Het zal je niet zijn ontgaan: de millenniumdoelen (MDG’s) zijn vervangen door de Duurzame Ontwikkelingsdoelen (SDG’s). Het zijn er in totaal 17, met 169 subdoelen. Een flink aantal als je bedenkt dat we het de afgelopen jaren moesten doen met slechts 8 millenniumdoelen. Gelukkig heeft vrijwel ieder nieuw doel ook met gezondheid te maken.

Ook in eigen land

Ik ben blij met de SDG’s omdat ze allemaal bijdragen aan duurzaamheid én ontwikkeling van en in alle landen. Het gaat niet langer alleen over het helpen en ondersteunen van andere landen om millenniumdoelen te behalen; de SDG’s zijn bedoeld om ook in eigen land ontwikkelingen in gang te zetten. Én-én. Dat is mooi want ons eigen huis moet zich natuurlijk ook duurzaam ontwikkelen.

De enorme hoeveelheid aan (sub)thema’s kan problematisch lijken. Waarmee moeten we aan de slag? En hoe?

Het toverwoord is context. Alle doelen zijn in onderlinge samenhang te bekijken en daar ligt ook de oplossing. Geen enkel doel kan in isolement worden behaald. De sleutel voor het oplossen van veel dillemma’s is te vinden in een gezamenlijke aanpak. Dat is wat deze doelen zo goed maken.

Neem nou het verbeteren van de volksgezondheid: daar is vanuit vrijwel alle doelen een bijdrage aan te leveren. Zo stelde de Wereldgezondheidsorganisatie in haar persbericht van het pas verschenen rapport ‘Health in 2015’ dat bijna alle SDG’s direct gerelateerd zijn aan gezondheid of indirect een bijdrage leveren aan gezondheid.

Alle ministeries samen aan het werk

Dat is manna voor mijn oren. Wemos pleit voor een systemische aanpak om de volksgezondheid te bevorderen. Dat betekent dat wij ALLE ministeries oproepen om te kijken naar het effect van hun beleid op gezondheid. En niet voor niets. Want beleid wordt nog te vaak keurig binnen lijntjes van het eigen departement gemaakt. Terwijl het natuurlijk duidelijk is dat ons economisch- en handelsbeleid niet automatisch goed uitpakt voor de volksgezondheid.

Als ons land vanuit economisch perspectief haar export van melk wil verruimen, draagt dat niet per definitie bij aan het behalen van gezondheidsdoelen. In tegendeel, veel melk wordt benut voor de productie van kunstmatige voeding voor zuigelingen. Door agressieve marketing wint dat op veel plekken in de wereld aan populariteit. Dat gaat ten koste van gezondheidswinst door borstvoeding. Zeker in landen waar de drinkwaterkwaliteit te wensen over laat, kan dat voor kleine kinderen tot diarree en ondervoeding leiden. Zou het niet mooi zijn als er door handel en export wordt bijgedragen aan gezondheid? Bijvoorbeeld door in te zetten op de export van gezonde producten van Hollandse bodem – denk aan onze komkommers, appels en tomaten.

Voorkomen van ziekten

En dan nog dit: 80 procent van de gezondheidswinst is te behalen buiten de zorgsector. Dat is veel. Als je het van alle kanten bekijkt – zoals wij bij Wemos doen – kan iedere sector een bijdrage leveren aan het bevorderen van volksgezondheid. Wemos is voorstander van de Health in All Policies-benadering, en daarvoor is het raamwerk van de SDG’s heel geschikt.

Als je het van alle kanten bekijkt kan iedere sector een bijdrage leveren aan het bevorderen van volksgezondheid

Het vraagt om een net andere aanpak. Want het genezen van ziekten is niet het enige waar we aan moeten denken. Voorkomen levert veel meer winst op. De huidige mondiale gezondheidsuitdagingen schreeuwen om meer preventieve maatregelen. Om een paar voorbeelden te noemen: obesitas, een infectieziektenuitbraak, kanker door hormoonverstoorders en antibioticaresistentie. Alle vier voorbeelden zijn niet alleen door de zorgsector op te lossen. Voor oplossingen moet worden gekeken naar de oorzaken.

Veel ziektes zijn verweven met sociale en economische factoren zoals inkomens- en onderwijsniveau, blootstelling aan schadelijke stoffen, en volkshuisvesting. Gezondheidswinst is zodoende te behalen door op de factoren die van invloed zijn op gezondheid in te zetten. De nieuwe SDG’s bevatten de bovengenoemde factoren bij gezondheid. Met de komst van de SDG’s kan worden in gezet op het vergroten van samenwerking en verbanden tussen beleidsterreinen.

Alles voor gezondheid

In hun nieuwe rapport identificeert WHO een hele lijst niet-gezondheidsdoelen die relevant zijn voor gezondheid. De link ligt in veel gevallen voor het oprapen. Om een voorbeeld te noemen: schoon water voor iedereen (doel 6.1) voorkomt veel ziekten. Een ander voorbeeld is investeren in toegang tot onderwijs (doel 4.a), want wie kan lezen, heeft toegang tot kennis over gezondheid.

Begin december was ik bij een boeiende conferentie van de gezondheidsministers van Oost-, Zuidelijk en Westelijk Afrika. De SDG’s zijn van en voor iedereen en kunnen helpen om gezondheid op de agenda’s van alle ministeries te krijgen. Deze ministeries zien gezondheid als een voorwaarde voor, een uitkomst van en een indicator voor duurzame ontwikkeling. En daar heb ik – aan het einde van dit jaar – niets meer aan te voegen.

Bewuster geworden door dit artikel?

Onze journalistiek is toegankelijk voor iedereen en dat willen we zo houden. Met een kleine bijdrage help jij ons anderen ook bewust te maken. Alvast bedankt!

Ja, ik doe graag een eenmalige donatie!
Hoeveel wil je doneren?
670

Over de auteur

Anke Tijtsma schrijft columns over gezondheid, gezonde consumptiepatronen en duurzaam gedrag. Anke volgt momenteel de masteropleiding …
Bezoek auteurspagina

Ik wil dat OneWorld blijft bestaan

AbonneerDoneer

Lees je bewust via onze wekelijkse nieuwsbrief