'Europa creëert criminele mensenhandel'

30-10-2000
Door: OneWorld Redactie
Bron: onzeWereld

Ecre voert vanaf deze maand een jaar lang campagne ter gelegenheid van de vijftigste verjaardag van het VN-Vluchtelingenverdrag van 14 december 1951. De EU ondergraaft dit verdrag, stelt Baneke. Ook worden vluchtelingen consequent in een verdacht daglicht geplaatst.

De toestroom van asielzoekers of economische vluchtelingen naar Europa is voor een deel te wijten aan netwerken voor mensensmokkel, luidt de officiële verklaring. Maar Europese landen zijn zélf medeverantwoordelijk voor het ontstaan van mensensmokkel, meent Baneke.

Baneke: 'Wij pleiten niet voor open grenzen, maar als Europa steeds minder of totaal géén mogelijkheden biedt voor politieke en economische vluchtelingen, dan is het weinig verbazingwekkend dat er veel mensensmokkel ontstaat. Je kunt grenzen letterlijk en figuurlijk afsluiten. Maar als mensen wanhopig zijn, zullen ze altijd manieren vinden om ergens binnen te komen.'

De reactie van Europese politici op het asielvraagstuk holt het draagvlak voor de opvang van vluchtelingen uit, vindt Baneke: 'Door continu te hameren op de criminele smokkelnetwerken, zadelt men de vluchtelingen zélf op met een crimineel aura.'

Volgens Baneke moeten Europese politici proberen een wat positievere atmosfeer rond vluchtelingen te creëeren. 'Ik denk daarom dat VN-secretaris-generaal Kofi Annan als nieuwe Unhcr-chef de Nederlander Ruud Lubbers heeft benoemd. Die kent de wegen in de Europese politiek goed.'

Dezelfde Annan laakte enkele weken geleden bij de Unhcr in Genève de selectieve steun die Europese landen aan de VN-vluchtelingenorganisatie geven. Volgens Annan steunt Europa de Unhcr doelgericht om zoveel mogelijk vluchtelingen buiten de eigen grenzen te kunnen houden. Dus wel geld voor de Balkan en ex-Sovjet republieken, maar veel minder voor Afrikaanse crisisgebieden.

Baneke beaamt Annan's stelling: 'Ik denk dat dit zeker een van de beweegredenen van Europese landen is. Er is veel meer hulp beschikbaar voor dichtbijgelegen landen in vergelijking met elders in de wereld. Dit in een sfeer van 'hoe houden we ze buiten'. Letterlijk. Ik wijs bijvoorbeeld op de elektronische muur die Spanje momenteel met Israelische anti-terreur expertise aan de Zuidkust bouwt. En op de boetes die vervoersmaatschappijen moeten betalen voor het meenemen van mensen zonder visum.'

Politiek leiderschap
'Dit zijn Europese maatregelen om te voorkomen dat vluchtelingen überhaupt een beroep kúnnen doen op het VN-Vluchtelingenverdrag en asiel aanvragen. Europese solidariteit zou verder moeten gaan,' zegt Baneke.

Zo ligt er ook nog steeds het fel bekritiseerde Europese plan om in Turkije kampen op te richten, waar de eerste selecties van vluchtelingen gemaakt kunnen worden. 'Op zich is het positief als we landen helpen met het opvangen van vluchtelingen. Maar niet als de enige onderliggende reden is om Fort Europa zo dicht mogelijk te maken,' aldus Baneke.

Onlangs sloot de ontwikkelingsorganisatie Oxfam zich ook aan bij Ecre. Een goede zaak, vindt Baneke. 'Als er een Europese asielpolitiek ontstaat, met accenten op opvang in de eigen regio, is het goed dat wij als vluchtelingenorganisaties kunnen samenwerken met organisaties die in het Zuiden werken. We hopen dat deze samenwerking ook in de politiek zal leiden tot een beter begrip rond de relatie tussen migratie en ontwikkeling.'

Baneke stelt verder dat Europese regeringsleiders dringend wat meer politiek leiderschap moeten tonen. Bij het bepalen van het gemeenschappelijk Europees asielbeleid moeten ze niet te bang zijn voor een minderheid van de kiezers, stelt de voormalig campagne-coördinator van Amnesty International.

'De angst voor extreem-rechts speelt duidelijk een rol. Maar het is dan toch zeer interessant om te zien dat de bevolking van Zwitserland, dat per hoofd van de bevolking het allergrootste percentage vluchtelingen heeft, in een recent referendum tégen de beperking van de immigratie heeft gestemd. Ecre is voor afspraken over een gespreide verantwoordelijkheid in Europa via een Europees vluchtelingenbeleid, zoals overigens in het Verdrag van Amsterdam al werd afgesproken.'


Baneke: 'Europese politici ondergraven momenteel het hele fundament dat de afgelopen halve eeuw heeft gediend als enige echt concrete bescherming van miljoenen vluchtelingen en slachtoffers van mensenrechtenschendingen.'

'De wereld is sinds 1951 dusdanig veranderd dat de relevantie van het VN-Vluchtelingenverdrag alleen maar is toegenomen. Ondanks, of misschien juist wegens, de grote waarde ervan ligt het verdrag al jaren onder vuur van Europese landen,' aldus Baneke.

European Council on Refugees and Exiles (Ecre)
VN-Vluchtelingenorganisatie 50 jaar
VN-Vluchtelingenorganisatie 50 jaar

Reacties