Gelijkheid maakt gezond

23-09-2002
Door: OneWorld Redactie
Bron: IPS

Paho publiceert eens in de vier jaar 'Health in the Americas', een onderzoek naar de gezondheidssituatie op het Amerikaanse continent. Het rapport stelt in de maandag gepubliceerde editie dat het voor de gezondheid van de bevolking niet zo belangrijk hoe hoog het nationaal inkomen is. Wel telt hoe het verdeeld is onder de inwoners. Dat geldt zowel voor arme als voor relatief rijke landen.

In de landen met de meest gelijke inkomensverdeling worden mensen gemiddeld 8,2 jaar ouder dan in de landen waar de verschillen tussen arm en rijk het extreemst zijn.

Mensen uit arme landen waar de welvaartskloof tussen de rijkste en de armste burgers relatief klein is, zoals Cuba, Guyana, Peru en Jamaica, zijn over het algemeen gezonder dan de inwoners van vergelijkbare landen, zoals Bolivia, Ecuador, de Dominicaanse Republiek en de meeste landen van Midden-Amerika. Daar wonen steenrijke mensen naast arme stakkers.

Minder gelijk is ook gewelddadiger

Die vaststelling gaat ook op voor welvarendere landen. Indicatoren als kindersterfte en levensverwachting zijn gunstiger in relatief gelijke landen als Argentinië, Costa Rica, Trinidad en Tobago en Uruguay dan in Brazilië, Chili, Colombia, Mexico en Paraguay, landen die ongeveer even welvarend zijn maar waar de inkomenskloof veel groter is.

De ‘gelijkere’ landen geven gemiddeld per inwoner ook zowat twee keer meer uit aan gezondheidszorg.

Het blijken niet alleen ziekten die harder toeslaan in landen met een brede inkomenskloof. Volgens de Paho is ook de kans op een gewelddadige dood twee keer hoger in landen waar de nationale rijkdom niet goed is verdeeld.

Het rapport van 426 bladzijden biedt ook verder een schat aan informatie. Volgens de auteurs is de levensverwachting bij de geboorte in Noord- en Zuid-Amerika gestegen van gemiddeld 66 jaar in 1980 tot 72 jaar nu. Die vooruitgang is voor de helft toe te schrijven aan het terugdringen van het aantal sterfgevallen ten gevolge van besmettelijke ziekten en hartaandoeningen.

Verkeersongevallen, diarree en stress

Ziekten als tuberculose en malaria eisen veel minder slachtoffers. De kindersterfte als gevolg van besmettelijke aandoeningen is sinds 1980 ongeveer gehalveerd, een gevolg van massale inentingscampagnes. Zo is bijvoorbeeld mazelen bijna helemaal uit de regio verdreven.

Maar er zijn ook negatieve ontwikkelingen. HIV en aids zetten hun opmars voort en beginnen vooral in de Cariben aan de levensverwachting te knagen. Infecties van de ademhalingswegen en diarree eisen nog altijd een zware tol, vooral in arme plattelandsgebieden en in de uitdijende sloppenwijken. De toenemende verstedelijking zelf maakt ook slachtoffers: zowel verkeersongevallen als crimineel geweld zijn er belangrijke doodsoorzaken. In de sloppenwijken plegen ook slechte of ontbrekende sanitaire voorzieningen, het gebrek aan beweging en het hoge stressniveau een aanslag op de gezondheid van de bewoners.

De gestegen levensverwachting doet de ziektebeelden veranderen. De groep ouderen neemt toe en daardoor krijgen artsen en ziekenhuizen steeds meer te maken met kanker, hart- en vaatziekten en aandoeningen aan het ‘bewegingsapparaat’.

Pan American Health Organization

Reacties