'Cocaïnesnuivend Europa moet Colombia helpen'

06-07-2000
Door: OneWorld Redactie
Bron: onzeWereld

Het ‘Plan Colombia’ van de Colombiaanse president Andrés Pastrana moet een oplossing bieden voor de bloedige burger- guerilla-oorlog en drugshandel die het land al ruim dertig jaar in een greep houden. De Verenigde Staten komen met 1,3 miljard dollar over de brug voor de militaire component van het Plan.

In Madrid vindt morgen topoverleg plaats, tussen Colombiaanse politici en gezanten van de vijftien landen van de Europsese Unie. Pastrana hoopt op zeker 900 miljoen dollar Europese steun om zijn plan te kunnen realiseren.

De president zegt met zijn ‘Plan Colombia’ - dat liefst 3,5 miljard dollar kost – vrede, welvaart en versterking van de rechtsstaat te bewerkstelligen. Het ambitieuze plan moet vrede met met name de guerrillabeweging Farc brengen en tegelijkertijd de drugsmaffia uitschakelen.

Europa werd deze week door het uitlekken van een Amerikaans rapport moreel onder druk gezet. Volgens dat rapport maakt de Colombiaanse cocaïnehandel jaarlijks zeker zestien miljard gulden winst met de Europese afname van ‘het witte goud’. Dat is ruim het dubbele van het prijskaartje van Pastrana’s Plan. Europa kan zich op het sociaal-economische vlak nuttig maken, stelt Pastrana. Naast de Europese lidstaten, schuiven vandaag ook de Europese Commissie, Japan, Canada en de Wereldbank mee aan tafel.

Een topambtenaar van de Europese Commissie, die mee onderhandelt in Madrid, zegt dat ‘het zeer onwaarschijnlijk is dat Europa met geld over de brug komt. De Amerikaanse lobby naar Europa zal weinig succes hebben.’

Toch is het afwachten. Zo betuigde de Spanjaard en voormalig Navo-topman Solana, nu Europa’s ‘buitenlandman’, onlangs nog zijn steun aan het plan van Pastrana.

Van de VS kreeg Pastrana iets minder geld dan hij hoopte, maar hij kan toch tevreden zijn. De 1,3 miljard dollar is bedoeld als militaire steun in de strijd tegen de drugscriminaliteit, bijvoorbeeld door het opleiden van soldaten en het inzetten van speciale drugsbestrijdingsmissies in helikopters.

Olie op het vuur
Critici waaronder enkele Europese landen en tientallen maatschappelijke organisaties vrezen dat dit olie op het vuur is. Maar Pastrana denkt dat de guerrilleros niet in vrede geïnteresseerd zijn zonder ferme militaire druk.

Tom Blickman, onderzoeker bij de onderzoeksorganisatie Transnational Institute (TNI) in Amsterdam zegt dat steun aan het ‘Plan Colombia’ het oplaaiende conflict alleen maar verder zal doen escaleren. Het komt er op neer dat de VS de militaire (wapen)stok financieren en Europa ‘de wortel’ mag betalen via allerlei sociaal-economische programma’s.

TNI vreest net als talloze andere ngo’s dat het moeizaam op gang geraakte vredesproces, juist weggevaagd zal worden door een nieuwe wedloop van wapengekletter.

Volgens TNI en andere organisaties zal met name de narcotica-bestrijding uit het Plan negatieve ecologische en sociale consequenties hebben. Zo is het de bedoeling om met militaire kracht de cocaplantages in het zuiden van Colombia terug te dringen. Deskundigen stellen dat zelfs als het lukt om het coca-areaal met een derde te verminderen, dat alleen maar de prijs van ruwe cocaïne zal doen exploderen.

Grote zorgen zijn er over de middelen waarmee de VS en Colombia de cocaplantages verdelgen. Die komt in het kort nu al neer op biologisch-chemische oorlogsvoering, waarvan duizenden kleine boeren het slachtoffer worden.

Blickman: ‘Men sproeit bijvoorbeeld het landbouwgif glysofaat vanop grote hoogte, om te vermijden dat ze neergeschoten worden. Het gevolg is dat dit gif wijd verspreid wordt en niet alleen de andere gewassen van boeren vernietigt, maar ook de boeren zelf schaadt. Het ecologische gevolg is dat boeren elders weer tropisch bos platbranden om nieuwe gewassen te verbouwen.’




Genetische gemanipuleerde schimmel
Deze Amerikaans gestuurde aanpak, druist dwars in tegen de Europese aanpak, zoals het financieren van gewassubstitutie om boeren te stimuleren geen coca te planten. Onderzoekers van TNI en Colombiaanse ngo’s waren er onlangs toevallig getuige van hoe een met Europees geld gefinancierde rubberplantage in no time werd vernietigd door een anti-narcotica-sproeivliegtuig.

Blickman: ‘Zeven jaar waren ze daar al bezig met het rendabel krijgen van die plantage. In een half uur was het gebeurd.’

De VS willen bovendien een nieuwe, genetische gemanipuleerde schimmel (Fungus Fusarium EN-4) in gaan zetten tegen de coca. Critici stellen dat deze schimmel ook andere gewassen aantast. Mycotoxicoloog Jeremy Bigwood zei in The Observer dat het inzetten van deze schimmel – de basisgrondstof voor chemische wapens van meerdere landen - overeen komt met biologische oorlogsvoering die het immuniteitssyteem van mensen kan aantasten.

Volgens Ton Blickman zijn er steeds meer aanwijzingen dat het sproeien van gif leidt tot ziekte en dodelijke slachtoffers in de boerengemeenschappen.

De hoge ambtenaar van de Europese Commissie bevestigt dat: ‘Wij krijgen de indruk dat dit soort ‘accidents du parcours’ steeds vaker voorkomen. Collateral effects noemen ze dat. Het is daarom ook dat Europa de militaire optie in Colombia afwijst. Men moet langzamerhand eens gaan begrijpen dat de ernstige crisissituatie in bijna alle Andeslanden geen drugsprobleem is, maar een probleem van ongelijke sociale verhoudingen. Het drugsprobleem vloeit daaruit voort.’

Volgens de ambtenaar ‘is het een kwestie van tijd dat er in Colombia een geweldsexplosie zal plaatsvinden. Dan zal de rol van Europa er in bestaan om de dialoog tussen de strijdende partijen weer mogelijk te maken.’





Meer lezen over Colombia en het 'vredesplan'

Reacties