Brede oppositie tegen klimaatbeleid drijft Bush in het nauw

27-02-2004
Door: OneWorld Redactie
Bron: OneWorld

Keep Winter Cool: Winter is short already. Met deze leus ging op zaterdag 21 februari, uitgeroepen tot Sustainable Slopes Day, voor het tweede jaar een campagne van start, waarin wintersportgebieden in de Verenigde Staten het gevecht aangaan met global warming. Zo gebruikt Mammoth Mountain in Californa zonne-energie om skiliften te verlichten en wordt het familiepark Hunter Mountain bij New York volledig voorzien van elektriciteit, die is geproduceerd uit wind. Met kortingen en aantrekkelijke passen worden ook de consumenten on snowboots opgevoed in energiezuinigheid.

klimaat kwcLogob

In de wintersportindustrie gaat jaarlijks in enkele maanden tijd zo'n 3 miljard dollar om. Ongeveer 11,5 miljoen Amerikanen zoeken jaarlijks ontspanning en vertier in de sneeuw. 'De winter is al zo kort. Wij willen het probleem van klimaatverandering nu al aanpakken,' aldus een woordvoerder van de Nationale Vereniging van Skigebieden.

Milieuvriendelijker

Eveneens afgelopen week maakten vijf energiebedrijven, verspreid over de Verenigde Staten, bekend dat zij zichzelf verplichtingen opleggen om zuiniger en milieuvriendelijker te gaan produceren. FPL Group, het enige private energiebedrijf van de vijf, is de tiende grootste producent in de VS, dat ruim honderd private en meer dan duizend openbare nutsbedrijven kent. Samen zijn de vijf goed voor 3,6 procent van de totale jaarlijkse energieproductie in de VS, aldus Rebecca Eaton van het Amerikaanse Wereld Natuur Fonds, waarmee de bedrijven de samenwerking zijn aangegaan.

'3,6 procent klinkt wellicht niet zo indrukwekkend, maar we zijn nog met meer energiebedrijven in gesprek,' zegt Eaton. 'Deze bedrijven brengen echter wel degelijk iets teweeg in een zeer CO2-intensieve productiesector. De energiesector, die sterk leunt op fossiele brandstoffen,  is wereldwijd verantwoordelijk voor 37 procent van alle CO2-uitstoot.' De vijf bedrijven die deelnemen aan het Power Switch Programma van het Amerikaanse WNF leggen zich onder meer vast om in 2020 20 procent van hun energie uit alternatieve energiebronnen te betrekken, zoals wind-, zonne- of biomassaenergie. Andere inspanningsverplichtingen zijn halvering van de kolenwinning en vergroting van de efficiëntie van het energieverbruik met 15 procent in 2020.

Kyoto

De VS zijn - met 4 procent van de wereldbevolking - verantwoordelijk voor een kwart van de mondiale uitstoot van broeikasgassen. Tegen 2008 zullen de VS ongeveer 2,1 miljard ton van deze gassen uitbraken.

In 1997 hebben de landen die lid zijn van de Verenigde Naties, het verdrag van Kyoto gesloten.  Dit in de Japanse stad Kyoto overeengekomen uitvoeringsprotocol bij het VN- Klimaatverdrag van Rio de Janeiro (1992) omvat het plan om de uitstoot van uitlaatgassen in 2010 met 5,2 procent terug te brengen onder het niveau van 1990. Volgens het Kyoto-verdrag zou de VS zijn emissie tussen 2008 en 2012 moeten terugdringen tot 1,5 miljard ton.

Prullenbak

Het Kyoto-verdrag kwam tot stand onder president Clinton. Zijn opvolger Bush heeft 'Kyoto' in 2001 naar de prullenbak verwezen. Volgens Bush en zijn Republikeinse partij zou de Amerikaanse economie onevenredig worden belast door de Kyoto-verplichting. Zij vrezen het verlies van honderdduizenden banen.

Het verdrag van Kyoto treedt in werking als het is geratificeerd door minimaal 55 landen die tezamen ten minste 55 procent van de uitstoot voor hun rekening nemen. De VS ratificeren voorlopig niet. Ondertekening door Rusland zou het verdrag geldig maken, maar de Russen willen eerst iets terug zien voor hun handtekening.

Onder Bush en de Republikeinen heerst de opvatting dat er geen bewijs is dat de aarde opwarmt door menselijk handelen (lees de uitstoot van CO2). Zijn regering heeft dan ook lucht- en waterverontreinigingsinspecties die onder Clinton waren ingesteld, afgeschaft en legt het bedrijfsleven geen enkele verplichting tot milieuvriendelijkere productie op. De regering Bush gelooft in vrijwilligheid en vrije markt.

