Wat doet een Chinese kip in Zambia?

19-03-2015 Bron: OneWorld
Kippenverkoopsters op de markt in Lusaka. Foto's Fleur Launspach
Kippenverkoopster Diana Chijika op de markt in Lusaka. Foto's Fleur Launspach
Veel Chinese entrepreneurs zien Afrika als kansrijk continent. In Zambia hebben Chinese ondernemers nu, naast koperwinning en infrastructuur, ook de landbouwsector ontdekt. En dat zet de concurrentiestrijd tussen kippenhandelaren op een lokale markt in Lusaka op scherp.
Reportage – 

Op de markt van de Zambiaanse hoofdstad Lusaka weet iedereen wat ik met 'Chinese kip' bedoel. Lokale verkopers wijzen teleurgesteld richting de parkeerplaats. Als je geen Zambiaanse maar Chinese kippen wil kopen, moet je daar zijn.

Voor de prijs van één Zambiaanse kip kun je twee Chinese kippen kopen

In een wirwar van marktkraampjes met uitgestalde tomaten, kruiden, crèmepjes en bergen plastic afval staat een Chinese vrachtwagen met lege kippenhokken. Stof en witte veertjes dwarrelen door de lucht. Het is ochtend maar de lading kippen is, op een paar na, uitverkocht. De marktverkopers buigen zich over de laatste piepende beestjes op de grond. Norika Chulu (34) onderhandelt over de restpartij met een voorbijganger. "Het is een goede business", zegt ze. Voor de prijs van één Zambiaanse kip kun je twee Chinese kippen kopen. "En dat kunnen mensen zich beter veroorloven."


Zes weken
Potentiële kopers drommen om de marktstallen heen, ze wegen de beestjes op de hand. Op de achtergrond leunt Liu tegen zijn vrachtwagen. Hij telt zijn geld en mompelt af en toe iets tegen de Afrikaanse marktlui om de verkoop in goede banen te leiden. Liu werkt voor Kai Feng, een Chinese kippenhouder in West-Lusaka. Het is maar een klein bedrijf met een paar stallen, vertelt hij.
Als de kippen zes weken oud zijn gaan ze de markt op. Dat is een kortere groeiperiode dan de Zambiaanse kip heeft, waardoor de productiekosten worden gedrukt. "De verkoop gaat gemakkelijk hier", vertelt hij. Voor 20 Kwacha (2,80 euro) verkoopt hij de kippen aan de lokale marktverkopers, zij verkopen ze weer door voor 24 Kwacha.

China en AfrikaTwintig jaar geleden was de handel tussen de twee continenten nog verwaarloosbaar, vandaag de dag is China de grootste handelspartner van Afrika en koopt het land meer dan een derde van haar olie. Van de pakweg 200 miljard dollar aan goederen, die heen en weer worden gescheept tussen China en Afrika, bestaat het overgrote deel uit grondstoffen.

Kopergebruiker
In Zambia is de koperindustrie voor Chinese investeringen een geliefde sector, China is een van de grootste kopergebruikers ter wereld, materiaal dat wordt gebruikt van het slaan van munten tot aan de productie van machines en kookpannen.  Zambia herbergt Afrika’s op twee na grootste koperreserves, naast grondstoffen als kool, uranium en nikkel.
In 2012 werd de totale investering van Chinese overheids- en private partijen in Zambia geschat op 2,5 miljard. Investeringen met name in de mijn- en industriële sectoren. Ze creëerden duizenden banen. In Zambia wonen zo'n 80.000 Chinese immigranten op een bevolking van 14 miljoen. En nu beginnen kleinere handelaren en gelukzoekers de landbouwsector te ontdekken.

Norika Chulu: "Het is een goede business."

'Nep-kip'
Aan de andere kant van Lusaka's markt worden de Zambiaanse kippen verkocht. Een zure geur hangt over de smalle steegjes van de markt. Afrikaanse marktvrouwen zitten luidruchtig met elkaar te praten op houten bankjes, hun kippen wachtend in de schaduw van de kooien.
De Zambiaanse kippenverkopers zijn nu met veel minder, vertelt Diana Chijika (30). "Zo'n zeven jaar terug begonnen de Chinezen hier 's ochtends vroeg kippen te verkopen aan de lokale marklieden." Ze fronst terwijl ze graaft in haar geheugen. "Voordien verkocht ik er wel dertig tot vijftig per dag." Nu verkoopt ze op een goede dag tussen de tien en twintig kippen.
Diana snapt niet waarom de Chinese kippen zo populair zijn. "Het is een nep-kip", vindt ze. De Zambiaanse kippen zijn echt en 'natural', ze komen uit de dorpen. Die Chinese kippen, daar zitten medicijnen in, beweert ze. "Ze verliezen 's nachts de helft van hun gewicht." De vrouw naast haar op het bankje knikt instemmend. Ook Ruth Lumbwe verkoopt al jaren Zambiaanse kippen op deze markt. Ze is het roerend eens met de beschuldigingen van Diana over de slechte kwaliteit van de Chinese beestjes. "Het is misschien een lagere prijs, maar je krijgt dan ook veel minder kip voor."

Fleur Launspach

Freelance 'camjo' journalist, voor tv en geschreven media. De afgelopen jaren...

Lees meer van deze auteur >

Reacties