Dít bespraken de NAVO-landen

07-09-2014
Door: Eva Huson
Bron: OneWorld
Barry Lloyd/Flickr CC
Vorige week verzamelden de leiders van de 28 landen van de Noord-Atlantische Verdragsorganisatie (NAVO) in Newport in Wales. Interessant, zo’n topconferentie, maar waar heeft het bondgenootschap het eigenlijk over gehad?
Actueel – 

De meeste belangrijke top sinds de Koude Oorlog. Zo noemde NAVO-Secretaris-Generaal Rasmussen de bijeenkomst van de 28 NAVO-lidstaten in Newport afgelopen donderdag en vrijdag. OneWorld zet de belangrijkste slotconclusies op rijtje:

Flitsleger
Het plan voor een NAVO-flitsmacht is goedgekeurd door de leiders van de 28 NAVO-lidstaten. De snel in te zetten strijdmacht zal uit een paar duizend troepen bestaan, die binnen enkele dagen inzetbaar zijn.

Eh, wat is de NAVO?De BBC legt het je uit in 80 seconden.

De nieuwe strijdkracht is onderdeel van de in 2002 opgerichte NAVO-interventiemacht en moet het reactievermogen en strijdkracht van het bondgenootschap versterken. Sinds het einde van de Koude Oorlog is de defensie capaciteit van het bondgenootschap flink verkleind, zoals een infogrpahic van Radio Free Europe duidelijk laat zien.

De militairen worden geleverd door de lidstaten op basis van een jaarlijkse rotatiesysteem. Voorafgaand aan de top maakte minister Hennis van Defensie al bekend dat Nederland bijdraagt met een compagnie van zo’n 200 militairen. Oefeningen met de andere deelnemende eenheden zullen waarschijnlijk volgend jaar beginnen in de Oost-Europese lidstaten. Verder komt er vermoedelijk een coördinatiecentrum in Polen van waaruit de nieuwe strijdkracht wordt aangestuurd.

Niet voor huidige brandhaarden
De flitsmacht biedt vooralsnog geen direct antwoord op de strijd tussen Oekraïne en Rusland. De interventiemacht wordt ingezet voor NAVO-landen op basis van het befaamde artikel 5 van het NAVO-handvest, ‘een aanval op één is een aanval op allen'. Oekraïne kan hier echter geen aanspraak op doen: het land is geen lid van het bondgenootschap.

Hetzelfde geldt voor de opmars van IS(IS) in Noord-Irak. Ook rondom deze brandhaard kan de NAVO-interventiemacht niet optreden. Geen enkele NAVO-lid zit in deze regio of wordt direct door de situatie bedreigd.

Ondersteunde fondsen
Wel spraken de regeringsleiders af dat de NAVO het Oekraïense leger steunt door middel van verschillende fondsen die het leger op de lange termijn slagvaardiger moet maken. Nederland gaat het fonds voor logistieke ondersteuning leiden en maakt hiervoor de komende twee jaar 400,000 euro vrij. Eerder dit jaar doneerde het kabinet 200.000 euro aan het Rode Kruis en een half miljoen euro aan het Oekraïense humanitaire hulpprogramma van de Verenigde Naties

Afgelopen donderdag en vrijdag kwamen de 28-leden bijeen in Wales voor NAVO-top 2014.

Foto: Barry Lloyd/ Flickr CC

Ook hebben de leiders van de NAVO-landen de Russische steun aan de separatisten in Oost-Oekraïne opnieuw veroordeeld. Volgens de NOS noemnde het bondgenootschap de Russische annexatie van de Krim een illegale actie, die in strijd is met internationale afspraken. Ook werd de 'Russiche agressie' gezien als een bedreiging voor Oekraïne en de regio.

Wapen zullen vooralsnog niet in NAVO-verband naar Oekraïne worden gestuurd. Wel kunnen de leden dit doen op basis van bilaterale afspraken. Nederland levert geen wapens aan Oekraïne.

IS(IS)
Hoewel de dreiging van IS(IS) formeel niet op de agenda van de top stond, maakte President Obama bekend dat verschillende NAVO-landen zich aansluiten bij de Amerikaanse strijd tegen IS(IS) in Irak. Deze 'kerncoalitie' zou naast Amerika bestaan uit Groot-Brittannië,  Canada, Denenmarken, Frankrijk, Duitsland, Italië en niet-NAVO-lid Australië. 

President Obama liet in een NBC-interview weten dat hij woensdag met een concrete strategie voor de internationale coalitie komt. 'Boots on the ground’ zullen géén onderdeel van de strategie zijn, aldus de president. Amerika voert sinds begin augustus luchtaanvallen uit tegen IS(IS) dat inmiddels grote gebieden in Irak en Syrië in handen heeft.

Prijskaartje
Het bondgenootschap en de gemaakte afspraken brengen uiteraard kosten met zich mee. Belangrijk agendapunt voor NAVO-secretaris-generaal Rasmussen was daarom de herhaaldelijk bezuiningen op de natioanle defensie-posten.

'Het is tijd om te stoppen met defensiebezuinigen,' zei Secretaris-Generaal Rasmussen tijdens NAVO-top in Wales.

Foto: Russ Nolan/ Flickr CC

‘In tegenstelling tot Rusland hebben enkele Europese NAVO-landen hun defensie-uitgaven in diezelfde periode met 20 procent verlaagd. Dat kan niet langer, het is tijd om te stoppen met bezuinigen en in de tegenovergestelde richting te bewegen’, aldus Rasmussen.

Het lukte de NAVO-leden niet om harde afspraken te maken over hun defensie-uitgaven. De leden behoren twee procent van hun van hun bbp te besteden aan  defensie. Maarveel landen, waaronder Nederland , voldoen niet aan deze norm. Wel spraken de leiders van de NAVO-landen af om niet verder te bezuinigen op hun defensiebudget. Naar verwachting kan het Nederlandse ministerie van Defensie bij de komende rijksbegroting rekenen op een verruiming van zo'n 100 miljoen euro.

Eva Huson

Eva Huson is freelance journalist en schrijft over crises, hulp en migratie. 

Lees meer van deze auteur >

Reacties