Onbetwist, de mooiste glimlach vind je in Indonesië. Mondhoeken die in een brede grimas tot bijna aan de oren staan, ogen die van pret glimmen en vooral het vrolijke geluid dat erbij wordt geproduceerd. Bij zo’n glimlach verdwijnt mijn chagrijnige bui al snel als sneeuw voor de zon. Maar soms bij zo’n volle lach, kan ik ook behoorlijk schrikken van de enorme gaten in het gebit. Een voortand die ontbreekt of een kies die er niet meer is. Ik heb me altijd afgevraagd waarom in dit land Indonesiërs toch zo snel een zieke kies uit een gezond gebit laten trekken en niet eerst om een behandeling vragen. Ik weet het antwoord, en lach niet!

De meeste mensen in Indonesië gaan niet naar een echte tandarts, iemand die er voor heeft gestudeerd, maar naar de ‘Tukang Gigi’, die zonder enige opleiding of studie zich tandarts mag noemen.

In de stad maar vooral op het platteland biedt deze handwerkman zijn diensten aan. Als de boeren hun oogst van het land hebben, heeft de Tukang Gigi het druk. In een gehuurd kamertje of een bamboehutje kun je hem vinden. Met zijn tas vol gereedschap reist hij het platteland af. Met daarin een knijptang, een hamer en kleine cirkelzaagje. In een doosje bewaart hij enkele neptanden, waarmee kinderen in Nederland spelen als ze een vampier proberen na te doen.

Neem Pak (mijnheer) Nasrudin, hij  is zo’n Tukang Gigi. Hij beschikt zelfs over een boor. Neen, niet zo’n boor als bij de tandarts, een boor waarmee je gaten in de muur maakt om een schilderij op te hangen.

Sinds 1980 oefent hij zijn vak uit. Hij maakte niet eens de lagere school af. Tanden trekken leerde hij gewoon in de praktijk.

Hij kan ook niet meer dan tanden of kiezen trekken, want van wortelkanaalbehandelingen heeft hij geen verstand. Hij weet ook niet hoe je met medicijnen kiespijn kunt bestrijden of een ontsteking eerst met antibioticum kunt aanpakken. Voor kiespijn heeft hij maar een oplossing; met de tang trekt hij de zieke tand eruit. Nasrudin brouwt zijn eigen kruidendrankje die zijn cliënten gebruiken om de ergste pijn tegen te gaan.

Een cosmetische behandeling biedt Nasrudin ook aan. Een verkleurde tand zaagt hij met zijn cirkelzaagje tot een stompje, waarna hij er een neptand bovenop plakt.

Kosten? Voor het trekken van een tand vraagt hij nog geen euro. Een hele mond vol geplakte neptanden, dus een nieuw gebit, heb je in Indonesië al snel voor nog geen 100 euro.

Denk nou niet dat alleen de allerarmsten Pak Nasrudin bezoeken. Zelfs de rijksten van het land behoren tot zijn klantenkring. Hij is er maar al te trots op.

Ik zou nu graag het gezicht van een Nederlandse tandarts willen zien. Die niet kan geloven hoe Indonesiërs voor zo weinig geld hun gebit laten ruïneren. Maar dat vinden ze zelf gelukkig niet.

Je gebit is nu eenmaal niet je belangrijkste lichaamsdeel. Op Bali geloven ze zelfs dat de duivel er in zit. Een traditionele Balinees laat als ritueel zelfs zijn tanden tot een stompje vijlen. Volgens het hindoegeloof symboliseren de bovenste vier voortanden en hoektanden de zes vijanden van de ziel, zoals begeerte, hebzucht, woede, verslaving en afgunst. Tanden vijlen markeert het afsluiten van het ouderlijk gezag. Vanwege de kosten wordt de ceremonie vaak tegelijk met de bruiloft gehouden. Je trouwt elkaar met een vol gebit, tijdens de huwelijksnacht zijn er slechts nog stompjes in de mond over…….

Bewuster geworden door dit artikel?

Onze journalistiek is toegankelijk voor iedereen en dat willen we zo houden. Met een kleine bijdrage help jij ons anderen ook bewust te maken. Alvast bedankt!

Ja, ik doe graag een eenmalige donatie!
Hoeveel wil je doneren?
wilma2

Over de auteur

Wilma van der Maten woont in Jakarta en werkt als freelance journalist voor onder andere OneWorld, het Parool, DPD, VPRO, VRT en Elsevier.
Bezoek auteurspagina

Ik wil dat OneWorld blijft bestaan

AbonneerDoneer

Lees je bewust via onze wekelijkse nieuwsbrief