Journalistiek voor een eerlijke en duurzame wereld

Voordat je verder leest:

Onafhankelijke journalistiek voor een eerlijke en duurzame wereld kost tijd en geld. Als Vriend van OneWorld steun je voor € 4 per maand onze missie, lees je dagelijks bijzondere verhalen, ontvang je ons magazine en meer!

Ja, ik word Vriend Ik lees eerst verder

“Is dit alles voor vierduizend grazers? Of komen er straks nog meer balen bij?” Om de dag voert Staatsbosbeheer de konikpaarden, heckrunderen en edelherten in de Oostvaardersplassen bij met 7000 kilo schraal hooi. Onder zware druk van boze burgers en boeren, die het lijden onder de dieren door de bittere kou van vorige week onacceptabel vonden. Staatsbosbeheer laat het publiek op Facebook live meekijken met de bijvoederoperaties, maar dat levert vooral smalend commentaar op over de ‘weldoorvoede’ boswachters die nu wel ineens hooi neerleggen ‘maar alleen waar het publiek het kan zien’.

De Oostvaardersplassen zijn het toneel van een cultuuroorlog tussen ‘het volk’ dat niet snapt waarom ‘de politiek’ dieren willens en wetens laat creperen. Ze staan lijnrecht tegenover de natuurbeschermers en (provinciale) politiek die het beter menen te weten, en bijvoeren in alle toonaarden afkeuren omdat het de zwakkere dieren niet bereikt en de sterke te vroeg uit hun ‘winterstand’ haalt. Aan beide kanten is inconsequentie en hypocrisie in ruime mate voorhanden.

Volg de boswachters in de Oostvaardersplassen tijdens het bijvoeren van de grote grazers.

Posted by Staatsbosbeheer on Wednesday, March 7, 2018
Boze burger mag meekijken bij het bijvoeren Bron: www.facebook.com

Onbehouwen

De demonstranten, hoe onbehouwen ze hun standpunt ook vertolken, hebben namelijk wel een punt. Anders dan het officiële beleid wil, kun je niet de natuur zijn gang laten gaan. Vierduizend grazers op 2800 ha natuurgebied (de andere helft van het gebied is water) met een hek eromheen is geen natuurlijke situatie. Al in 2010 wees een gewichtige commissie erop dat de dieren in de Oostvaardersplassen zich ergens tussen ‘wild’ en ‘gedomesticeerd’ in bevinden. Doen alsof deze Nieuwe Wildernis echte wildernis is en toekijken hoe dieren bij bosjes sterven vanwege voedselgebrek, heeft iets pervers.

Er ligt wel degelijk een verantwoordelijkheid bij de beheerders om lijden te beperken. De grazers zijn in de jaren tachtig geïntroduceerd om begroeiing tegen te gaan en het gebied open te houden voor de vogels die wetland Oostvaardersplassen uniek maken. Daar zijn ze zo goed in geslaagd dat in het hele gebied nauwelijks meer beschutting te vinden is bij guur winters weer.

Doen alsof deze Nieuwe Wildernis echte wildernis is en toekijken hoe dieren bij bosjes sterven vanwege voedselgebrek, heeft iets pervers

Ook de andere partij heeft volop boter op het hoofd. Demonstrant Jos Sanders meldt in de Volkskrant dat hij ‘graag een karbonade’ lust, maar het ‘niet normaal’ vindt hoe de dieren in de Oostvaardersplassen lijden. Ooit  nagedacht hoe jouw karbonaadje tot stand komt, Jos? En de boeren die nu naar eigen zeggen samen met de dierenvrienden optrekken tegen onnodig dierenleed, zijn dezelfden die in 2012 samen met paardenliefhebber Henk Bleker een oplossing voor ‘concentratiekamp’ Oostvaardersplassen blokkeerden: de corridor Oostvaarderswold die de Oostvaardersplassen zoud verbinden met het Horsterwold en de Veluwe – en zo de druk op de Plassen zelf zou verminderen.

Bron: twitter.com

Wie is de echte dierenvriend?

Het roept de vraag wie de echte dierenvriend is. Zijn het de demonstranten die op eigen houtje hooi laten aanrukken en over het hek flikkeren, met alle, ook nadelige, gevolgen van dien? En die er niet voor terugdeinzen boswachters te bedreigen? Of zijn het de officiële dierenbeschermers die meer oog lijken te hebben voor de hele populatie dan voor het individuele dier? Volgens hoogleraar Matthijs Schouten vindt hier een frontale botsing plaats tussen het antropocentrische natuurbeleid (we moeten goed voor het dier zorgen, en het daarna opeten) en het ecocentrische, dat zich op natuurwaarden en sterke populaties richt.

