Journalistiek voor een eerlijke en duurzame wereld

Voordat je verder leest:

Onafhankelijke journalistiek voor een eerlijke en duurzame wereld kost tijd en geld. Als Vriend van OneWorld steun je voor € 4 per maand onze missie, lees je dagelijks bijzondere verhalen, ontvang je ons magazine en meer!

Ja, ik word Vriend Ik lees eerst verder

“We eten in Bosnië niet heel veel vlees, maar de traditionele gerechten hebben wel altijd iets van vlees erin. We merken dat er echt nog een mannencultuur is, en dat je vlees moet eten om sterk te zijn”, zegt Adna, een van de activisten van Vegani i veganke Bosne i Hercegovine (vegans van Bosnië-Herzegovina).

“Buiten de grote steden hebben mensen vaak nog een kleine boerderij bij hun huis, en ze slachten hun eigen dieren. Mensen houden van dieren, maar ze begrijpen niet dat je ze niet moet opeten. Wij willen ze laten zien dat het ook anders kan.”

De landen van het voormalig Joegoslavië hebben gemiddeld het laagste aantal veganistische restaurants en winkels in heel Europa. “Er is één restaurant in Sarajevo waar je vegan kunt eten, maar dat is te duur voor ons.”

Vegan-Muritz-Nadije-Adna
Muritz, Nadije en Adna bespreken de plannen voor Vegani i veganke Bosne i Hercegovine Beeld door: Marjolein Koster

Taboe

Adna schaamt zich niet voor het feit dat ze veganist is, maar toch wil ze niet al te herkenbaar op de foto. Tijdens de Cubes Of Truth, waarbij activisten in het centrum van Sarajevo beelden van slachthuizen laten zien, hebben ze een masker op. “Maar eigenlijk zijn we nog steeds herkenbaar”, zegt Adna. “Het is een kleine stad. Als je daar een paar keer gestaan hebt, weten mensen op den duur wel dat jij het bent.”

Sinds kort staat Vegani i veganke Bosne i Hercegovine officieel geregistreerd als ngo. Ongeveer honderd mensen zijn actief en regelmatig gaat een kleine groep de straat op. “Langzaamaan sluiten steeds meer mensen zich bij ons aan. Maar veel mensen zijn bang om anders te zijn. Als je een baan bij de overheid wilt hebben, is activist zijn niet zo wenselijk. Dus mensen houden zich liever een beetje op de achtergrond. Er rust best wel een taboe op vegan zijn.”

De mensen die deze organisatie hebben opgezet zijn op dit moment eigenlijk allemaal naar het buitenland. Veel jongeren verlaten Bosnië-Herzegovina als ze ergens anders een baan kunnen krijgen. “Ik wil juist hier blijven”, zegt Adna. “Ik wil laten zien dat we wat kunnen maken van deze organisatie. Het is belangrijk om onze dromen hier te realiseren en niet ergens anders.”

Hoewel veel Bosniërs vaak geen zin hebben in een discussie, heeft Adna wel hoop dat dit meer gaat komen. “Ik zie dat jongeren op social media steeds vaker influencers uit andere landen volgen die vegan zijn. Dat is heel belangrijk, want zij laten zien dat veganisme ook cool kan zijn.”

Vegans en politieke partijen

Ook de Duitse Nadije doet mee aan de protesten. Zij zegt: “Het grote verschil met vegan activisme in Duitsland en in Bosnië-Herzegovina is dat mensen hier niet gelinkt zijn aan een politieke partij.” Adna reageert verontwaardigt. “Zijn ze dat in Duitsland wel? Als je vegan bent kun je geen slecht persoon zijn toch? Vegans zouden nooit politiek actief moeten zijn.” Adna’s reactie is exemplarisch voor hoe mensen in Bosnië denken over politici: die hebben geen goede bedoelingen en zitten alleen maar in de politiek voor eigen gewin.

Vegan03
De organisatie gaat ook steeds vaker met andere dierenrechtenorganisaties op pad Beeld door: Adnan Spahic

Crowdfunding

Vegan02
Vegans in Bosnië starten een crowdfunding Beeld door: Marjolein Koster

Omdat er in Bosnië-Herzegovina weinig potjes met geld voor activisme zijn, heeft de ngo zich tot crowdfunding gewend. “We hebben echt niet veel nodig. Gewoon wat geld om posters te printen en om alle administratie in orde te krijgen. En we zouden ook graag vaker naar activiteiten in het buitenland gaan”, zegt Adna. Nadije voegt hier aan toe: “Ik werk hier als vredeswerker en ik zie hoeveel miljoenen er in allerlei projecten worden gestoken die niet succesvol zijn. Ik zie ook hoe vegan activisten in Belgrado, Zagreb en Sarajevo samen aan een doel werken en hoe ze daarmee boven het nationalisme van de landen uitstijgen. Ik zal niet zeggen dat veganisme voor wereldvrede zorgt, maar waarom kunnen we niet iets meer in deze ngo’s investeren? Het lijkt misschien iets kleins, maar dit soort samenwerkingen zijn echt belangrijk.”

“Mensen geven wel geld aan opvang voor straathonden. Puppy’s zijn nu eenmaal schattig en bovendien zien mensen het leed van honden om zich heen”, zegt Adna. Sinds 2014 zet het bestuur van de Bosnische hoofdstad Sarajevo sterk in op het terugdringen van straathonden en het aantal dat nog op straat rondzwerft is flink gedaald. Dat gebeurt echter vaak met geweld. Foto’s van doodgeschoten honden circuleren op het internet. Er komen wel steeds meer opvangcentra en veel mensen uit het buitenland adopteren deze honden.

“We proberen ook samen te werken met andere dierenrechtenorganisaties. Zo hebben we laatst samen met activisten in een mars tegen bont gelopen. Het wordt steeds ietsje normaler om dierenrechtenactivist te zijn. We hebben inmiddels een mooie community opgebouwd en het is nu tijd deze echt uit te breiden”, zegt Adna vastberaden. “We moeten veganisten uit Bosnië met elkaar verbinden en activisten van ze maken.”

Voor het maken van verhalen hebben we jouw steun nodig.

Ja, ik word vriend (€4 per maand)
20161217_MIK_LBD-Pics-45-von-127

Marjolein Koster

Journalist en fotograaf.
Profielpagina