Ethisch beleggen staat in Nederland nog in kinderschoenen

24-07-2000
Door: OneWorld Redactie
Bron: onzeWereld

De FNV schrijft in het onlangs verschenen rapport ‘Goed belegd’ dat de pensioenfondsen binnen acht jaar de helft van hun vermogen belegd moeten hebben in bedrijven die hebben bewezen dat ze ‘maatschappelijk ondernemen’. Dat betekent dat zij hun kapitaal laten groeien door te investeren in bedrijven die ook rekening houden met mens en milieu.

Ook de vakcentrale CNV deed al eens een dergelijke oproep aan tientallen pensioenfondsen. De reden is logisch: deze fondsen beheren samen met de verzekeraars een vermogen van 1200 miljard gulden.

Als over acht jaar de helft van dit bedrag wordt geïnvesteerd in aandelen van ‘maatschappelijk verantwoorde bedrijven’, zou dat het sociale klimaat en het milieubeleid een enorme impuls geven, is de redenering van de FNV.

Penningmeester en bestuurder van de FNV, Henk Muller: ‘Als we die kant opgaan zou op termijn de kapitaalstroom de globaliserende wereld op een juiste manier bijsturen. Ook bedrijven moeten gaan inzien dat duurzaamheid, op zowel ecologisch als sociaal gebied, op lange termijn meer rendement oplevert. ’

Als voorbeeld noemt Muller de enorme en recente olievervuilingen door het Braziliaanse oliebedrijf Petrobras. De schoonmaakoperaties en boetes die het bedrijf nu moet ophoesten, kosten meer dan het goed behandelen van personeel en onderhouden van installaties.

Discussie laat op gang
Muller erkent dat de FNV-oproep laat komt. Zelfs de Wall Street Journal, dé krant van de ‘homo economicus’, scheef al dat ‘sociaal verantwoord ondernemen een goede manier is om winst te maken’.

Muller: ‘In Nederland is de discussie laat op gang gekomen. In de Verenigde Staten is ongeveer 10 procent van al het kapitaal maatschappelijk verantwoord belegd. In Nederland hooguit 1,5 procent. Nederland is naast dominee natuurlijk ook koopman.’

‘Het punt is dat binnen de pensioenfondsen - zowel de groten als ABP en PGGM als de tachtig bedrijfstakpensioenfondsen – wel over het onderwerp wordt gediscussieerd maar er concreet nog weinig gedaan is,’ aldus Muller.

De vakbonden zitten samen met werkgevers in de besturen van de pensioenfondsen en hopen via die weg het ethisch beleggen aan te wakkeren.

Muller: ‘De vermogensbeheerder van PGGM, goed voor een beheerd vermogen van 110 miljard gulden, is dezelfde persoon die het pensioenfonds van de FNV beheert. Ik stel vast dat hij en anderen bij PGGM dit heel serieus nemen.’

PGGM is net gestart met een project waarmee 50 miljoen gulden wordt belegd in sociaal en ecologisch verantwoorde aandelen.
People, Planet, Profit
PGGM-woordvoerder Alfred Kool zegt in het eerste nummer van ‘Ode aan het Werk’: ‘Wij zien toekomst in verantwoord investeren. Je ziet de tijdgeest wat dat betreft veranderen. Winst als enige, alles rechtvaardigende doelmerk van een onderneming is niet meer van deze tijd.’ PGGM wil voortaan uitgaan van de drie p’s: people, planet and profit.

‘Dat doen wij al sinds 1997,’ zegt de woordvoerder van het pensioenfonds ABP, samen met PGGM de grootste in Nederland. Toen nam het ABP al maatschappelijk verantwoorde criteria op in zijn beleggingscode. ‘Over het algemeen kun je zeggen dat deze ontwikkeling in Nederland nauwelijks is gestart.’


Op de vraag wat het ‘ethisch beleggen’ sindsdien concreet heeft opgeleverd wil de ABP-woordvoerder niet ingaan: ‘Wij beginnen na de zomer met een grote evaluatie van dit zorgvuldige beleggingsbeleid. Het resultaat zal in het jaarverslag over 2000 staan.’
FNV-bestuurder Henk Muller beaamt dat succes van ‘politiek correcte’ aandelenfondsen uiteindelijk wordt bepaald door een goed rendement. In de VS wordt dat bewezen. ‘Aandelen van bedrijven uit de maatschappelijk verantwoorde indexen daar scoren beter dan die uit de gewone bedrijfsindexen.’

Is deze vaststelling, ook uit de Wall Street Journal niet in tegenspraak met de logica van de mondialisering? Muller: ‘Wetenschappelijk is het samengaan van people, planet and profit nog niet echt aangetoond, maar in de praktijk wérkt het. Ook de maatschappelijk verantwoorde fondsen in Nederland van ASN en Triodos staan in de top tien.’

‘De echte test voor maatschappelijk verantwoorde fondsen komt dadelijk als het economisch iets minder gaat in Nederland,’ aldus de FNV-bestuurder.

De ABP-woordvoerder stelt dat de experts het er niet over eens zijn of maatschappelijk beleggen evenveel of meer winst oplevert dan de gewone belegging. ‘Het beeld is niet eenduidig. Het hangt er ook vanaf welke criteria je gebruikt voor de term ‘maatschappelijk verantwoord’.’

Het criterium respect voor mensenrechten willen de meeste bedrijven wel opnemen. Maar vakbondsrechten of ecologische bescherming zijn al moeilijkere criteria.

Henk Muller: ‘Wij zijn bezig met het ontwikkelen van een soort wereldstandaard aan de hand van criteria uit bestaande maatschappelijk verantwoorde indexen om een en ander wat inzichtelijker te maken. Ook moeten er onafhankelijke instituten en wetgeving komen om te controleren of wat voor ‘maatschappelijk verantwoord’ doorgaat, wel klopt.’

Website over duurzaam beleggen in Nederland

Reacties