Waakhond 2.0: Russen spotten vanuit de ruimte

26-09-2014
Door: Eva Huson
Bron: OneWorld
(Wikipedia/cc)
Mensenrechtenactivisten beschermen met een app of een satelliet inzetten om bewijsmateriaal bijeen te sprokkelen tegen mensenrechtenschendingen. Tijdens WTHX, het tweedaags evenement over technologie en vrede en veiligheid, is niets te gek. En waarom ook niet? ‘Er zijn heel veel technologie tools. Het is nu vooral zaak om ze te verspreiden,’ aldus gastspreker Dave Hardy (Amnesty International).
Verslag – 

Buiten schijnt de zon en breken grote golven onder het Haagse wolkendek. Binnen staat Dave Hardy op het podium, blootvoets. ‘Ik heb nog vijf weken om nog wat eelt te creëren. Dan loop ik de marathon in New York zonder schoenen. Waarom? Voor de Irakezen en Syriërs die ook blootvoets op de vlucht zijn.’ Hardy werkt voor Amnesty International en houdt zich bezig met het wereldwijd beschermen van mensenrechten. Dat hij dit anno 2014 doet maakt het extra interessant, vertelt hij verrukt aan het gemêleerde WTHX-publiek.

 

Dave Hardy op de eerste WTHX-dag. Foto: WTHX/Nadine Stijns.

De ‘tech-strijd’
‘De keerzijde van technologische vooruitgang is dat mensenrechtenschenders steeds meer sophisticated worden. Denk aan de Amerikaanse drones die boven Pakistan vliegen of de macht van de Saoedi Arabische regering om mensenrechtenactivisten af te luisteren en hen op te pakken.’ Maar niet alleen daders van mensenrechtenschendingen zijn tegenwoordig sneller en bekwamer, dat geldt kunnen mensenrechtenverdedigers ook, vindt Hardy. ‘Het is een strijd waarin ook wij ons moeten sterken met nieuwe technologieën. Dat doen we nu al als het gaat om het bewijs van mensenrechtenschendingen. Met de vernieuwing en vercommercialisering van satellietfotografie kan Amnesty het zich nu veroorloven om een satelliet te huren en met die beelden zelf aantonen dat de Russen écht in oost-Oekraïne zitten. Zo kun je ook bewijzen dat Shell wel degelijk olie affakkelt in de Nigerdelta of dat de gevangenenkampen in Noord-Korea echt bestaan. Dit bewijs is cruciaal voor ons. Je toont ermee aan dat iets heeft  plaatsgevonden en kan daardoor de verantwoordelijken berechten of de VN of autoriteiten bewegen om iets te gaan doen.’

Betrouwbare data?
Maar Hardy’s tech-plannen rijken verder dan satellietfoto’s. De wereld van technologie heeft nog veel meer in petto. ‘Wat je nu vaak kunt doen voor mensenrechten is een petitie tekenen. Maar wat ik nog veel liever wil is jouw denkkracht inzetten om die grote berg data te analyseren. We leven in de meest gedocumenteerde wereld ooit, maar met die schat aan informatie over mensenrechtenschendingen ben je er nog niet. Want hoe weet je welke tweet of YouTube-filmpje je moet zien? En hoe meet je of die echt zijn? Hiervoor wil ik wereldwijd burgers inschakelen. Heb je een uurtje de tijd, dan kun je zo een filmpje analyseren.’

De analyse is volgens Hardy simpel: je hoeft alleen op een online formulier aan te geven wat je ziet of hoort . ‘Als een grote groep hetzelfde waarneemt, bijvoorbeeld een tank op een satellietfoto, dan weet je dat het interessant is en wordt het automatisch naar Amnesty’s onderzoeksafdeling gestuurd. Hierdoor kunnen honderd online ‘analisten’ in een paar uur doen wat Amnesty misschien in een maand doet.’ Hoewel Amnesty International onlangs met het concept heeft geëxperimenteerd, blijft het volgens Hardy voorlopig nog toekomstmuziek.

Beschermde App
Wat al wel werkelijkheid is, is de Panic Button-app,  een mobiel waarschuwingssysteem waarmee activisten wereldwijd hun netwerk kunnen waarschuwen als ze worden bedreigd of opgepakt.  

‘Het is een geluidloos alarm dat je eigen netwerk toegang geeft tot het GPS-systeem van je telefoon. Zo kan je advocaat, je familie of Amnesty International je volgen en helpen’, legt Hardy uit. Waterdicht is de app overigens niet. ‘Sowieso moet je je telefoon bij je houden en wellicht proberen overheden toegang te krijgen tot de app en de opgeslagen netwerken. Het is dus nu zaak om de app verder te ontwikkelen, te verspreiden en mensen te trainen hoe ze ‘m het beste kunnen gebruiken.’    

Comeback van de brief
In de pen klimmen en boze brieven schrijven aan duistere regimes kan dus echt niet meer? ‘Jawel, zeker wel,  in december organiseren we juist een schrijfmarathon. Vaak denken mensen dat als technologie wordt gebruikt, het automatisch vooruitgang is. Dat is natuurlijk niet zo. Een handgeschreven brief heeft nog steeds waarde. Je moet er de tijd voor nemen. Als briefschrijver wordt je daardoor bewuster van je onderwerp dan wanneer je ergens snel online klikt. Bovendien heeft zo’n persoonlijke brief waarschijnlijk meer impact op de lezer dan een copy-paste brief of een miljoen online handtekeningen. Technologie is mooi, maar ik denk dat ook dit soort persoonlijke communicatiemiddelen weer gaan toenemen. Wij blijven in ieder geval schrijven.’






Nieuwsgierig naar WTHX? Volg het evenement op twitter!

Eva Huson

Eva Huson is freelance journalist en schrijft over crises, hulp en migratie. 

Lees meer van deze auteur >

Reacties