'Economische groei China niet het succes van globalisering'

06-04-2004
Door: OneWorld Redactie
Bron: OneWorld

Sinds begin jaren 80 heeft China buitenlandse investeerders toegelaten – vooral uit de aangrenzende toenmalige Britse kroonkolonie Hongkong. In 2001 trad het land met de grootste bevolking ter wereld (1,3 miljard) toe tot de Wereldhandelsorganisatie, bolwerk van de vrijhandel. En zie China expanderen. Het land tekent al bijna voor de helft van de mondiale economische groei. Is China dus hét voorbeeld van het succes van globalisering?

Kom daar niet mee aan bij Walden Bello. De Filipijnse socioloog en activist (1945), die een druk bezochte lezing hield over globalisering in het Amsterdamse Felix Meritis, gruwt van deze simplificatie en ‘neoliberale mythe’.

Thailand, Indonesië, Filipijnen, Latijns Amerika en als meest recente voorbeeld Argentinië; allen zetten hun deuren wijd open voor investeringskapitaal en richtten zich op export. Het resultaat? De ongelijkheid tussen arm en rijk is groter dan ooit in Azië en in het land van Maxima, ‘dat netjes alles volgens het boekje deed’, belandde tweederde van de bevolking in 2000 onder de armoedegrens. Aldus Walden Bello.

Controle op kapitaal

China dan. De Chinese groei is indrukwekkend, beaamt Walden Bello. Maar China leverde zich niet geheel uit aan de vrije-marktpolitiek. ‘Anders dan in Zuidoost-Azië en Latijns Amerika houdt China sterke controle over de kapitaalbewegingen en de staat blijft de leidende kracht in de economie. En ook naar de WTO toe heeft China voorzichtige stappen gezet in marktopening.’

China’s groei kent bovendien nogal wat schaduwkanten, vindt Bello, die wordt gezien als de belangrijkste criticus van globalisering in Azië. De stormachtige ontwikkeling van de kustgebieden staat in schril contract met het verarmende platteland in het noorden en westen. De groei is bovendien niet duurzaam; kolengestookte elektriciteitscentrales zijn in belangrijke mate ervoor verantwoordelijk dat eenderde van het land door zure regen is aangetast.

Wegconcurreren

Daarbij komt nog dat de onophoudelijk trek naar de stad van plattelandsbewoners de lonen laag houdt. Samen met de structurele overcapaciteit (auto’s, computeronderdelen, staal) van de op stoom geraakte economie, leidt de Chinese economische ontwikkeling ertoe dat zij alle overeind krabbelende Aziatische buren wegconcurreert.

Bello: ‘China is verworden tot de goedkoopste (in lonen) fabriek wereldwijd. Maar het heeft geen oog voor de lokale markt. Die zou de drijvende kracht achter de groei moeten zijn, samen met een herverdeling van de inkomens en nivellering van de welvaart tussen stad en platteland. Landen als China moeten hun eigen kapitaal meer benutten door onder meer efficiënte belastingheffing en zich niet langer afhankelijk opstellen van buitenlands kapitaal. Al zullen multinationals, de profiteurs van de neoliberale gedachte en gedekt door mondiale instellingen als IMF, Wereldbank en WTO, het niet zover willen laten komen.'

Slim

Bello gaat te kort door de bocht, vond Peter Ho, onderzoeker van de Universiteit van Wageningen op het gebied van milieu en ontwikkeling, in een debat aansluitend op Bello’s lezing. Hij ziet minder schaduwkanten aan de Chinese koers. ‘China voert een geleidelijke en slimme koers. China gebruikt de WTO in plaats van andersom en kan als zodanig een rolmodel zijn voor hoe ontwikkelingslanden met globalisering kunnen omgaan.’

Bello betwijfelt dat omdat volgens hem de ontwikkeling van een sterke staat in China geen navolging heeft gekregen in ontwikkelingslanden.

De Filipijnse socioloog ziet wel een actievere rol voor China weggelegd binnen de G20, waarop hij zijn hoop heeft gevestigd. Dat is een groep van grote ontwikkelingslanden die zich verzetten tegen de duopolie van de Verenigde Staten en de Europese Unie in de wereldhandelspolitiek. 'De VS en de EU doen er alles aan om de G20 te splijten. Ze hebben Latijns-Amerikaanse landen als Costa Rica onder druk zover gekregen dat ze uit G20 stapten. Maar ik reken erop dat de rebellie stand houdt en uiteindelijk een verschuiving in de machtsverhoudingen ontketent

color=red>

Informatieve site over globalisering

Reacties