Gemorrel aan schuldendeal rijke landen

21-09-2005
Door: Mark van Kollenburg
Bron: OneWorld

 

'Onder ontwikkelingsorganisaties is het algemene oordeel dat de VN-top van vorige week weinig heeft opgeleverd. Een goed gebaar van de rijke landen is nu belangrijk. Volledige kwijtschelding van schulden van die achttien landen zonder extra voorwaarden is daarbij essentieel', meent Van Rixtel. Schuldkwijtschelding is een van de belangrijkste punten op de agenda van de najaarsvergadering van de Wereldbank en het Internationale Monetaire Fonds (IMF) op 24 en 25 september.
 

In juli kwamen de rijke landen overeen dat de schulden worden kwijtgescholden die achttien landen hebben bij de Wereldbank, de Afrikaanse Ontwikkelingsbank en het IMF. De inkomsten die deze instellingen hierdoor mislopen, worden gecompenseerd door de rijke landen. Die moeten er dus op hun eigen begroting geld voor uittrekken. Nederland liet in juli al weten dat het vond dat er nog wel aan het voorstel geschaafd moest worden.

 

Jubilee Nederland maakt zich zorgen over het Nederlandse standpunt. Van Rixtel: 'Nederland is een van de leden van het IMF die extra voorwaarden willen koppelen aan kwijtschelding van schulden. Het gevaar is dat opnieuw moet worden onderhandeld. Daarvan is het resultaat ongewis en vertraging helpt die arme landen niet.' Hoe sneller die landen van hun schuld af zijn, des te beter zijn zij in staat om investeerders aan te trekken en economische groei te stimuleren, vindt Jubilee Nederland.

Onder voorwaarden

 

Minister Van Ardenne voor Ontwikkelingssamenwerking vindt de Nederlandse kanttekeningen bij de schulddeal die de rijke landen in juli sloten echter goed uit te leggen. Nederland is voor schuldenkwijtschelding voor de armste landen, maar onder voorwaarden. Zo moet de schuld gefaseerd worden kwijtgescholden en moeten de rijke landen het 'genereuze gebaar' gepaard laten gaan met de eisen dat het begrotingsbeheer op orde is en dat het vrijgekomen geld effectief wordt besteed aan de Millenniumdoelen, aldus de minister maandag na terugkeer van de VN-top. Bovendien wil Nederland voorkomen dat de landen die in aanmerking komen voor schuldkwijtschelding, opnieuw onhoudbare schulden opbouwen.


Van Ardenne stelt bovendien als eis dat de rijke landen het schuldenplan niet mogen bekostigen uit het budget voor ontwikkelingssamenwerking. Alleen landen die al de overeengekomen 0,7 procent van hun bruto nationaal product aan ontwikkelingssamenwerking uitgeven, zoals Nederland zelf, zouden schuldverlichting wel uit hun hulpbudget mogen bekostigen.

Oppositiepartijen en ontwikkelingsorganisaties vinden dat de minister met twee maten meet; ook zij zou hiervoor een beroep op de algemene middelen moeten doen en schuldverlichting niet ten koste moeten laten gaan van andere uitgaven voor bijvoorbeeld onderwijs, aidsbestrijding of waterprojecten in ontwikkelingslanden.
 

Van Rixtel: 'Nederland zit niet te wachten op allerlei nieuwe initiatieven, omdat Nederland zelf al voldoende bijdraagt. Buitenlandse Zaken zou het reguliere budget ook liever anders besteden dan aan schuldverlichting. Maar in een eerder stadium heeft de minister met de hete adem van minister Zalm van Financiën in haar nek toegezegd dat (exportkrediet)schulden ten koste gaan van haar eigen budget. Nu zit ze met de gebakken peren.'

Schulden Nigeria

 

Woensdag werd namelijk bekend dat de G8-landen een akkoord over schuldkwijtschelding voor Nigeria hebben voorbereid, dat Nederland naar schatting zo'n 702 miljoen euro kan gaan kosten. Dat bedrag is grotendeels opgebouwd uit exportkredietschulden; Nederland heeft Nederlandse bedrijven verzekerd tegen het risico dat de Afrikaanse opdrachtgever niet aan zijn betalingsverplichting voldoet. Nederland heeft dus de vorderingen van Nederlandse bedrijven op de Nigeriaanse overheid overgenomen.

Op de begroting voor Ontwikkelingssamenwerking is hiervoor al geld gereserveerd. Oppositiepartijen en ontwikkelingsorganisaties zijn hierover verbolgen. De Volkskrant meldde woensdag dat PvdA-Kamerlid Diederik Samsom 'boos is over het feit dat dit bedrag ten koste gaat van ontwikkelingshulp'. 'Andere armen draaien op voor deze oplossing', klaagt ook Wiert Wiertsema, schuldenexpert bij ontwikkelingsorganisatie Both Ends, in de Volkskrant.


Van Ardenne zei maandag dat ze kosten voor extra schuldkwijtschelding wil betalen uit de economisch groei, die haar budget (0,7 procent van het BNP) evenredig doet toenemen. Het voorlopige akkoord met Nigeria staat overigens niet op de agenda van de najaarsvergadering van komende weekeinde. De Club van Parijs besluit daar later over.

 

 

Uitleg exportkredietschulden

Debt Relief International

 

Reacties