Goudmijn in Maya-gebied zaait vooral verdeeldheid

01-03-2005
Door: OneWorld Redactie
Bron: OneWorld

In de dorpen Sipacapa en San Miguel de Ixtahuacan zijn de banen schaars, de analfabeten in de meerderheid en is de armoede schrijnend. De aanwezigheid van goud in de bodem heeft de Maya in het gebied echter nog niet enthousiast gemaakt. Integendeel.

'De Spanjaarden kwamen hier 500 jaar geleden. Zij gaven de mensen spiegels in ruil voor goud,' zei een inwoner van Sipacapa tegen een verslaggever van de Miami Herald. 'Nu nemen ze het goud in ruil voor 1 procent. Dat verhaal kennen we al!' De dorpelingen geloven niet zo in de beloofde banen en rijkdom en vrezen juist schadelijke milieu-effecten van de mijnoperaties.

Katholieke kerk en milieu-activisten hebben zich achter de Maya geschaard en een heuse anti-goudkoorts in het gebied ontketend. Maya-boeren hebben al wegblokkades opgeworpen. Bij een van de acties werd een dorpeling door de politie doodgeschoten.

De tegenstanders hebben hun eerste succes al geboekt; de regering heeft de uitgifte van concessies voorlopig stilgelegd. Volgens vice-president Stein kan dat moratorium wel eens langer gaan duren, al is de regering niet van plan het contract met de Canadese mijnbouwonderneming Glamis Gold te ontbinden.

Schaars schoon water

Glamis Gold denkt met de Marlin-mijn juist welvaart in een verwaarloosd deel van Guatemala te brengen. Volgens de leiding van het bedrijf betaalt Glamis Gold de komende jaren zo'n 60 miljoen dollar aan belasting. Daarbij inbegrepen is een aandeel in de opbrengst dat in de dorpen terecht moet komen. De regering zou hebben afgesproken dat zij 1 procent krijgt van de waarde van alles wat er aan metalen wordt gedolven.

De Maya zeggen niet op het goud te zitten wachten. Ze zijn vooral bang hun manier van leven te verliezen. Bovendien vrezen ze dat de beschikbaarheid van het schaarse schone water in gevaar komt.

Glamis doet zijn best om het vertrouwen van de Maya te winnen. Het bedrijf betaalt mee aan de salarissen van leraren en heeft al een aantal dorpelingen in dienst genomen. Verder heeft het wegen en elektriciteitsdraden aangelegd naar afgelegen dorpen, waar het ook arbeidskrachten hoopt te betrekken.

Glamis Gold weet zich gesteund door de Wereldbank, die een lening van 45 miljoen heeft verstrekt. De onderneming hoopt de mijnactiviteiten in het najaar te kunnen beginnen.

Mijnbouwoperaties in landelijke gebieden in Latijns-Amerika zijn vaker omstreden. Door de hoge goudprijs en de globalisering is het zoeken naar goud in ontwikkelingslanden populair geworden. Doordat de mijnbouwondernemingen steeds vaker in nog ongerepte gebieden komen, onstaan er geregeld conflicten, zoals in Costa Rica, Honduras en Peru.

Reacties