Eerder deze week kwam The Washington Post met een scoop. In augustus van dit jaar waarschuwde Washington Cairo dat een “mysterieus schip” op weg was naar het Suezkanaal. “Het vrachtschip Jie Shun voer onder Cambodjaanse vlag vanuit Noord-Korea, met aan boord een Noord-Koreaanse bemanning plus een onbekende vracht, bedekt met dik zeil.” Op basis van deze tip “wachtte de douane het schip op toen het de Egyptische wateren binnenvoer, en trof daar – verstopt onder vaten met ijzererts – meer dan 30.000 raketwerpergranaten (RPG’s) aan”, aldus de krant.

Clandestiene deals

Een VN-rapport concludeerde later dat dit de “grootste munitievangst was in de geschiedenis van de sancties tegen Noord-Korea.” De grootste verrassing volgde later: “De kopers bleken de Egyptenaren zelf te zijn.”
Volgens Amerikaanse officials werden de raketten uitsluitend onderschept omdat hun inlichtingendiensten het schip hadden gespot en de Egyptische autoriteiten daarvan via diplomatieke kanalen op de hoogte hadden gesteld – waarmee ze de Egyptenaren feitelijk dwongen om actie te ondernemen. Andere bronnen vertelden The Washington Post dat de Jie Shun-transactie onderdeel was van een serie clandestiene deals, en dat de ontdekking daarvan afgelopen zomer de directe aanleiding was voor de regering Trump om bijna 200 miljoen dollar militaire steun aan Egypte te bevriezen, en nog eens 100 miljoen te cancellen.

Wapenleveranties aan of via Egypte zijn tot op de dag vandaag belangrijk voor Noord-Korea

“Er zijn vrijwel zeker meerdere aanleidingen geweest om de steun aan Egypte te cancellen of te bevriezen, maar het meest prominent zijn de affaire met Noord-Korea, de nieuwe ngo-wet en Case 173”, zegt Michele Dune, senior associate aan het Carnegie Endowment for International Peace. ‘Case 173’ is de ngo-razzia die Egypte in 2011 uitvoerde, plus de daaropvolgende rechtszaak waarbij ook een aantal Amerikanen werd veroordeeld. Een aantal Amerikaanse Egyptenaren zit nog steeds vast. 

“Noord-Korea en Egypte hebben een lange en zeer innige relatie, al sinds de vroege jaren zeventig. Toen leverde Noord-Korea straaljagerpiloten aan verschillende landen, waaronder Egypte en Syrië tijdens hun diverse conflicten met Israël”, zegt Noord-Koreadeskundige Remco Breuker. “Egypte heeft Noord-Korea als eerste een SCUD-raket geleverd, die daar vervolgens reverse engineered werd en als beloning in die vorm weer terug naar Egypte is gegaan. Wapenleveranties aan of via Egypte zijn tot op de dag vandaag belangrijk voor Noord-Korea. Details over zulke leveranties in de afgelopen jaren zijn te vinden in de VN-rapporten van het Panel of Experts over de Noord-Koreaanse sancties”, legt Breuker uit. Dat rapport, uit februari 2016, meldt onder meer dat in 2013 een schip met Scuds, inclusief reserveonderdelen, werd onderschept voordat het Egypte bereikte. 

Drugssmokkel

“Naast de wapenconnectie heb je het Egyptische bedrijf Orascom, dat in Noord-Korea als telecomprovider optreedt. Er zijn minstens drie miljoen mobieltjes in Noord-Korea, dus dat is een lucratieve zaak – zeker omdat er geen concurrentie is. Die deal is overigens niet zonder problemen, want Orascom krijgt de winst het land niet uit”, aldus Breuker.

“De informele relaties tussen de twee landen lijken sterk en intensief te zijn. Noord-Koreaanse diplomaten worden af en toe opgepakt wegens drugssmokkel via Egypte en ik heb vaak geruchten gehoord, vooralsnog zonder bewijs, dat Egypte een favoriete bestemming is voor Noord-Koreaanse zakenmensen die hun aanzienlijke zakenbelangen in Afrika willen behartigen; iets dergelijks bleek ook al uit de eerdergenoemde VN-rapporten. Noord-Korea heeft ook vaak Egyptenaren getraind, bij mijn weten zowel in Egypte als in Pyongyang.”

“In de jaren ’80 begon Noord-Korea te leren hoe je ballistische raketten moet maken. Egypte was bereid ze twee in de Sovjetunie gemaakte Scud-raketten te verkopen die de Noord-Koreanen wilden reverse engineeren, op voorwaarde dat Noord-Korea later aan Cairo zou leren hoe zij ze zelf ook konden produceren”, schrijft Andrea Berger in haar artikel “Disrupting North Korea’s military relations”.

Egypte blijft samenwerken met Noord-Korea in de productie van een breed scala ballistische raketten

“Pyonyang kwam de belofte na en verspreidde de technologie breed. Van begin jaren ’80 tot begin jaren 2000 was Noord-Korea een van de grootste exporteurs van ballistische raketten en leverde het de technologie om die te produceren aan anderen. Het land verkocht aan Syrië, Iran, Irak, Jemen, Libië, Pakistan en de Verenigde Arabische Emiraten”, aldus Berger. “In de loop der jaren trainden officieren van het Koreaanse Volksleger (KPA) hun collega’s in Syrië, Egypte, Libië, Namibië, Vietnam…” vervolgt ze.

“De clientèle van Noord-Korea kan in drie categorieën worden verdeeld: de weerbarstige, de onwillige en de ad hoc. [..] In de groep ‘weerbarstige’ klanten vallen landen als Syrië, Iran, DR Congo en Cuba. En ook Egypte vertoont overeenkomsten met deze groep. Het land heeft, zo is bevestigd, recentelijk nog hulp gezocht van Noord-Korea voor haar ballistische raketprogramma”, zo stelt het Institute for Security Studies in hun onderzoek “Cooperation between African States en DPRK”. “Ook hun trainings- en leiderschapscursussen zijn populair in Afrikaanse landen die betrekkingen onderhouden met Noord-Korea. Op de lijst van klanten prijkt ook Egypte”, aldus de studie.

Ook het Nonproliferation Studies Institute in Montery, Californië stuitte daarop in hun onderzoek: “Egypte blijft samenwerken met Noord-Korea in de productie van een breed scala ballistische raketten. In juli 1999 bijvoorbeeld importeerde Noord-Korea een speciaal soort staal bedoeld voor toepassing in raketten, via een bedrijf in Hong Kong. Ondertussen blijven technici tussen de beide landen op en neer reizen.”

Bewuster geworden door dit artikel?

Onze journalistiek is toegankelijk voor iedereen en dat willen we zo houden. Met een kleine bijdrage help jij ons anderen ook bewust te maken. Alvast bedankt!

Ja, ik doe graag een eenmalige donatie!
Hoeveel wil je doneren?
5628d2340f468b3c134d6b469e278abf_400x400

Over de auteur

Rena Netjes is journalist en arabist. 
Bezoek auteurspagina

Ik wil dat OneWorld blijft bestaan

AbonneerDoneer

Lees je bewust via onze wekelijkse nieuwsbrief