Journalistiek voor een eerlijke en duurzame wereld

Voordat je verder leest:

Onafhankelijke journalistiek voor een eerlijke en duurzame wereld kost tijd en geld. Als Vriend van OneWorld steun je voor € 6 per maand onze missie, lees je dagelijks bijzondere verhalen, ontvang je ons magazine en meer!

Ja, ik word Vriend Ik lees eerst verder

Doet u al aan entomofagie? Insecten eten? Het zou wel moeten, want ze kunnen een enorme bijdrage leveren aan het bestrijden van wereldhonger. Door de groeiende wereldbevolking en de stijgende welvaart zal de vraag naar vlees aanzienlijk toenemen. Echter, zeventig procent van het landbouwareaal wordt al ingenomen door veeteelt. Er zijn dus urgent andere eiwitbronnen nodig.

Milieuridders
Er zijn een aantal milieuvoordelen bij de productie van insecten als eiwitbron in vergelijking met conventioneel vlees. Het voeden van koudbloedige insecten is veel efficiënter, naar eetbaar lichaamsgewicht. Om 1 kg eetbaar gewicht te produceren, hebben krekels slechts 2.1 kg voer nodig terwijl een rund 25 kg nodig heeft. De gangbare veeteelt is verantwoordelijk voor de uitstoot van ten minste 15% van alle broeikasgassen in de wereld (vooral methaan en lachgas) en voor tweederde van alle ammoniakuitstoot. Wat dat betreft stoten insecten veel minder van deze stoffen uit. Insecten hebben ook veel minder land nodig dan gangbaar vee. Sterker: een aantal insectensoorten kunnen laagwaardige organische stromen (zelfs mest) omzetten naar hoogwaardig eiwit!

Voedingswaarde?
Ten minste 1900 verschillende soorten insecten worden vooral in tropische landen gegeten, vooral keverlarven, sprinkhanen, bijen en mieren, rupsen en termieten. De voedingswaarde van insecten is gelijkwaardig aan dat van conventioneel vlees; afhankelijk van de insectensoort is het eiwitgehalte ongeveer gelijk, terwijl er over het algemeen meer goede vetzuren aanwezig zijn. Mineralen zoals ijzer en zink zijn goed vertegenwoordigd, belangrijk gezien het feit dat één miljard mensen anaemia (ijzergebrek) heeft, met name zwangere vrouwen en kinderen onder de zes jaar.

Insecten kunnen ook de vee- en visvoer industrie een handje helpen. Met name vismeel en visolie, belangrijke ingrediënten in vis en veevoer, worden te duur. Dat heeft te maken met overexploitatie van de oceanen (vismeel wordt gemaakt van bijvangst) en doordat de kweek van vis enorm toeneemt (binnenkort is de helft van de geconsumeerde vis afkomstige uit de kweek). Ook andere ingrediënten zoals granen en soja worden steeds duurder.

Eerste experimenten laten zien dat er insectproducten te ontwikkelen zijn, die in blinde proeven verkozen worden boven vlees.

Insecten zijn ook dieren
Huidige problemen zijn wet- en regelgeving. Bij het opstellen van wetten over voedsel en voer heeft men nooit stilgestaan bij het feit dat insecten ook dieren zijn. En consumentenacceptatie zal ook een issue zijn. Want hoe smaakt een insectenproduct? Dit is een gastronomische uitdaging. Eerste experimenten geven aan dat het mogelijk is insectproducten te ontwikkelen die in blinde proeven verkozen worden boven conventionele vleesproducten. Marketing zal rekening moeten houden met het presenteren van het hele insect, of als onherkenbaar product. Dat laatste kan door insecten te vermalen of de eiwitten eruit te isoleren.

Humane consumptie
De prijs van insectenproducten is momenteel nog te hoog, het productieproces moet dus meer gemechaniseerd. De insecten moeten bovendien beschikbaar zijn. In Nederland zijn ze verkrijgbaar via internet en bij sommige winkels. Deze insecten voor humane consumptie zijn speciaal geproduceerd door Nederlandse insectenkwekerijen waarbij rekening is gehouden met veiligheidsaspecten (zoals hygiënische productie) en het bestaan van een track en tracing systeem. In Nederland is er sinds 2012 een Insectenkookboek, waar een dertigtal recepten in staan met in Nederland verkrijgbare insecten. Verder geeft het boek voorbeelden van het eten van insecten (entomofagie) van over de gehele wereld en er staan interviews in met insectenkwekers en koks.

Waarschijnlijk zullen insecten het makkelijkst als delicatesse in het Westen te introduceren zijn en dat is een uitdaging voor de culinaire industrie. Let wel: twee van de restaurants die behoren bij de beste eerste zes in de wereld, hebben insecten al op het menu staan: het Deense Noma (chef kok René Redzepi) in Kopenhagen (geassocieerd met het Nordic Food Lab, dat onderzoek doet naar de gastronomie van insecten) en het Braziliaanse restaurant D.O.M. in São Paulo met de beroemde chef-kok Alex Atala.

Het FAO/WUR boek ‘Edible insects: future prospects for food and feed’ is al 6 miljoen keer gedownload, een teken dat insecten als voedsel en voer toenemend in de belangstelling staan.

Arnold van Huis is hoogleraar Tropische Entomologie, Wageningen Universiteit

Beeld: eworm via flicr.

Voor het maken van verhalen hebben we jouw steun nodig.

Ja, ik word vriend (€6 per maand)