‘Alle MDG’s zijn te herleiden tot water’

01-03-2006
Door: Tekst: Judith Jansen


In de hal van het UNESCO-IHE Institute for Water Education in Delft hangt een muurvullende wereldkaart waarop met verschillende kleuren cirkels zijn getekend. De rode cirkels geven de woonplaatsen van alumni aan: van Santo Domingo tot Peking en Manilla. Elk jaar ontvangt het instituut twee- à driehonderd studenten uit de hele wereld. Ze leren er alles over water.

Babu Mohammed uit Uganda houdt zich vooral bezig met afvalwater. 'De afvalwaterstroom weerspiegelt de manier waarop mensen leven en omgaan met hun milieu. Vanaf de jaren zestig werd er kunstmest gebruikt om de landbouwproductiviteit op te schroeven. Met als gevolg dat het oppervlaktewater en grondwater vervuild raakten met ammoniak en nitraat. Toen de detergenten opkwamen, kregen we het probleem van de fosfaten. En vandaag de dag zie je in het water steeds meer hormonen. Dat komt niet alleen door anticonceptiva, maar ook door de hormonen die we via onze dagelijkse voeding binnenkrijgen.'

Delft - Kampala

Babu besloot het niet bij een master te laten: hij voert in Delft een promotieonderzoek uit. 'Het grootste deel van de tijd zit ik in het laboratorium. Ik wil uitzoeken hoe afvalstoffen op een zo natuurlijk mogelijke wijze afgebroken kunnen worden, zodat mensen die stoffen niet binnenkrijgen wanneer ze het water gebruiken. Hier in Delft onderzoek ik hoe ecosystemen op een natuurlijke manier gestimuleerd kunnen worden om de schadelijke stoffen af te breken. In Uganda hebben we niets aan dure waterzuiveringsinstallaties. Die gaan toch maar een aantal jaren mee. Bovendien is het geschoolde personeel om die complexe installaties te besturen, niet zomaar voorhanden. Daarom moeten we voor het waterprobleem zo goedkoop en natuurlijk mogelijke oplossingen bedenken. Die hebben de meeste kans van slagen.'

Babu probeert de zelfreinigende kracht van ecosystemen te stimuleren. Dat doet hij nu in een Delfts laboratorium, maar straks past hij zijn bevindingen toe in een reservoir in Kampala. Zo wil hij testen of ze echt werken en bij kunnen dragen aan een beter milieu en een gezondere watervoorziening in Uganda.

Capaciteitsopbouw

Instelling                  
UNESCO-IHE, Delft

Programma's         
Vijftien masterspecialisaties; PhD-programma op het gebied van water

Duur                     
18 maanden (master); 4 jaar (PhD)

Kosten master        
15.000 Euro

Website                
www.unesco-ihe.org

De Delftse masterstudenten zijn geen groentjes. In eigen land hebben ze minimaal een bacheloropleiding achter de rug, bijvoorbeeld in biologie, scheikunde, civiele techniek of hydrologie. Ook ingenieurs komen zich vaak specialiseren in Delft. Een van de toegangseisen is een aantal jaren relevante werkervaring. Modester Mushi heeft bijvoorbeeld ruime ervaring in monitoring & evaluatie: in Tanzania evalueerde ze rapporten over drink- en afvalwaterkwaliteit. In Delft volgt ze het masterprogramma in Environmental Science & Technology. 'Zo krijg ik een bredere blik op mijn werkveld. Ik was al geschoold als ingenieur, maar hier leer ik hoe andere actoren op het terrein van waterkwaliteit naar dezelfde problematiek kijken. Ik denk dat ik mijn werk straks kwalitatief beter uit zal kunnen voeren.'

Dat is ook precies de bedoeling, legt professor Huub Gijzen uit: 'Het doel van ons onderwijsprogramma gaat verder dan kennisoverdracht alleen. We concentreren ons in dit instituut expliciet op capaciteitsopbouw. Dat doen we door nauw samen te werken met waterinstituten in verschillende landen, en door menselijk kapitaal af te leveren. Een goede pool van gekwalificeerde mensen is veel belangrijker dan een bak met geld. Veel technische ontwikkelingsprojecten falen door een gebrek aan geschikte mensen, niet omdat er te weinig geld voorhanden is. En het is van vitaal belang dat die projecten slagen, want water is in veel ontwikkelingslanden nog steeds een probleemfactor.'

Water cruciaal

'Water speelt een belangrijke rol in alle acht Millenniumdoelen (MDG's), de ontwikkelingsdoelen van de VN voor 2015. MDG 4 stelt bijvoorbeeld: de kindersterfte in de wereld moet worden gereduceerd. Kindersterfte is onlosmakelijk verbonden met water. Je hoort vaak de uitdrukking "water is leven". Dat is zo, maar water is op dit moment in ontwikkelingslanden ook een van de belangrijkste doodsoorzaken. Veel infectieziektes, zoals malaria en diarree, zijn watergerelateerd. Jaarlijks sterven meer mensen aan watergebonden ziektes dan aan aids. Het is dus ontzettend belangrijk dat die waterproblemen worden aangepakt.'

Eind van de pijplijn

'Ons werk richt zich op het einde van een vervuilende cyclus. Wat wij doen, is wonden verbinden wanneer het eigenlijk al te laat is', vertelt Carlos Lopez uit Mexico. In Delft houdt hij zich bezig met waterzuivering op stedelijk niveau. 'Wij krijgen pas met het water te maken wanneer er al heel veel schade aan berokkend is, wanneer het vergeven is van hormonen, fosfaten, stikstof, metalen en pesticiden. Wij zitten aan het einde van de pijplijn. Gelukkig wordt het bewustzijn steeds groter. Zelfs Bush ziet in dat het zo niet langer kan. Wat wij doen, is tijd kopen. We hopen natuurlijk dat dat op een dag niet meer nodig is, maar tot die tijd zijn wij er om de schade te beperken.'



Reacties