Eerste schadevergoeding voor Argentijnse politieke vluchtelingen

18-10-2004
Door: OneWorld Redactie
Bron: IPS

De 88-jarige Susana Yofre en haar 26 kinderen en kleinkinderen die in 1976 naar Mexico vluchtten, krijgen elk 74 peso (20 euro) voor elke dag die ze tijdens het bewind van de militaire junta in het buitenland doorbrachten. Dat tikt aan: Argentinië werd van 1976 tot 1983 door militairen bestuurd.

Het oordeel zet een belangrijk precedent. Tijdens de zogenaamde Vuile Oorlog zochten 5.000 tot 10.000 Argentijnen een veilig onderkomen in het buitenland.

De militaire junta voerde een schrikbewind: in zeven jaar tijd werden naar schatting 30.000 echte en vermeende tegenstanders van het regime vermoord. 'Links' zijn of een guerrillero in de familie hebben, was al voldoende om gevaar te lopen.

Familie vermisten reeds gecompenseerd

De familieleden van de mensen die tussen 1976 en 1983 werden geëxecuteerd of ‘verdwenen’, hebben een schadeloosstelling ontvangen van de Argentijnse overheid. Net als de politieke gevangenen uit die tijd en de kinderen van linkse arrestanten die heimelijk bij adoptie-ouders werden ondergebracht.

De schadeloosstelling van de eerste gevluchte familie vluchtelingen is een verdere stap in dat proces.

Yofre zelf toonde zich niet overmatig gelukkig met de uitspraak, al had ze er een lange juridische strijd voor gestreden. ‘Het geld komt te laat. Ik zou er veel meer aan hebben om te weten hoe mijn man om het leven is gekomen en waar zijn lichaam is,’ zei ze.

Yofres echtgenoot, de advocaat Miguel Vaca Narvaja, behartigde dossiers van politieke gevangenen. In 1976 werd hij thuis ontvoerd, voor de ogen van Yofre en hun jongste kinderen. Ze hoorden nooit meer iets van hem.

Kort voor de ontvoering was een van de oudste zonen van het gezin, ook een advocaat die het opnam voor politieke gevangenen, gearresteerd. Na zware folteringen werd hij omgebracht.

Uit vrees voor haar overblijvende kinderen en kleinkinderen zocht Yofre en haar gezin toevlucht in de Mexicaanse ambassade in Buenos Aires. Drie maanden later mocht ze naar Mexico reizen.

’Vluchtelingen verloren alles’

Argentijnse verenigingen van familieleden van de slachtoffers van de Vuile Oorlog zijn verdeeld over het oordeel. Nora Cortiñas, de voorzitster van de Moeders van de Plaza de Mayo, vindt de beslissing van het Hooggerechtshof terecht: volgens haar liet de dictatuur veel Argentijnen geen andere keus dan te vluchten en moet de huidige overheid de schade vergoeden die de vluchtelingen daardoor geleden hebben.

'Ze verloren al hun bezittingen en hun werk, en hadden het later bij hun terugkeer heel moeilijk,' aldus Cortiñas.

Nenina Bouliet van de Vereniging van Verwanten van Gevangenen en Mensen die om Politieke Redenen Verdwenen, is ook blij met het vonnis. Wel waarschuwt ze dat het precedent wel zo breed mogelijk moet worden geïnterpreteerd. 'Er zijn ook veel mensen die in eigen land in ballingschap gingen, ook zij zouden voordeel moeten doen bij dit vonnis.'

Volgens Bouliet blijft de Argentijnse overheid bovendien doof voor andere vormen van compensatie waar haar organisatie al sinds halverwege de jaren ‘80 om vraagt. Vluchtelingen konden bijvoorbeeld geen pensioenbijdragen storten, waardoor ze op hun oude dag in armoede dreigen te verzinken.

Verder stelt ze dat kinderen van vluchtelingen die in het buitenland geboren werden, de Argentijnse nationaliteit moeten kunnen krijgen.

Reacties