OneWorld presenteert:

Voordat je verder leest:

Onafhankelijke journalistiek voor een eerlijke en duurzame wereld kost tijd en geld. Als Vriend van OneWorld steun je voor € 6 per maand onze missie, lees je dagelijks bijzondere verhalen, ontvang je ons magazine en meer!

Ja, ik word Vriend Ik lees eerst verder

Ik ben op date met een lesbische vrouw. Het klikt, het gesprek stokt geen moment en de tijd vliegt voorbij. Dan vraagt ze me naar mijn seksuele oriëntatie. Ik voel al enige spanning, want mijn antwoord wordt niet altijd even goed in ontvangst genomen. Enigszins terughoudend laat ik weten dat ik biseksueel ben.

De desbetreffende date deelt me opgewekt mee dat ze eigenlijk niet met biseksuele vrouwen in zee gaat, maar dat ze soms wel een uitzondering maakt. Hoera. Rationeel gezien weet ik dat dit bifobie is waar ik verontwaardigd om mag zijn. Maar ik ben ergens ook blij dat ik ‘gay genoeg’ ben.

Het is niet de eerste keer dat ik van een lesbische vrouw hoor dat ze eigenlijk niets met bi’s te maken wil hebben. Om de zoveel tijd duikt op gay internetfora wel een “bi-vrouwen, ja of nee?” discussie op, of wordt mijn seksuele identiteit publiekelijk betwijfeld. Niet alleen de mijne: een biseksuele kennis verbrak haar relatie omdat haar vriendin bij elke ruzie de zogenaamde gebreken van haar seksualiteit ter sprake bracht. Zo’n beetje elke biseksuele kennis die ik heb heeft wel een variant van ‘dit is voor jou allemaal maar een experiment’ gehoord. Een goede vriendin van me kreeg zelfs eens ‘gadverdamme’ naar haar hoofd toen ze aan een meisje dat nota bene al met haar mee naar huis liep, vertelde dat ze bi was. Dit extreme gedachtegoed wordt zeker niet door elke lesbienne gedeeld, maar de kans dat je als biseksuele vrouw iemand tegenkomt die dat wel doet, is groot.

Eigenlijk toch hetero

Je zou misschien verwachten dat mensen binnen de LHB(T+)-gemeenschap elkaar zoveel mogelijk ondersteunen, maar het wij-versus-zij-denken tegen biseksuelen bestaat wel degelijk. Uit recent onderzoek blijkt dat vooral over biseksuele vrouwen veelal negatief geoordeeld wordt. Bekende stereotyperingen zijn bijvoorbeeld dat deze groep vaak ontrouw, besluiteloos of alleen op seks uit zou zijn.

Dat lesbische vrouwen de mate waarin biseksuele vrouwen zich tot vrouwen aangetrokken voelen lijken te onderschatten, speelt ook een belangrijke rol. In de bovengenoemde onderzoeksgroep, evenals in mijn dagelijks leven, wordt er veelal vanuit gegaan dat biseksuele vrouwen meer op mannen vallen dan op vrouwen en dat hun queer-identiteit dus niet authentiek is. De reden daarvoor is niet duidelijk: de lesbiennes in dit onderzoek gingen er namelijk bij biseksuele mannen wél vanuit dat zij meer op het eigen geslacht vallen.

De verwachting dat biseksuele vrouwen stiekem hetero zijn, resulteert in allerlei microagressies. Zoals op mijn date, waarbij mij aan de hand van persoonlijke ervaringen zonder schroom werd uitgelegd waarom je biseksuele vrouwen over het algemeen beter kunt vermijden (“Want ze hebben toch altijd een voorkeur, hè?). Dat biseksuele vrouwen hun vrouwelijke partner zouden ‘inruilen’ voor een man is volstrekt ongefundeerd. Als biseksuele vrouwen na een relatie met een vrouw een vriend krijgen, betekent dat niet dat hun seksuele voorkeur veranderd is en ze opeens alleen nog maar op mannen vallen.

Het vooroordeel dat ik toch hetero zou zijn doet meer pijn dan de stereotypes van biseksuele mensen als inhalig of promiscue, omdat het ontzettend frustrerend is wanneer je identiteit continu in twijfel wordt getrokken in zowel de hetero- als homogemeenschap. Bij de laatste groep verwacht ik meer begrip.

