Doorstart Jubilee Nederland na relatief succes

12-02-2001
Door: OneWorld Redactie
Bron: onzeWereld

Vorig jaar bestond nog het plan dat Jubilee 2000 in Nederland zou worden opgeheven. Dat gebeurt niet. Het doel, schuldenkwijtschelding voor een grote groep ontwikkelingslanden, is weliswaar niet gehaald, maar volgens minister Herfkens is het taboe over schuldkwijtschelding dankzij campagnes als Jubilee definitief weg en gaat het debat nu over de voorwaarden en het tempo.

Axel van Trotsenburg, manager op het terrein van schuldsanering bij de Wereldbank, gaf zaterdag volmondig toe dat de druk van publieke campagnes als Jubilee 2000 er toe heeft bijgedragen dat zowel de Bretton Woods-instellingen als de rijkste industrielanden (G7) de schuldverlichting echt serieus zijn gaan nemen. Echter: 'Men moet men de Wereldbank niet voorstellen als een Frankenstein die de laatste druppel uit een citroen wil knijpen.'

Hans Kruijssen, algemeen directeur van ontwikkelingsorganisatie Cordaid, gaf zaterdag een overzicht van de schulden-balans. De totale schuld van ontwikkelingslanden bedroeg in 2000 meer dan 2050 miljard dollar. Sinds afgelopen december komen 22 van de meest verschuldigde landen via het HIPC-initiatief (Heavily Indebted Poor Countries) van de Wereldbank en IMF in aanmerking voor zo'n 34 miljard dollar schuldverlichting.

Kruijssen: 'Een mooie prestatie aan het eind van het vorig jaar, op het nippertje kun je wel zeggen. Maar van deze 22 landen betalen 8 landen nog steeds meer aan schuldaflossing dan dat ze besteden aan onderwijs of gezondheidszorg. Het UNDP berekende dat vele miljoenen mensen, als gevolg van schulden uit het verleden, nog dagelijks de prijs betalen met ondervoeding en gebrekkige opleiding.'

Kruijssen gaf aan wat voor Jubilee Nederland de strijdpunten zullen zijn. De voorwaarden om tot het HIPC-programma te worden toegelaten moeten bijgesteld. Zo komt voor de meeste landen de jaarlijkse aflossing van schuldenlast onder HIPC uit op zo'n 15 procent de waarde van de totale export bedragen. Dat is te hoog, stelt Kruijssen. 'Voor na-oorlogs Duitsland gold 4 procent. De percentages moeten voor HIPC-landen omlaag. De criteria voor een houdbaar schuldenniveau moeten worden afgestemd op de noden van het betreffende land. Een onafhankelijk arbitragesysteem moet dit per land vaststellen.'

Jubilee Nederland vindt dat het te veel de rijke landen zijn die de spelregels voor schuldverlichting vaststellen. Dit sluit aan bij de campagnes uit het Zuiden. De gelden die arme landen afdragen voor schuldaflossing moeten worden geherinvesteerd voor armoedebestrijding in dezelfde landen. Dat is ook een goede formule voor landen met slecht bestuur als Kenia. 'Het geld kan immers via maatschappelijke organisaties, goed draaiende lokale overheden, klein- en middenbedrijf worden geherinvesteerd,' aldus Kruijssen.

Jubilee vraagt minister Herfkens dan ook om in bilateraal kader te ijveren voor het oprichten van geoormerkte fondsen 'waaruit sociale investeringen in het betreffende schuldenland kunnen worden bekostigd'.

Tot slot wil Jubilee duidelijkheid over de exportkredieten. Hiermee staat de Nederlandse overheid garant voor exporten van Nederlandse bedrijven naar ontwikkelingslanden. Dit komt ten laste van de begroting van Herfkens, terwijl de ontwikkelingsrelevantie onduidelijk is. De Nederlandse overheid weigert volledige openheid over dit onderwerp, onder andere door zich te beroepen op 'bedrijfsgeheimen'. Jubilee kondigde aan desnoods een beroep te doen op de Wet Openbaarheid van Bestuur (WOB) te doen om wel informatie te krijgen over het soort kredieten en de omvang daarvan.

Website van Britse Jubilee 2000
website van de Wereldbank

Reacties