Einde Sudanees drama nog niet in zicht

11-01-2005
Door: OneWorld Redactie
Bron: IPS/OneWorld

Organisaties die de situatie in Sudan volgen, betwijfelen of de Sudanese regering nu serieus gaat werken aan verzoening in andere delen van hetland? ‘De meeste indicatoren wijzen in een andere richting,’ oordeelde de gezaghebbende International Crisis Group (ICG) maandag. De ICG is een in Brussel gevestigde organisatie die conflicten inschat. ‘De Sudanese regering heeft deels getekend om de druk in verband met Darfur af te leiden. De kans is groot dat ze gebruik zal maken van de goodwill om de aanvallen in Darfur op te voeren en de oppositie in andere delen van het land te ondermijnen.’

Volgens John Prendergast, de speciale adviseur van de ICG, wil de regering in Khartoem vooral zoveel mogelijk macht in handen houden. ‘Voorstanders van het vredesakkoord moeten begrijpen dat het regime in verschillende regio's een tegengestelde aanpak van uiteenlopende oppositiegroepen hanteert, met de bedoeling buitenstaanders in verwarring te brengen en kritiek te ondermijnen.’

Human Rights Watch (HRW) noemde het vredesakkoord voor Zuid-Sudan ‘een belangrijke stap’. Maar omdat de regering ‘de tactiek van de verschroeide aarde’ toepast en haar bondgenoten ‘etnische zuiveringen’ toepassen, vraagt de Amerikaanse mensenrechtenorganisatie zich af of Khartoem met alle Sudanezen het beste voorheeft. ‘Terwijl het zuiden het vredesakkoord viert, worden er in Darfur mensen verkracht en uit hun huizen gebrand,’ zegt Peter Takirambudde, de directeur van het Afrikaprogramma van HRW.

Ook volgens het in Washington gevestigde Africa Action mag de internationale gemeenschap niet achterover leunen nu er een definitief vredesakkoord voor het zuiden is. De organisatie vindt dat met name Washington druk moet blijven uitoefenen op de regering in Khartoem.

De burgeroorlog in Darfur heeft de voorbije twee jaar al aan 70.000 tot 300.000 mensen het leven gekost. Meer dan 1,6 miljoen mensen zijn op de vlucht gejaagd.

Internationale druk

In juli keurde het Amerikaanse parlement een resolutie goed die het Sudanese regime van ‘genocide’ beschuldigt. De Amerikaanse regering nam die term twee maanden later over, en zegt dat het de betrekkingen met Khartoem niet zal normaliseren als het geweld in Darfur niet stopt. De VN-Veiligheidsraad heeft twee resoluties goedgekeurd die alle partijen in Darfur oproepen de vijandelijkheden stop te zetten.

De regering moet volgens de VN-resoluties ook de Janjaweed ontwapenen, Arabische milities die de overwegend zwart-Afrikaanse bevolking in Darfur teisteren. Als de resoluties niet worden nageleefd, komen er eventueel economische sancties.

De VN hebben de Afrikaanse Unie toestemming gegeven een observatiemissie van maximaal 3500 manschappen naar Sudan te sturen. De 1000 manschappen die nu al ter plaatse zijn, hebben het conflict niet doen luwen. Volgens de VN is het geweld juist toegenomen en werkt het leger na een korte pauze weer samen met de Janjaweed.

eerlijk delen

Ook over de uitvoering van het zondag ondertekende vredesakkoord met de SPLM, de rebellenbeweging van het zuiden, bestaan grote twijfels. Volgens het akkoord zal de Sudanese olierijkdom netjes verdeeld worden tussen Khartoem en het zuiden van het land. De leiders van de SPLM krijgen ook belangrijke functies in de federale regering. Mensenrechtenorganisaties vragen zich af of het akkoord in werkelijkheid wordt omgezet, en of ook andere minderheidsgroepen later van de olieweelde kunnen meegenieten. ‘Onrecht en marginalisering vormen een belangrijke oorzaak van de conflicten in Sudan’, zegt Kolawole Olaniyan, de directeur van het Afrika-programma van Amnesty International. ‘Duurzame vrede is moeilijk als die fundamentele zorgen niet ernstig worden aangepakt.’

De Amerikaanse buitenlandminister, Colin Powell, is ook sceptisch. ‘Dit is een veelbelovende dag voor de bevolking van Sudan’, zei hij zondag bij de ondertekening van het vredesakkoord, ‘maar alleen als iedereen zich aan de beloftes houdt.’

color=red>

Reacties