Vergeet ethische bezwaren: bevrijd yezidi-slaven uit handen van IS

01-06-2015 Bron: OneWorld
Deze Yezidi-vrouw vluchtte voor het geweld van IS naar dit verlaten huis in een stad vlak bij de Turks-Irakese grens. (Augustus 2014)
Foto: REUTERS/Kadir Baris (c)
Afgelopen zomer nam IS yezidi-vrouwen in Irak gevangen als oorlogsbuit. Hoog tijd dat deze vrouwen worden bevrijd, betoogt Judit Neurink.
Column – 

Het moet wel het meest vernederende zijn wat je kan overkomen als vrouw: op een markt te koop worden aangeboden, waarbij mannen je lichaam beoordelen en over je gebreken praten. Als het tenminste niet nog erger is om je te moeten uitkleden voor een keuring en een maagdelijkheidstest. Om zo je prijs te bepalen.

Dit is wat vrouwen en meisjes van de Iraakse yezidi-minderheid is overkomen, nadat ze in augustus vorig jaar werden ontvoerd door de extremistische moslimgroep IS. De moslimstrijders namen zeker vijfduizend yezidi’s mee toen ze de yezidi-regio Sinjar veroverden, vooral vrouwen en kinderen maar ook mannen. Zo’n 1200 van hen wisten in de afgelopen negen maanden te ontsnappen en deden hun verhaal.

Wie zijn de yezidi's?De yezidi’s zijn een religieuze minderheid in Irak. Ze hebben een eigen scheppingsverhaal: yezidi’s geloven in één - door zeven engelen vertegenwoordigde - god. De belangrijkste engel is naar aarde gekomen in de hoedanigheid van een pauw. Door hun geïsoleerde bestaan, afwijkende geloof en rituelen, met onder andere vuur en slangen, zien veel moslims en christenen in Irak yezidi's als duivelaanbidders. Juist daarom zijn yezidi-vrouwen een gewild doelwit voor IS.


Oorlogsbuit
IS beschouwt de vrouwen als oorlogsbuit en, in navolging van de profeet Mohammed, als slaven. Daarmee zijn ze handel geworden. Strijders kochten en verkochten hen, en iedere keer werden ze verkracht. Sommige meisjes zeggen meer dan twintig keer van eigenaar te zijn gewisseld. En daarbij ging iedere keer de prijs weer een beetje omhoog.

Volgens het aanvankelijke prijslijstje kostten vrouwelijke slaven tussen een paar tientjes en een paar honderd dollar, inmiddels lopen prijzen op tot duizenden dollars. De jongste meisjes zijn duurder, net als de meest aantrekkelijke.

Niet alleen strijders betalen dat, ook families van gevangen yezidi-meisjes, die hun toevlucht zochten in de veilige Koerdische Regio van Irak, en Koerdische organisaties die helpen om hen uit de handen van IS te halen. Een betrouwbare tussenpersoon koopt ze op. Zelfs de Koerdische overheid doet het, via contactpersonen bij soennitische stammen in IS-land.

En iedereen verdient aan deze transacties, vertelde een hulpverlener me; ook de tussenpersonen. Als zij tien yezidi’s kunnen kopen voor 20.000 dollar, dan vragen ze aan de opdrachtgever 25.000 dollar en stoppen 5000 in eigen zak, zei hij.

De jongste meisjes zijn duurder, net als de meest aantrekkelijke


Dilemma
Het is een dilemma: als je de meisjes vrij wilt krijgen, zal je ze vrij moeten kopen en doe je dus mee aan die mensonterende handel. En dat niet alleen: je doet dan zaken met IS, wat in Iraaks Koerdistan streng verboden is.

Moet je het dan laten? Wachten tot de meisjes kans zien om te ontsnappen? Er zitten er nog zo’n vierduizend vast, die dagelijks onderworpen worden aan wreedheden en seksueel misbruik. Een groot aantal van hen is bovendien naar alle waarschijnlijkheid zwanger van een nieuwe nazaat voor IS.

De yezidi-gemeenschap dringt bij de Koerdische overheid aan op speciale operaties om hun verloren familieleden te bevrijden. Van een deel van hen is bekend waar ze worden vastgehouden. Uit de Amerikaanse commando-operatie in Syrië bleek in mei ook dat de locaties bekend zijn waar IS-leiders wonen, met hun gezinnen en slavinnen.

Veel meisjes worden doorverkocht naar het buitenland en zijn niet meer te traceren


Koop ze vrij
Hoewel de Koerdische overheid een bevrijdingsoperatie technisch onmogelijk acht, moet er iets ondernomen worden. Het vrijkopen van de vrouwen is nu het enige alternatief, en behalve het ethische dilemma dat daarbij speelt, is dat al niet meer voor iedereen haalbaar. Veel meisjes zijn of worden doorverkocht naar het buitenland en zijn daar niet meer te traceren.

Creativiteit is geboden, net als inventiviteit en durf. Alle conventionele en onconventionele methoden moeten worden uitgeprobeerd. De vrouwen en meisjes bevrijden uit de hel waarin ze terecht zijn gekomen is belangrijker dan welk argument ook dat ertegen pleit.

Neem een abonnement op OneWorld!

Judit Neurink

Judith Neurink doet sinds 2008 verslag vanuit Noord-Irak. Ze schrijft onder...

Lees meer van deze auteur >

Reacties