devies voor succesvolle projecten van gezondheidsorganisaties en in de strijd tegen geweld en mensenhandel. Opvallend is dat overheden vaak barrières opwerpen voor deze innovatieve interventies. Zo neemt de VS in rap tempo wetgeving aan die online kennisuitwisseling en veiligheidsmaatregelen verder criminaliseert.

In Nederland zijn al zo’n tien jaar kleine coöperaties actief die verzekeringen bieden voor sekswerkers, maar deze initiatieven kunnen er zeker van zijn constant in conflict te zijn met de Belastingdienst. De Belastingdienst is bovenmatig wantrouwend naar sekswerkers en hun bedrijven.

Dat banken sekswerkers weigeren, is dus teken van een stigma in allerlei sectoren waaronder de financiële dienstverlening. Banken dragen zo bij aan verdere stigmatisering van sekswerkers: sekswerkers moeten hun financiële zaakjes op orde hebben, maar mogen dat nergens regelen. Ze worden van het kastje naar de muur gestuurd. Het moet wel, maar het mag niet.

Voor het maken van verhalen hebben we jouw steun nodig.

Ja, ik word vriend (€6 per maand)
670

Hella Dee

Hella Dee is een sekswerker en lid van PROUD, de Nederlandse belangenvereniging voor en door sekswerkers. Ze publiceert onder een …
Profielpagina