Demonstranten Bolivia leggen parlement plat

01-06-2005
Door: OneWorld Redactie
Bron: OneWorld/IPS

Duizenden ontevreden Bolivianen gingen dinsdag de straat op in de hoofdstad en blokkeerden belangrijke wegen. Voor het parlement trachtte de politie de menigte met traangas en waterkanonnen op afstand te houden. Militante demonstranten slingerden explosieven naar de politie.

Al weken neemt de sociale onrust in Bolivia toe. De Bolivianen eisen nationalisatie van de energiesector. Ze willen dat de overheid meer verdient aan de grote olie- en gasvoorraden. Nu vloeit veel winst weg naar buitenlandse bedrijven. Ook vinden de demonstranten dat het geld beter verdeeld moet worden onder de bevolking.  

Volgens president Mesa is nationalisering van de energiebedrijven niet mogelijk omdat het de bedrijven, die al veel hebben geïnvesteerd, dupeert.

Het parlement zou dinsdag een voorstel voor meer autonomie voor de regio's bespreken. De demonstranten, de meesten afkomstig uit de arme hooglanden, willen het parlement ervan weerhouden om de rijkere oostelijke en zuidelijke provincies zelfstandig te maken.

Arm en rijk

Bolivia is het armste land in Zuid-Amerika. Er bestaat een grote kloof tussen het bergachtige westen van het land, waar vooral straatarme indianen leven, en de oostelijke provincies. Daar wonen veel Bolivianen van Europese afkomst, die op de goede landbouwgrond grote boerderijen hebben uitgebouwd. Het oosten is verder goed voor het leeuwendeel van de industriële productie, en in het oosten en het zuiden van Bolivia gaat ook het merendeel van de olie- en gasvoorraden van Bolivia schuil.

President Carlos Mesa zit tussen hamer en aambeeld. Twee weken geleden weigerde hij een wet te tekenen die buitenlandse olie- en gasbedrijven verplicht naast royalties van 18 procent ook nog 32 procent af te dragen van hun winst. Bedrijven hebben wel mogelijkheden om onder een deel van die belastingen uit te komen. Arme Bolivianen vinden dat een te grote tegemoetkoming aan die ondernemingen, terwijl de zakenwereld en de politieke klasse in het oosten van het land liever de oude regeling hadden behouden, die alleen 18 procent royalties voorziet. Mesa sprak geen veto uit tegen de wet, waardoor het parlement de tekst zelf kon bekrachtigen.

Gasoorlog

Mesa had de steun van inheemse groepen en de vakbonden toen hij in oktober 2003 aan de macht kwam. Ook toen hadden onenigheid over de behandeling van buitenlandse olie- en gasbedrijven en algemene sociale onvrede het land in vuur en vlam gezet. Nadat er bijna 70 doden waren gevallen in de zogenaamde 'gasoorlog', moest Mesa's voorganger Gonzalo Sánchez de Lozada hals over kop het land verlaten.

Zijn vroegere medestanders zetten Mesa nu het mes op de keel. De meeste betogers willen bedrijven als British Petroleum, het Franse Total, Petrobras uit Brazilië en het Spaanse Repsol die nu de Boliviaanse gasvoorraden uitbaten, gewoon buiten spel zetten door de sector opnieuw te nationaliseren. De Beweging naar het Socialisme (MAS), de grootste oppositiepartij, wil de buitenlandse bedrijven wel blijven dulden, maar alleen als ze verplicht worden de helft van hun winst aan de Boliviaanse staat over te dragen.

Reacties