Alles is politiek

22-07-2008
Door: Mireille Vermeulen

Foto: Mireille Vermeulen

De Summer School is een jaarlijks evenement van het Development Education Exchange in Europe Project (DEEEP) en het Europese ngo-netwerk CONCORD. De Summer School behandelt elk jaar een ander thema en vindt steeds in een ander land plaats. Dit jaar is de zomerschool neergestreken in Soesterberg. De grote vraag hier luidt: hoe kun je educatie en voorlichting inzetten om de politieke betrokkenheid voor armoedebestrijding te vergroten? 'Ontwikkelingseducatie' heet dit met een mooi woord en het doel is mensen bewust te maken van mondiale verhoudingen en hen te stimuleren ook persoonlijk een bijdrage te leveren aan een rechtvaardiger samenleving.

Opleiding:
Development Education Summer School  

Instelling:
DEEEP en CONCORD, dit jaar in samenwerking met COS Brabant  

Duur:
6 dagen  

Toelating:
Maximaal 100 deelnemers (uit alle Europese landen en zo'n vijftien landen van daarbuiten) op voordracht van nationale ngo-netwerken  

Kosten:
Eigen bijdrage van 200 tot 840 euro  

Websites:
www.deeep.org
www.concordeurope.org

Tijdens de opening benadrukt Marie-Trees Meereboer van Partos dat het niet alleen gaat om het op de agenda krijgen van armoede en sociale uitsluiting, maar vooral om het waarmaken van beloftes die al eerder zijn gedaan en het integreren van deze onderwerpen in andere beleidsgebieden. Europese instituties zijn daarbij onmisbaar, meent PvdA-Europarlementariër Thijs Berman, omdat instituties de financiële middelen hebben en ngo's de netwerken. Samenwerking tussen de partijen is cruciaal om iets te kunnen doen aan de huidige voedsel-, energie- en klimaatproblemen.  

Hypocriet
Maar het begint natuurlijk met een goed begrip van het probleem en daarom praten de deelnemers uit 38 verschillende landen aan het begin van de week in werkgroepen over wat er mis is met de wereld. Oneerlijke machtsrelaties, globalisering, mentale slavernij, het dominante westerse onderwijssysteem, gebrek aan moed en politieke wil om te veranderen: het verschijnt allemaal op de flip-overs.

Nogugu Mafu uit Zimbabwe probeert uit te leggen hoe moeilijk het is om vanuit een ondergeschikte positie iets te veranderen. Het Westen bepaalt de gedachtevorming in het Zuiden. De andere deelnemers beamen en veroordelen dit volmondig, maar dat betekent nog niet dat een Afrikaanse visie simpel te presenteren is. 'We zijn gewoon hypocriet in het noorden,' vat Alan Hayes uit Ierland de ontwikkelingsproblematiek samen. 'We willen wel aan armoedebestrijding doen, maar we zijn niet bereid ons comfortabele leventje op te geven.'

Jan Juffermans van De Kleine Aarde presenteert de 'Mondiale Ecologische Voetafdruk' als model om internationale relaties persoonlijk en concreet te maken. Het lijkt tijdens de presentatie vooral een nuttig bewustmakingsmodel voor westerse landen, maar tijdens de lunchpauze benadrukt Juffermans de politieke mogelijkheden voor het Zuiden. 'Het gebruik van extra milieugebruiksruimte zou je moeten belasten', zegt hij. 'Degenen die minder energie en ruimte gebruiken kunnen dat claimen en investeren in duurzame ontwikkelingen in het Zuiden. Ik hoop dat we binnenkort een eerste proefproces kunnen beginnen.'  

Huiskamers
Het Summer School-programma bestaat uit dagelijkse bijeenkomsten van werkgroepen, samengesteld op basis van werkervaring. De verschillende groepen richten zich op politieke beïnvloeding en participatie op lokaal, nationaal of juist Europees niveau. Daarnaast zijn er thematische sessies over migrantenorganisaties, de Millenniumdoelen, EU-instituties, politieke partijen, jongeren en andere segmenten in de bevolking. Er is ook ruimte voor audiovisuele presentaties van het werk van deelnemers en het tentoonstellen van publicatiematerialen - om te leren van elkaars ervaringen.
In een van de themabijeenkomsten laten Annelies Kanis en Noortje Bergmans van NCDO de deelnemers kennismaken met een mentaliteitsmodel dat zij gebruiken om voorlichtingscampagnes vorm te geven. Inkomen en opleidingsniveau voldoen in de huidige netwerkmaatschappij niet meer als onderscheidende criteria, normen en waarden zijn ook belangrijk. Een foto van de huiskamer geeft een goed beeld van het sociale milieu waartoe iemand behoort en daarmee weet je ook wat voor soort publiciteit iemand nodig heeft. De 'moderne burger' is bijvoorbeeld gevoelig voor trends, terwijl de 'postmoderne hedonist' vooral uit is op consumptie en zelfontwikkeling.

Dezelfde boodschap over ontwikkelingssamenwerking krijgt daarom een heel ander jasje. Diego Sarti uit Italië schrikt als hij de rommelige huiskamer van 'gemaksgeoriënteerden' ziet. 'Maar dat is mijn kamer! Ben ik echt alleen uit op comfort en materiële zaken?' Nee, dan zou hij hier niet zitten, concludeert de zaal. Diego zal gewoon flink moeten opruimen om in zijn profiel te passen.
De laatste dag komen alle losse eindjes bij elkaar met de presentatie van een actieplan op weg naar de Europese verkiezingen. 'Ik ben blij met de ondertekende verklaringen van ngo's over hoe ze hun nationale platforms concreet zullen betrekken in de voorbereidingen, want in juni 2009 moet armoedebestrijding wel op de agenda staan', zegt organisator Rina Froklage van COS Brabant. 'We zijn ons deze week bewust geworden van het belang van Europa', voegt Gosse de Boer, een van de werkgroepbegeleiders toe. 'Eigenlijk is alles politiek. Daarom is de vertaalslag van ontwikkelingseducatie naar partijprogramma's en de Europese verkiezingen ook zo belangrijk.'    

Reacties