Seks met je smokkelaar voor nep-paspoort

10-03-2016
Door: Eva Huson
Bron: OneWorld
Overlevingsseks
Vrouwelijke vluchtelingen zien zich genoodzaakt hun lichaam te verkopen tijdens hun reis naar en door de EU. Hoe kunnen we dit voorkomen? Het Europese Parlement in Brussel eist actie.
Actueel – 

Seks in ruil voor een namaak-paspoort of een plekje op de boot naar Griekenland. Hulporganisaties waarschuwen dat vrouwen en meisjes ‘overlevingsseks’ gebruiken tijdens hun vlucht naar en door Europa. Een extra zorg, omdat zich steeds meer vrouwen onder de migranten bevinden. Inmiddels is meer dan de helft van de asielzoekers die zich registreren in Griekenland of Italië vrouw of kind.
 
Niet stoppen
“De bescherming van vrouwelijke vluchtelingen is een serieus probleem,” zegt Sophie Magennis, hoofd lobby & advocacy bij VN-Vluchtelingenorganisatie UNHCR, tijdens een recente Europese Parlement-conferentie over vrouwelijke vluchtelingen. “Hulp geven aan deze meisjes en vrouwen is ontzettend moeilijk. Sommigen raken zwanger tijdens hun vlucht, maar willen niet stoppen voor medische hulp uit angst dat de grenzen dicht gaan." De gevolgen: complicaties, uitputting of zelfs een miskraam. Hulpverleners in doorreislanden zoals Macedonië zien het met lede ogen aan.

‘Overlevingsseks’ vindt in elk stadium van de reis plaatsvindt. Óók op Europees grondgebied 

Hoeveel vrouwen en meisjes hun lichaam tijdens de vlucht verkopen, is onduidelijk. De meeste slachtoffers willen of kunnen er niet over praten. Zeker is wel is dat ‘overlevingsseks’  in elk stadium van de reis plaatsvindt. Ook op Europees grondgebied.
 
Slapen tussen de mannen
Iets wat de Britse Europarlementariër Mary Honeyball “grote zorgen” baart. Ze deed onlangs onderzoek naar de situatie en concludeerde dat meisjes en vrouwen, naast ‘overlevingsseks’, te maken krijgen met seksuele intimidatie, verkrachting en geweld tijdens hun reis. "Ze hebben het ontzettend zwaar. Zelfs de meest basale vorm van hulp schiet tekort. Vrouwen krijgen geen extra bescherming en worden 's nachts vaak niet gescheiden van mannen opgevangen. Met alle gevolgen van dien,” aldus de politica. Zo slapen sommige zwangere vrouwen noodgedwongen buiten in de kou en moeten meisjes de wasruimte delen met mannen.

Om het roer om te gooien, diende Honeyball deze week een amendement met actiepunten in bij de Europese Parlement. Veel ellende kan volgens haar worden voorkomen door vluchtelingen veilige en legale routes te bieden. Ook moet er vrouwvriendelijke vluchtelingenhulp komen in transitie- en opvangcentra. Honeyball: “We moeten mannen en vrouwen gescheiden opvangen en meer vrouwelijke artsen en tolken inzetten. Want hoe kun je over je zwangerschap praten met een mannelijke arts, als het in je eigen land geheel onbespreekbaar is?” Het amendement werd aangenomen door de meerderheid van het Europese Parlement.

‘Nog geen verandering’
Of Hobeyball's actieplan daadwerkelijk verandering gaat brengen voor de vrouwelijke vluchtelingen is nog de vraag. Het initiatief past in een lange lijst van instrumenten die het doel hebben het humanitaire leed te voorkomen of verzachten. Resoluties en afspraken die volgens Magennis van UNHCR voornamelijk bestaan op papier. “De EU leiders maakten vorig jaar september afspraken over de verdeling van de vluchtelingen in Europa, maar die zijn nog steeds niet is geïmplementeerd. Het probleem is dat veel afspraken zich niet vertalen in de praktijk,” aldus Magennis. 

Het probleem is dat veel EU-afspraken niet worden geïmplementeerd

Ook Europarlementariër Elena Valenciano (PASD, Spanje) is naar eigen zeggen “gefrustreerd”. “Het gaat niet om geld of afspraken, maar om nationale politiek. Bij veel EU-leiders overheerst de angst voor het verlies van hun electoraat. Ze doen liever niets. Maar het is tijd om te stoppen met praten en over te gaan op actie." 

Tip voor Nederland
Ook Nederland geeft Honeyball tijdens de conferentie desgevraagd een advies mee: geef vluchtelingenvrouwen ook tijdens langdurige opvang extra aandacht.  "Ze zijn een verborgen achtergestelde groep. Als ze eenmaal een status hebben, is er vaak geen speciale aandacht voor ze. Terwijl juist op dat moment vaak trauma's boven komen."

Vergeleken mannen riskeren vluchteligenvrouwen volgens de politica achter te blijven in taal, arbeidskansen en inkomen. "Dat is dubbel zonde, want de siuatie van moeders heeft vaak direct invloed op de kansen voor haar kinderen. Dus als je het niet voor de vrouwen doet, doe het dan voor het succes van de volgende generatie."

Ps. Nu bij onze abonnees thuis en te verkrijgen in de kiosk: het maartnummer van OneWorld met een mondiale blik op seksueel geweld.

Eva Huson

Eva Huson is freelance journalist en schrijft over crises, hulp en migratie. 

Lees meer van deze auteur >

Reacties