Michel Riemersma

Een staat binnen een staat: FIFA in Brazilië

Welk land zal het aankomende WK de beker in de macht slepen? Er is nog geen wedstrijd gespeeld, maar voor Michel Riemersma is er nu al één duidelijke winnaar aan te wijzen: de FIFA. 

"De werkelijke president van ons land is de FIFA. De FIFA komt naar ons land, sticht een staat binnen een staat en vertrekt weer". Romario, wereldkampioen van 1994 en momenteel Braziliaans politicus, heeft het helemaal gehad met de werkwijze van de FIFA. "We zullen juichen voor ons team, omdat een Braziliaanse eindzege perfect voor het voetbal zal zijn. Maar buiten het veld hebben we al verloren en daar is niets meer aan te doen".
 
Romario's tirades slaan op de wetgeving die de FIFA als WK-organisator heeft afgedwongen. Een land dat het WK voetbal wil organiseren moet voldoen aan de eisen van de FIFA, die volledige toewijding van het organiserende land verwacht. Dit gaat zover dat wetswijzigingen nodig zijn of (grondwettelijke) rechten tijdelijk buiten werking moeten worden gesteld. Ondanks protesten heeft de Braziliaanse overheid het merendeel van de FIFA-eisen overgenomen.
 
NCDO Onderzoek zocht uit hoe Nederlanders denken over het WK en de FIFA. Lees dit onderzoek hier: Nederlanders & het WK voetbal
Enkele van de meest controversiële FIFA-wetten:
1. Instellen van 'uitsluitingzones': de FIFA behoudt zich het recht voor om in een straal van 2 km rondom stadions en 'fanzones' (straat)verkoop te verbieden en toegang tot het gebied te reguleren. Dit is in strijd met het Braziliaanse grondrecht om je binnen het land vrij te bewegen. Er zijn strikte beperkingen opgesteld (en speciaal voor het WK verwerkt in het straf- en burgerrecht) om te voorkomen dat er in de omgeving van stadions reclame wordt gemaakt of producten worden verkocht door andere partijen dan de door FIFA gecontracteerde bedrijven. Hierdoor wordt het lokale ondernemers moeilijk gemaakt om te profiteren van de economische kansen die het WK biedt. Talloze (straat)verkopers zijn reeds (onder dwang) uit de buurt van stadions verwijderd.
 
2. Belastingvrijstelling: de FIFA heeft belastingvrijstelling voor zichzelf en belastingkorting voor haar partners (sponsoren als McDonald's, Coca Cola en Adidas) afgedwongen. Volgens de Spaanse NGO InspirAction scheelt dit tussen de 179 en 386 miljoen euro aan belastinginkomsten voor Brazilië.
 
3. Alcohol in stadions: Brazilië hanteert, in een poging het geweld op de tribunes terug te dringen, sinds 2003 een wettelijk verbod op de verkoop van alcohol in stadions. Omdat FIFA-sponsor Anheuser-Busch InBev (bekend van biermerken Budweiser en het Braziliaanse Brahma) zo'n 28 miljoen dollar bijdraagt aan het WK, heeft de FIFA een inbreuk op deze wet geëist en gekregen.
 
4. Aansprakelijkheid voor schade: indien de FIFA schade ondervindt rond het WK in Brazilië, dan draagt de Braziliaanse overheid de volledige verantwoordelijkheid voor deze schade. Dit betreft onder andere veiligheidsproblemen, maar kan ook betrekking hebben op het te laat opleveren van stadions.
 
In Nederland is de absurditeit van de FIFA-eisen vooral in het nieuws gekomen tijdens de kandidaatstelling van Nederland en België voor de organisatie van het WK in 2018 en 2022. De Tweede Kamer bleek grote problemen te hebben met de voorgestelde wetswijzigingen en stuurde daarom een aangepast 'bid' naar de FIFA. De FIFA reageerde per brief: 'het is niet de bedoeling dat er van onze eisen wordt afgeweken'. 
In dit kader gaf FIFA's secretaris-generaal Jerôme Valcke in april 2013 aan dat ook de Braziliaanse overheid nog niet voldoende meewerkt met het klaarstomen van het land voor het WK: "minder democratie in het gastland is soms beter voor de organisatie van het wereldkampioenschap. Als je een heel sterk staatshoofd hebt met veel bevoegdheden, zoals Poetin nu is in Rusland, is dat voor ons als organisatie makkelijker werken dan bijvoorbeeld in een natie als Duitsland. In zo'n land moet je op allerlei verschillende niveaus onderhandelen". Valcke zegt over Brazilië: "dat land heeft drie lagen in de overheidsstructuur: de stad, de staat en de federatie. Daarbij krijg je dus te maken met verschillen in mensen, in belangen en in politieke stromingen. In dergelijke omstandigheden is het best wel moeilijk een WK goed te organiseren. Het is een waar gevecht". 
 
Een gevecht met maar één mogelijke winnaar: de FIFA. 
 

AddToAny

Reacties