Organisaties en partijen die voor dieren opkomen, worstelen hier overduidelijk mee. De Partij voor de Dieren, die zich eerder ontfermde over het individuele geval koe Hermien, roert zich nu in de media met pleidooien tegen bijvoer, omdat dat de populatie schaadt. Het is een dapper standpunt, zeker, maar de partij wint er geen zieltjes mee, krijgt forse kritiek van de achterban, en kan makkelijk worden weggezet als Partij van de Dode Dieren. Ook voor de Dierenbescherming is het lastig. Op de website wordt gemeld dat de Oostvaardersplassen ‘het gespreksonderwerp op straat, in de media, en vooral op social media zijn’ en dat er vanuit de achterban veel vragen komen. Maar de Dierenbescherming herhaalt daarop het in pittige beleidstaal gegoten standpunt: ‘De Dierenbescherming is voor vroeg reactief beheer in geval het wilde hoefdieren in grote natuurgebieden betreft omdat dit veel welzijnsvoordelen oplevert’. Of de leden overtuigd zijn van die welzijnsvoordelen is zeer de vraag. Vrijdag 9 maart stuurde de Dierenbescherming wel een inspectieteam het veld in voor een quick scan, ‘om te onderzoeken of het beleid ook goed in de praktijk vertaald wordt’.

In de Oostvaardersplassen vindt een frontale botsing plaats van het antropocentrische en het ecocentrische natuurbeeld

plankaart DO
Schets van het Oostvaarderswold

De oplossing

Bijvoeren, reactief beheer (bijtijds afschieten van zwakkere dieren), quick scans, uiteindelijk blijft het allemaal lapwerk zolang het gebied overbevolkt blijft. Geboortebeperking voor de grote grazers is voor geen van de partijen een serieuze optie. De enige uitweg is een letterlijke ontsnappingsroute: het Oostvaarderswold, een verbindingszone van 1800 ha tussen het wetland van de Oostvaardersplassen en het hoger gelegen Horsterwold.

De lobby voor het eerder afgeschoten plan zwelt aan. De Dierenbescherming en Partij voor de Dieren zijn hartstochtelijke voorstanders. Natuurfilosoof Johan van de Gronden hield een vurig pleidooi bij Vroege Vogels om de grootste teleurstelling uit zijn tijd als directeur van het Wereldnatuurfonds recht te zetten – alsnog het Oostvaarderswold realiseren en daarmee een natuurgebied zonder weerga creëren. De randstedelijke mens kan er echte ‘deltanatuur’ ervaren, een ontmoeting beleven met de grote grazers en zo even het jachtige randstadleven ontvluchten, zeggen de landschapsarchitecten die bij het plan zijn betrokken.

Bron: twitter.com

Hulp wolf wordt ingeroepen

Faunabescherming (voorheen Kritisch Faunabeheer) heeft inmiddels een petitie opgesteld, gericht aan de provincie Flevoland ‘om de dieren in de Oostvaardersplassen niet langer achter hekken op te sluiten’ en die vindt breed weerklank. De doorgang zou de weg vrijmaken naar de Veluwe, en zelfs naar het Duitse achterland, zodat de graasdruk op het Plassengebied minder wordt, en met name de edelherten weer hun natuurlijk trekgedrag kunnen vertonen.

Bijkomend voordeel, zo zegt de toelichting bij de petitie, is dat de wolf zijn intrede kan doen in het gebied, en zich daarmee blijvend in Nederland kan vestigen. Eenmaal gearriveerd kan hij ‘op ecologische wijze’ de stand van de grote grazers op peil houden.

Het lijkt een ‘win’ voor iedereen: voor de mens die gebukt gaat onder het lijden van de grote grazers, voor de grazers zelf die eindelijk uit de voeten kunnen, voor de wolf op zoek naar voedsel, en voor de schapenhouders die dan minder van de wolf te duchten hebben.

Maar het blijft de vraag of er niet erg veel op het bordje van de wolf wordt gekieperd. Voorlopig zijn er nog maar drie wolven in Nederland gesignaleerd. En die zouden er een hele kluif aan hebben om de grazersstand ecologisch te managen.

Bovendien is het vanuit het perspectief van de grote grazers een gevalletje ‘van de regen in de drup’. Draven ze eindelijk hun vrijheid tegemoet over het Oostvaarderswold richting Veluwe, worden ze regelrecht in de klauwen van de wolf gedreven. Veel liever houden ze dan het hek hermetisch gesloten.

Voor het eind van de maand moet er een rapport liggen over de inperking van de kuddes in de Oostvaardersplassen. CDA-coryfee en ex-staatssecretaris Pieter van Geel brengt advies uit aan de provincie Flevoland. Veel insiders, onder wie de fameuze Halbe Hettema, hopen dat het Oostvaarderswold opnieuw op tafel komt.

Voor het maken van verhalen hebben we jouw steun nodig.

Ja, ik word vriend (€4 per maand)
bewlg3-0515

Hans Ariëns

Redacteur

Hans Ariëns (1960) was de adjunct-hoofdredacteur van OneWorld sinds 2015. Daarvoor oefende hij met frisse tegenzin het hoofdredacteurschap …
Profielpagina

Advertentie

20180529_Banner_600x500_Oneworld1

Advertentie

ROOTS_180516_ADVERTENTIE_ONEWORLD