Solidaridad en de drogredenen van brievenbusfirma’s

14-04-2016 Bron: OneWorld
Panama City - Foto: Wikimedia
Rene Grotenhuis verbaast zich over Solidaridad en haar rol in de Panama-papers. Hoe alleen de directeur het nog kon overzien.
Column – 

Ik viel zaterdagochtend wel even stil toen ik Trouw van de deurmat plukte en ontdekte dat ook Solidaridad figureerde in de niet aflatende stroom onthullingen van de Panama papers. Behalve de schok frappeerde mij de stroom van drogredenen die ik in de krant van zaterdag en maandag tegenkwam om deze handelswijze van Solidaridad te vergelijken. Ik zet ze even voor je op een rij. Ze zijn instructief en ze laten zien wat we de komende jaren nog meer aan redeneringen van sociaal verantwoorde organisaties zullen tegenkomen om het opzoeken van de grenzen of mazen van de wet te rechtvaardigen.

Het artikel in Trouw begint met de constatering dat Nico Roozen ‘ de enige in de organisatie (is) die het nog kan overzien’. Zo zit dat met transparantie.

In datzelfde artikel op de voorpagina stelde Nico Roozen dat het belangrijk is ‘ om organisaties op andere continenten op te zetten. Zo kan Solidaridad aanspraak maken op beurzen en fondsen die niet toegankelijk zijn voor Nederlandse organisaties’.  Nu zijn er heel veel ontwikkelingsorganisaties die buitenlandse vestigingen opzetten en die netjes bij de lokale autoriteiten registreren. Dat hoeft niet via Panama.

Interne geldstromen 

‘Het zou vervelend zijn als interne geldstromen fiscaal belast worden’ was een ander citaat. Daarmee kan Nico Roozen de hand schudden van elke CEO van elke mutinational die de interne transferpricing tussen dochterbedrijven onderling graag onttrekt aan de fiscus. Dat is precies waarom multinationals achterlijk weinig belasting betalen in ontwikkelingslanden. Nico Roozen geeft hun het alibi. Door in dezelfde alinea te laten optekenen dat Solidaridad in Nederland geen belasting betaalt en dat liever ook niet in het buitenland doet. Dat ze graag goed doet in ontwikkelingslanden, maar tegelijk probeert daar zo min mogelijk belasting te betalen, roept het beeld op dat met de ene hand gegeven wordt, maar met andere genomen.

Maar dit is een keurige organisatie, waar de directeuren en stafleden niet teveel verdienen en waar iedereen keihard werkt om zijn doelen te halen’

 

Op maandag gaat het formuleren van alibi’s onverdroten verder. Nu met Paul Hoebink die in Trouw zegt: ‘Maar dit is een keurige organisatie, waar de directeuren en stafleden niet te veel verdienen en waar iedereen keihard werkt om zijn doelen te halen’. Alsof daarmee de Panamaroute gelegitimeerd wordt. Als dat zo is, kunnen we de komende jaren nog heel veel goede doelen verwachten die deze zelfde route gaan en met dezelfde verschoning. En blijkbaar is het uitzonderlijk dat er ‘keihard gewerkt wordt’ en dat ‘doelen worden gehaald’.

Zakelijke markt

En ja hoor, de grootste drogreden komt ook hier om de hoek: ‘ Solidaridad transformeert tot een particuliere ontwikkelingsorganisatie die actief is op de zakelijke markt. Daar hoor ook de slimheid van de zakelijke markt bij, iets waarbij je heel goed moet uitkijken’. Alsof Solidaridad vroeger een overheidsorganisatie was die nu ineens particulier is geworden. En we moeten volgens Hoebink goed begrijpen dat de zakelijke markt nu eenmaal slimmigheid vereist, waarbij ze niet goed heeft uitgekeken. Als je mee wilt doen met de grote jongens in het bedrijfsleven dan hoort dit er ook bij, maar kijk graag even uit. “ Dat is in dit geval niet gedaan’, constateert Hoebink.

Alsof Solidaridad vroeger een overheidsorganisatie was die nu ineens particulier is geworden.

 

De ontwikkeling naar sociaal ondernemerschap in ontwikkelingsorganisaties is volgens mij niet ingezet om als ontwikkelingsorganisaties de slimmigheidjes van de zakelijke markt over te nemen, maar om een beweging in gang te zetten waarbij de zakelijke markt zich bewust wordt van de morele verantwoordelijkheid die het heeft. Met deze constructie heeft Solidaridad de beweging van sociaal ondernemerschap een slechte dienst bewezen. En de alibi’s die vervolgens in stelling worden gebracht, verergeren die schade alleen maar.

René Grotenhuis

René Grotenhuis was tien jaar directeur van ontwikkelingsorganisatie Cordaid....

Lees meer van deze auteur >

Reacties