Boer worden? Dat wordt emigreren.

04-12-2016
Door: Leonie Kohl
Bron: OneWorld
Toos Hartog
Interview – 

Ondanks de groeiende aandacht voor het boerenleven, zijn opvolgers voor onze pensionadoboeren dun gezaaid. Gelukkig zijn er nog een handje vol jongelingen die niets liever willen dan boer worden, maar zonder eigen grond blijkt dat “praktisch onmogelijk”, aldus Catrinus Veninga. Deze landloze aspirant-boer deelt met ons zijn worstelingen op weg naar een eigen boerenbedrijf.

Maak kennis met Catrinus Veninga, 25 jaar jong en beschikkend over serieuze agrarische ambities. “Net als mijn ouders zou ik graag mijn eigen melkveehouderij willen hebben. Mijn ouders verkochten hun zaak en nu ben ik een boer in loondienst. Ik werk als bedrijfsleider bij een melkveebedrijf in Dronten, maar ik wil eigenlijk niets liever dan de vrijheid en de afwisseling van een eigen boerenbedrijf. Helaas zag ik snel in dat dit er voor mij niet inzit, in ieder geval niet in Nederland.”

Waar loop je tegenaan als je in Nederland een boerenbedrijf wilt beginnen?
“Het grootste struikelblok zijn de grondprijzen. Grond is zo ongelofelijk duur, die investering is bij lange na niet haalbaar als instapper. Je moet denken aan 60.000 tot 100.000 euro per hectare en voor een rendabele melkveehouderij heb je minstens 40 hectare nodig. En dan heb je nog niets op dat land staan. Vind maar eens een bank die dat wil financieren.”

Hoe kan het dat de grondprijzen zo hoog zijn?
“Grond is beperkt in Nederland, maar dat is het niet alleen. De marktprijs voor grond ligt gewoon ontzettend hoog, land is meer een soort belegging geworden dan dat je er een reëel rendement op kunt behalen door er landbouw op te bedrijven. Veel boeren hebben vanwege de geringe inkomsten van het land nooit kunnen sparen en de verkoop van het land is hun pensioenpotje.”

Ook benieuwd geworden hoe boeren in Nederland aan land kunnen komen? Ontmoet Catrinus en een hele reeks andere interessante sprekers tijdens deze aflevering van ‘Als Warme Broodjes’. Kom ook op maandag 5 december om 20 uur naar Pakhuis de Zwijger (kleine zaal) en kijk voor meer informatie op hier. 


Is het alleen de grondprijs waar je tegenaan loopt?
“Hoewel de grondprijs het grootste obstakel is, kleven hier nog meer nadelige gevolgen aan. Alleen boeren die al grond in eigen bezit hebben, kunnen nieuwe grond aanschaffen door hun eigen grond als onderpand in te zetten. Dit speelt schaalvergroting in de hand, waardoor het als instapper nog moeilijker wordt om iets over te nemen. Daarnaast is het rendement op het land over het algemeen vrij laag, maar daar kun je als ondernemer wel zelf iets aan doen.”

Je zou kunnen zeggen dat ik economisch vluchteling ben


Zoals?
“Zoals bijvoorbeeld biologisch boeren. Ik zou graag een biologische melkveehouderij willen starten, niet alleen omdat biologisch boeren veel leuker is, maar het brengt gewoonweg meer melk op en je kosten zijn lager. Ook verhoog je je rendement door zelf je producten te verkopen of onderscheidend te zijn in de markt. Hierin zijn de mogelijkheden eindeloos, maar hoe hoog je rendement ook is, je zult nooit genoeg verdienen om die torenhoge grondprijzen neer te kunnen tellen.”

Is het absoluut onmogelijk om als beginnend boer zonder agrarische erfenis te starten?
Het is niet onmogelijk, maar het moet je worden gegund. Je zou bijvoorbeeld in maatschap kunnen gaan met een zittende boer, maar ook hier loop je tegen financiële problemen aan, want de zonen en dochters van die boer willen ook graag erven en dan moet er nog wat overblijven voor het pensioen van de boer. Er is ook een mogelijkheid om grond te huren, maar behalve dat de huurprijzen gigantisch hoog zijn, is het moeilijk om daartussen te komen. Het ligt ook nog eens aan wat je wilt verbouwen. Ik ken jonge instappers die een tuinbouwbedrijfje hebben kunnen overnemen. Ze hoefden maar weinig hectares over te nemen en leveren direct aan de klant, maar daar hou je ook geen royale boterham aan over.”

Wat ga jij nu doen om je droom waar te maken?
“Ik emigreer hopelijk volgend jaar naar Frankrijk om daar mijn eigen melkveehouderij op te zetten. Je zou kunnen zeggen dat ik economisch vluchteling ben. De grondprijzen in Frankrijk zijn beduidend lager en de overheid ondersteunt je. In Frankrijk beheert de overheid de verkoop van landbouwgrond. Als starter krijg je bijvoorbeeld voorrang op een boer die wilt uitbreiden. Zo wordt schaalvergroting tegengegaan en verjong je het boerenbestand. Ik moet erbij zeggen dat het meespeelt dat mijn vriendin uit Frankrijk komt, maar anders was Duitsland ook  nog een goede keuze.”

Reacties