Afrikanen: westerse deskundigen blijven nodig

06-09-2000
Door: OneWorld Redactie
Bron: doris

Westerse deskundigheid blijft noodzakelijk, is de mening van de meeste Afrikaanse deskundigen in Nederland. Alleen verandert het type deskundigheid waaraan behoefte is.

Stonden in 1980 in een land als Mozambique nog veel blanken voor de klas, anno 2000 zijn die grotendeels vervangen door lokale onderwijzers. ‘Op andere terreinen neemt de vraag naar westerse deskundigen juist toe’, zegt de Tanzaniaan P. Mihyo, werkzaam bij het Haagse International Institute of Social Studies (ISS).

Markteconomen zijn bijvoorbeeld gewild. ‘Als je ook maar iets naar Europa wilt exporteren, moet je goed op de hoogte zijn van de wetgeving van de Europese Unie. Welke regels gelden bijvoorbeeld voor het gebruik van bestrijdingsmiddelen? Welke regels gelden voor de biologische landbouw?,’ aldus Mihyo.

Volgens de Tanzaniaan is westerse deskundigheid ook hard nodig bij nieuwe problemen, zoals de bestrijding van ‘nieuwe ziekten’ als aids en de klimaatsveranderingen. Ook voor het opbouwen van sterke Afrikaanse economieën is bijstand van buiten nodig. ‘Privatisering is hier erg ‘in’ en dat wordt ook van Afrikaanse landen verwacht. Maar zonder gedegen kennis zijn jonge economieën een prooi voor grote westerse bedrijven. Dan ligt een ‘re-kolonialisme’ op loer.’

‘Tactische terugtrekking’
Vorige week barstte een discussie los toen minister Herfkens in een nota naar de Kamer schreef dat het aantal westerse deskundigen die worden uitgezonden, drastisch moet verminderen. Het sturen van westerse deskundigen past niet meer in deze tijd, aldus de minister.

Mihyo noemt deze beleidsverandering een ‘beleid van de tactische terugtrekking’. ‘Met een lach wordt vleiend tegen Afrikanen gezegd: “jij weet genoeg, je hebt mijn kennis niet meer nodig”. Maar op sommige vlakken is westerse kennis wel degelijk nodig.’

Andere Afrikaanse deskundigen, werkzaam in Nederland, geloven dat vraag en aanbod beter op elkaar afgestemd moeten worden. De Tanzaniaan K. Rwegasira, hoogleraar Financiën en Management op de Maastricht School of Management zegt: ‘Telkens moet de vraag gesteld worden: welke expertise is waar nodig? Vullen westerse deskundigen het gat, heeft de lokale bevolking genoeg kennis?’

F. Mengistu, Ethiopiër en ontwikkelingsconsultant in Nederland werkzaam, vult hem aan: ‘Er zijn legio lokale deskundigen die niet optimaal gebruikt worden, dat weet ik zeker. Maar ik weet ook zeker dat een hoop kennis ontbreekt. Ontwikkelingslanden moeten met donorlanden én niet-gouvernementele organisaties (NGO’s) precies afspreken welke deskundigen wáár nodig zijn. Maar bij het beleid van Ontwikkelingssamenwerking vraag ik me wel eens af of er ook maar één Afrikaan aan te pas komt.’

Toch is niet iedereen overtuigd van de behoefte aan westerse deskundigheid in Afrika. De Nigeriaanse ontwikkelingsconsultant C. Ukpabi ziet de beleidsverandering van minister Herfkens wél als een positieve verandering.

Hij bestrijdt dat er in ontwikkelingslanden veel kennis ontbreekt. Volgens hem worden nu al veel ICT-specialisten uit Zuid-Afrika in omringende landen ingezet. Het ontbreekt volgens hem meer aan faciliteiten dan aan kennis.

De Nigeriaan is het dan ook met Herfkens eens dat het gebruik van lokale deskundigen meer toekomst heeft. ‘Het gebruik van lokale hoogopgeleiden kan effectiever zijn dan deskundigen die minder kennis hebben van omgeving. Maar gebruik van lokale deskundigen an sich betekent niet direct dat de impact effectiever is.’

Zie ook artikel: 'Minister schetst karikatuur van ontwikkelingswerker'

Reacties