De kracht van kleinschaligheid

01-01-2006
Door: Tekst: Martine van der Horn


Wim Didderen is directeur van e-linQ, een 'not-for-profit'-organisatie die zich inzet voor (beter) onderwijs in onder meer Rusland, Wit-Rusland, Oekraïne en Kroatië.

'Het rapport "Learning: The Treasure Within" is een van die zeldzame voorbeelden van een onderzoeksverslag dat leest als een goed boek. Het bekendere werk van Bruntlanduit1987 - "Our Common Future: The World Commission on Environment and Development" - is wellicht het enige andere rapport dat ik zo vaak heb herlezen.

Zoals het Bruntland-rapport aan de basis heeft gestaan van ons denken over "duurzaamheid" en een aanzet is geweest voor de Rio-topconferentie, zo heeft "Learning: The Treasure Within" in de afgelopen tien jaar een enorme impact gehad op de beleidsontwikkeling en actieplannen voor het onderwijs, zowel binnen de VN-organisaties, als bij nationale overheden en ontwikkelingsorganisaties wereldwijd.

Bij e-linQ houd ik me bezig met projecten die zich richten op onderwijs. Dit komt vooral voort uit de vaste overtuiging dat onderwijs dé sleutel is tot een duurzame samenleving en duurzaam samenleven.

In de jaren negentig viel in veel Oost-Europese landen de financiering van onderwijs door de centrale overheid weg, waardoor burgers die al geteisterd werden door armoede en oorlogen nog verder in een isolement raakten. In die periode hebben wij een aantal bescheiden projecten opgezet tussen scholen "hier" en "daar".

Iedereen die zich met onderwijsontwikkeling bezighoudt, zou dit rapport gelezen moeten hebben. Het laat goed zien dat je bij onderwijs, zeker in relatie tot ontwikkelingssamenwerking, niet vooral het beeld "school" voor ogen moet hebben, net zomin als je "leren" alleen moet zien in termen van kennis vergaren. Leren gaat, aldus Delors en anderen, over het bouwen op vier pijlers: "learning to know", "learning to do", "learning to live together" (inclusief "together with others") en "learning to be".

De auteur weet zijn boodschap kernachtig samen te vatten: "Onderwijs is een van de belangrijkste beschikbare middelen om een diepere en meer harmonische vorm van menselijke ontwikkeling mogelijk te maken, en tegelijkertijd armoede, uitsluiting, onwetendheid, onderdrukking en oorlog terug te dringen." Samen duurzaam leren, dat zijn ook mijn drijfveren.'

Auteur: Jacques Delors e.a.

Titel: Learning: The Treasure Within

ISBN: 923103470 7

Verkrijgbaar: in de boekhandel

Ruud van Eijle is directeur van Dorcas Hulp Nederland, een organisatie die internationaal zo'n twintig landen in Oost-Europa en in Noord-, Oost- en zuidelijk Afrika ondersteunt met honderdvijftig projecten.

'Dit boek maakt van cijfers mensen. Statistieken zeggen dat dagelijks meer dan achtduizend mensen sterven aan aids en meer dan veertig miljoen mensen met aids/HIV leven. Zulke cijfers kunnen je overweldigen en de nood anonimiseren. "De schatten van de kerk" geeft hieraan een gezicht. Het boek bevat 35 verhalen van persoonlijke ontmoetingen die Dirk-Jan Groot, de oprichter van Dorcas, met de allerarmsten in de wereld heeft gehad. In de afgelopen 25 jaar heeft hij op zijn reizen aangrijpende situaties meegemaakt.

Een goed voorbeeld hiervan is zijn ontmoeting met Mavis, een vrouwelijke dominee in het bergkoninkrijk Lesotho, die zich het lot heeft aangetrokken van straatkinderen en er 75 heeft ondergebracht in stenen barakken. De helft van de kinderen is geïnfecteerd met het HIV-virus. Vlak voor Groots komst overleed een tienjarig jongetje. Mavis was de enige die zich om een begraafplek voor de jongen bekommerde. De kinderen maakten een blijvende indruk op Groot. Bij zijn vertrek zei hij hulp toe, zodat ze voedsel en medicijnen zouden kunnen kopen. Nu, twee jaar later, zijn de kinderen in veel betere conditie. Ik trek daar een les uit: wij kunnen de overweldigende nood in de wereld niet oplossen, wél kunnen we allemaal iets doen. Bijvoorbeeld door het leven van die kinderen meer kwaliteit te geven.

Ik herinner me een citaat uit het boek dat me echt raakte: "Wie een kind redt, redt de wereld." Er zijn meer dan honderd miljoen straatkinderen. Maar ieder kind dat geholpen wordt, is de moeite waard. Ook hier geldt de kracht van kleinschaligheid: de nood wordt teruggebracht tot een situatie waar we iets aan kunnen doen.

Het is inspirerend om te lezen dat onze aanwezigheid en hulp een verschil maken - soms kan dat met weinig middelen.'

Auteur: Dirk-Jan Groot

Titel: De schatten van de kerk

ISBN: 90 85200385

Verkrijgbaar: in de boekhandel



Reacties