Ik heb er geen zin in om mezelf continu te moeten verklaren. Steeds betwist en beschimpt worden doet bovendien nare dingen met je eigenwaarde. Ik had op een gegeven moment zo’n negatief beeld van biseksualiteit, dat ik zélf niet eens meer biseksuele personen wilde daten. Het is bizar dat we moeite moeten doen om door te kunnen gaan als queer, terwijl we het zíjn. Ik weet al mijn halve leven dat ik op vrouwen val, maar word toch nog afgewimpeld als iemand die stiekem hetero is en uiteindelijk de ’makkelijke route’ gaat kiezen.

Het fantasiebeeld

Uit verschillende onderzoeken blijkt dat biseksuele mensen opvallend vaak worstelen met mentale gezondheidsproblemen, frequent last hebben van suïcidale gedachten, buitenproportioneel verslavingsgevoelig zijn en minder open zijn over hun seksualiteit, zoals bijvoorbeeld wordt vastgesteld in dit onderzoek door het Sociaal Cultureel Planbureau.

Ook het feit dat veel biseksuele personen, met name vrouwen, zich niet welkom voelen in de LHB(T+)-gemeenschap, draagt bij aan de lagere levenskwaliteit van deze groep. Uit de dissertatie van socioloog Jantine van Lisdonk blijkt dat bi-jongeren niet het gevoel hebben dat LHB(T+)-vrienden hun biseksualiteit meer accepteren dan hun hetero-vrienden. Kortom: de makkelijke route bestaat helemaal niet.

mahrael-boutros-723821-unsplash1

Niet-hetero jongeren mogen er zijn, als ze maar ‘normaal’ doen

Tolerantie van LHB-jongeren bestaat in Nederland onder bepaalde voorwaarden.

Ik denk dat een een mogelijk bifobe houding bij lesbiennes niet voortkomt uit kwade wil, maar vooral veroorzaakt wordt door onzekerheid over maatschappelijke normen. Vrouwen groeien nog altijd grotendeels op met het ideaalplaatje van een monogame heterorelatie met een (biologisch) kind.

Biseksuele vrouwen ‘houden deze optie open’ en ik kan me goed voorstellen dat het als lesbische vrouw eng is je te binden aan iemand die nog altijd kan kiezen voor een meer maatschappelijk geaccepteerde levensstijl – een heteroseksueel huisje-boompje-beestje. Naast deze ‘maatschappelijke concurrentie’ speelt bovendien de grotere concurrentie van potentiële nieuwe partners mee. Dat dit onzeker maakt, snap ik. Maar een bepaalde groep mensen vermijden of uitsluiten vanwege persoonlijke vooroordelen of angsten is nooit de oplossing.

Ik hoop dat de lesbische vrouwen op wie dit stuk van toepassing is, inzien dat zij grotendeels zelf de verantwoordelijkheid dragen bij hun oordeel over bi-vrouwen. Onzekerheden of vooroordelen, al dan niet ingegeven door een samenleving die uitdraagt dat een cis-man essentieel is voor een geslaagde relatie, kunnen niet door biseksuele vrouwen alleen worden uitgeroeid.

Bi-vrouwen hoeven daarnaast niet te fungeren als klankbord voor dit soort persoonlijke strubbelingen. Het zou fijn zijn als bi-vrouwen niet steeds hun seksuele identiteit hoeven te verdedigen. Als niemand een minachtende reactie ontvangt wanneer ze aangeeft ook op mannen vallen. De eigen community zou niet moeten bijdragen aan het negatieve zelfbeeld van biseksuele vrouwen, maar door onderlinge steun juist een eind moeten maken aan de stigma’s die nog steeds bestaan over niet-hetero mensen. Ik wil me niet meer hoeven te bewijzen als ‘gay genoeg’.

Voor het maken van verhalen hebben we jouw steun nodig.

Ja, ik word vriend (€6 per maand)
ikke

Laurie Bastemeijer

Laurie Bastemeijer (22) is hoofdredacteur van online queer magazine Expreszo.
Profielpagina