Het Clean Air Skies programma is zo'n vrijwillige afspraak tussen regering en bedrijfsleven. Doel ervan is de CO2-intensiteit (uitstoot per ton product) terug te brengen. Het programma zou verder gedragen moeten worden door Climate Leaders; bedrijven die zich zouden verplichten tot monitoring en reducties van 10 procent in 10 jaar. Onlangs werd bekend dat slechts 50 bedrijven zich hiervoor hadden aangemeld en 14 van hen daadwerkelijk reductiedoelstellingen had vastgelegd. Grote vissen zaten daar niet tussen.

uitstoot industry

Alarmbel

'Vrijwilligheid werkt niet, het is business as usual', zegt Rebecca Eaton. 'De regering beweert de C02-intensiteit in tien jaar met 18 procent te kunnen verlagen. Maar haar programma betekent volgens onze berekeningen tegelijkertijd dat de absolute hoeveelheid emissies in diezelfde periode met 14 procent toeneemt.'

'De regering Bush heeft op dit gebied alle voeling met de gemiddelde Amerikaan en het bedrijfsleven verloren,' beweert Eaton. Zij staat daarin niet alleen want - ook weer - deze week trok de Amerikaanse wetenschappelijke wereld aan de alarmbel.

Meer dan 60 Amerikaanse wetenschappers, verenigd in the Union of Concerned Scientists, beschuldigden de regering Bush in een brief van politiek misbruik van wetenschappelijk adviezen. Inmiddels hebben ruim 1000 wetenschappers zich achter de inhoud van de brief geschaard, die vergezeld ging van een 38 pagina's tellend rapport over de miskleunen van de regering.

Met name de houding van Bush ten aanzien van klimaatverandering is de wetenschappers, onder wie 20 Nobelprijslaureaten, in het verkeerde keelgat geschoten. De groep beschuldigt het Witte Huis ervan íngrijpende veranderingen te hebben geëist in een rapport van het Environmental Protection Agency (EPA), het Amerikaanse ministerie voor milieu.  De wetenschappelijke medewerkers van het EPA besloten uiteindelijk een heel hoofdstuk over de impact van menselijke activiteit op klimaatverandering te schrappen in plaats van wetenschappelijke onwijsheden over die relatie te debiteren.

In een reactie betichtte wetenschappelijk adviseur John Marburger III van het Witte Huis de samenstellers van het rapport van samenzweringstheorieën.

Dreiging of speculatie

En dan was er deze week als klap op de vuurpijl het rapport van het Pentagon, het Amerikaanse ministerie van Defensie. In het rapport voorspelt het Pentagon de negatieve effecten van de opwarming van de aarde. Het proces van klimaatverandering zou tot chaos, hongersnood en oorlog leiden en miljoenen mensenlevens kosten. De strijd om de macht over de natuurlijke rijkdommen zou verhevigen. Met de studie wilde het Pentagon weten hoe de wereld zou reageren op de klimaatwijzigingen.

Toen de uitkomsten van dit rapport werden gepubliceerd, haastte het Pentagon zich vervolgens om het rapport te minimaliseren. Pentagon-ambtenaar die opdracht had gegeven tot het diepgaande onderzoek, zei donderdag dat het rapport de beperkingen van wetenschappelijke modellen vaststelt en dat de meeste voorspellingen in het rapport toch vooral speculatie zijn. Marshall liet eveneens weten dat het rapport minister van Defensie Rumsfeld niet zou bereiken.

Olielobby 

Hoe dan ook, het rapport komt Bush slecht uit. 'Defensie heeft de hoogste prioriteit voor Bush. Zo'n rapport kun je niet gemakkelijk onder het tafelkleed schuiven,' zegt Bob Watson, oud-voorzitter van het Intergovernmental Panel on Climate Change, een gezaghebbende wetenschappelijke denktank, in de Guardian. 'Als klimaatverandering een bedreiging is voor de nationale veiligheid, moet hij iets doen.'

Volgens Watson luistert de regering Bush slechts naar twee partijen: 'De olielobby en het Pentagon.'

Het is geen publiek geheim dat Bush zijn oren gemakkelijk laat hangen naar de belangen van de olie- en gasindustrie. Bij de presidentsverkiezingen in 2000 spekten zij voor 1,9 miljoen dollar zijn campagnekas. En ook nu, zes maanden voor de nieuwe presidentsverkiezingen, hoopt Bush op die steun.

Ongebruikelijke alliantie

Want ook in de politiek zijn de posities aan het schuiven. In november 2003 bracht een ongebruikelijke alliantie van de Democraat Joseph Lieberman en de republikein John McCain in de Amerikaanse Senaat een wetsvoorstel in stemming, dat de uitstoot van kooldioxide van energieproducenten, fabrieken en transportbedrijven in 2010 zou verminderen tot het niveau van 2000. Onderzoek wees uit dat hun voorstel een Amerikaanse familie minder dan 20 dollar per maand zou kosten en geen negatieve gevolgen voor op de werkgelegenheid zou hebben.

klimaatbeleid VS

Het voorstel haalde in de door Republikeinen gedomineerde Eerste Kamer 43 van de 100 stemmen, acht te weinig. 'Het gaat erom dat een discussie op gang komt', reageerde McCain, die naar verwachting in april of mei, verzekerd van voldoende steun, een vergelijkbaar voorstel zal indienen. Saillant was dat het voorstel op goedkeuring van American Electric Power, de grootste energieproducent in de VS, kon rekenen. American Electric Power omschreef het wetsvoorstel als 'a reasonable control program for emissions at a time when the company believes human-caused global warming is a real problem.'

