Huh, een radiodoos?

07-10-2015 Bron: OneWorld
Humanitaire Innovatie: 'Radio-in-a-box'
Foto: Daniel Maissan en RNW
Denken in kansen in plaats van problemen. Oftewel: omdenken. Dat is wat Oneworld Crisis de komende weken doet rondom noodhulp. Een zoektocht naar verbetering. Vandaag onder de loep: de radiodoos.
Interview – 

Waar zit de bakker in jouw vluchtelingenkamp? Waar kun je water halen? En hoe laat begint de tekenactiviteit voor kinderen? Informatie in noodsituaties is onmisbaar, vindt Marc Brouwer. Hij is mede-bedenker en technologisch coördinator van de radiodoos, een radiostation van minder dan een kubieke meter groot. Samen met zijn oude opdrachtgever RNW Media, stuurt hij de radiodoos naar crisisgebieden wereldwijd.

LEZEN: DOSSIER 'OMDENKEN'Denken in kansen in plaats van problemen. Oftewel: omdenken. Dat is wat OneWorld Crisis de komende weken doet rondom noodhulp. Een zoektocht naar verbetering. Lees hier ons dossier.

Een radiodoos: wat is dat?
“De ‘radio-in-a-box’ is een radiostation dat in je reiskoffer past. Het bevat alles dat nodig is om een radio-set te bouwen. Van microfoon tot zender. Het idee ontstond na de tsunami in Zuidoost-Azië in 2004. Een aantal van onze Indonesische partnerstations was zwaar getroffen. We stuurden drie containers om hun radio’s te herbouwen. Daar kleefden de nodige nadelen aan. Zo’n container sturen is duur, ingewikkeld en het bouwen van de stations zelf nam ook veel tijd in. Vanaf dat moment besloten we, laten we kleinere radiosets maken die al klaar staan vóór het misgaat.”

Maar willen mensen in nood niet liever voedselhulp dan een radio?
‘Natuurlijk, in de eerste plaats is er behoefte aan medische hulp en voedsel. Maar weten waar je die hulp kan krijgen, is ook belangrijk. Dat is precies het doel van de radiodoos: mensen tijdens rampen informeren. Daar en daar moet je voorzichtig zijn, en hier moet iemand vanonder het puin worden gered. Hoewel belangrijk, is het moeilijk om hier financiering voor te krijgen. Iedereen geeft liever meer directe noodhulp. Laatst vertelde iemand me: “we financieren geen producten”. Maar je financiert ook geen product, je financiert een behoefte. De behoefte aan informatie waarmee je hulp kan krijgen.’

Je financiert geen product, je financiert een behoefte: de behoefte aan informatie

Radio maken in een risicogebied. Is dat lastig?
“Allereerst heb je te maken met veiligheid. Toen we een radiodoos naar Aleppo stuurden, heb je te maken met bombardementen. Maar je moet ook voorzichtig zijn met wat je verkondigt. Als iemand het niet met je eens is, weten ze je vaak te vinden. Ook een probleem zijn de verwachtingen van partners ter plekke. We vragen hen altijd wat er nodig is. Wat willen júllie hebben? Vaak hoor je dan dat ze een radiostation willen met veel functies. Mensen verwachten vervolgens een vrachtwagen vol met apparatuur. Maar een koffer is voor de radiodoos dus genoeg. Handig om ‘m het land in te krijgen en tussentijds te verplaatsen, maar je moet de gebruikers wel eerst overtuigen dat het op deze kleine manier kan.”

Innovatie zit 'm niet per sé in techniek of moeilijke dingen

Wat kan de noodhulpsector van jouw radiodoos leren?
“Innovatie zit niet per sé in techniek of moeilijke dingen. Voor mij is innovatie datgene wat vooruitgang brengt. Noodhulp kan een stuk efficiënter. Ondanks dat er een enorm geldtekort is, werkt iedereen nog steeds het liefst alleen met z’n eigen mensen en wil ieder zijn eigen project uitvoeren. Maar in de eerste plaats moet het gaan om de mensen in nood zelf. Samenwerken is dan een stuk productiever. Zelf werken wij veel samen. Als het nodig is sturen we iemand met de radiodoos mee, maar als wij weten dat iemand die ter plekke is net zo goed is, is dat niet nodig.”  

Wanneer mogen we jouw radiodoos een succes noemen?
“Wanneer de informatievoorziening werkt. Na de aardbeving in Nepal wilden twee jongens via de radio landbouwadvies geven. Maar hun radioprogramma was dodelijk serieus. Ik heb ze toen laten zien hoe ze hun boodschap wat luchtiger konden brengen. Hun programma is inmiddels een groot succes. Ik kreeg foto’s toegestuurd dat ze in Nepal weer aan het boeren waren. Ze zijn klaar voor de moesson die eraan komt. Dat noem ik een succes.”

Jesse Jonkman

Jesse Jonkman is Cultureel Antropoloog. Hij is gespecialiseerd in...

Lees meer van deze auteur >

Reacties