Publiek ongenoegen

Hoewel de Amerikanen zich over het algemeen nauwelijks geinteresseerd tonen in klimaatverandering, richt nu ook de belangrijkste Democratische presidentskandidaat John Kerry zijn pijlen steeds vaker op Bush' klimaatbeleid. Kerry voelt zich gesterkt door peilingen die een toenemend publiek ongenoegen met het milieubeleid van de regering Bush registreren. 'Deze regering is de slechtste milieuregering die ik ooit heb gezien. We hollen achteruit als het gaat om schone lucht en zuiver water', aldus Kerry op een van zijn campagnebijeenkomsten.

De afgelopen maand probeert Bush het tij nog te keren. Zo werd ineens van een aanvankelijk geplande beperking van het aantal beschermde kreken en moerassen, afgezien. De gebieden waren populair onder miljoenen Amerikaanse visser en jagers en daar had Bush, zelf een fervente jager wel oren naar. De regering zette bovendien de vervolging in gang van een energiebedrijf uit Kentucky dat de wet op luchtverontreiniging zou schenden. Ook grote industriële bedrijven voelen nu ineens de adem van het milieuministerie in hun nek.

De verkiezingen zullen de werkelijke intenties van de huidige regering vertroebelen. 'Milieu is een prisma waarmee het imago van een president kan worden bepaald', zegt Greg Wetstone van de Natural Resources and Defense Council, een grote landelijke natuurbeschermingsorganisatie, betrokken bij Keep Winter Cool. 'Beide kandidaten weten dat en handelen daar nu naar.'

 

Environmental Protection Agency

The Guardian dossier

Website over emissierechten

Natural Resources and Defense Council

 

REACTIES VAN LEZERS

Wouter Kersten schrijft:
"Hoewel het zeker een goede ontwikkeling is dat er binnen politiek VS meer actief bewustzijn ontstaat over de noodzaak tot het terugdringen van broeikasgasemissies, en hier ook ogenschijnlijk vreemde allianties voor worden gesloten, is het niet volledig nieuw. Op sub-nationaal niveau (staat en stad) zijn al talloze initiatieven genomen voor het actief terugdringen voor broeikasgassen. De verschijning van het recente rapport over de systematische onderdrukking en/of van wetenschappelijke gegevens, overigens over veel meer onderwerpen dan alleen klimaatverandering, zal Bush ook zeker niet helpen.
Al met al is de conclusie terecht dat er door de hele VS heen steeds meer tegenwerking ontstaat tegen de manier hoe de Bush-regering met klimaatverandering omgaat. Maar het zou overdreven zijn om Clinton te bombarderen tot klimaat-held. Het tekenen van Kyoto was niet veel meer dan lippendienst en de aldaar gesloten compromissen mede oorzaak van de zwakte van de afspraken. Bovendien heeft de VS ook onder Clinton/Gore Kyoto niet geratificeerd en is in hun gehele periode regeringsperiode de VS-uitstoot dusdanig toegenomen dat het inmiddels inderdaad een behoorlijk karwei is om hun target te halen. Als het hun ernst was geweest, hadden er meer concrete maatregelen genomen moeten worden. Je zou kunnen zeggen dat C/G 1 stap achteruit was, en Bush 3 stappen achteruit. Zelfs als het McCain/Lieberman voorstel (belangrijk: afkomstig uit beide partijen) wordt aangenomen, zitten we daarom over 10 jaar nog op het niveau van 2000, terwijl het volgens Kyoto tegen die tijd _onder_ 1990-niveau moet zitten. En dat had alleen een eerste kleine stap moeten zijn...

Maar debatteren over het verleden heeft even weinig zin, we leven in het heden en hebben te maken met de toekomst. Goed, het actieve bewustzijn is gestegen, er komen steeds meer initiatieven van de grond, misschien ziet Bush zich zelfs gedwongen iets gematigder te worden met zijn anti-Kyoto lobby. Maar zolang er een zweem van hoge kosten blijft hangen boven maatregelen tegen klimaatverandering, zal het als issue tijdens de presidentsverkiezingen niet doorslaggevend zijn. Wil het dat wel worden, dan zal het 'self-interest' van de kiezers duidelijker moeten worden uitgespeeld: niet alleen zijn maatregelen mogelijk zonder dat daar desastreuze kosten tegenover staan (laat voorbeelden zien), ook voor de algemene gezondheid (verbranding van fossiele brandstoffen heeft ook uitstoot van veel direct giftige stoffen tot gevolg) is het beter om er iets aan te doen; bij slimme maatregelen kunnen beide problemen worden verminderd. Hoe destructuef de gevolgen nu al ook zijn, het laten zien van eigenbelang werkt toch het beste. Bush-bashing is in dit geval grotendeels terecht, maar ook een Kerry of wie dan ook zal daar op dezelfde stoel slim met de problematiek moeten omgaan. En slim is meersnijdende messen vinden, ook voor de campagne.
Benieuwd hoe eea zich zal ontwikkelen."

Reacties