Journalistiek voor een eerlijke en duurzame wereld

Voordat je verder leest:

Onafhankelijke journalistiek voor een eerlijke en duurzame wereld kost tijd en geld. Als Vriend van OneWorld steun je voor € 6 per maand onze missie, lees je dagelijks bijzondere verhalen, ontvang je ons magazine en meer!

Ja, ik word Vriend Ik lees eerst verder

De politie van Maleisië heeft massagraven ontdekt in zeventien verlaten vluchtelingenkampen dichtbij de grens met Thailand. Vermoedelijk zijn het Birmese Rohingya's die ten prooi zijn gevallen aan mensensmokkelaars. De politie in Thailand vond vorige maand aan de andere kant van de grens ook al mensenresten.

Het duistere werk van deze criminelen wordt steeds duidelijker. In de noordelijke Birmese Rakhine-staat, waar bendes deze moslimminderheid ronselen – overigens onder toeziend oog van de politie – wordt ze de hemel op aarde beloofd. Hun laatste centen betalen ze aan deze bedriegers die ze vervolgens in de jungle van Thailand en Maleisië dumpen. Daar overlijden ze aan de honger en de dorst.

Wachten op wie of wat? Wachten op de dood, denk ik

Langzaam begint het de media te dagen waarom de bootvluchtelingen zolang op zee moesten blijven dobberen. En waar ze zo plotseling vandaan kwamen. Voorheen werden ze afgevoerd richting kampen in de jungle. Maar sinds de Thaise politie deze 'transit havens' heeft ontdekt, weten de mensensmokkelaars niet zo goed meer wat ze met de vluchtelingen aanmoeten. Dus werden ze de zee opgestuurd waar ze maanden, met net genoeg te eten om niet dood te gaan, moesten wachten.

Nooit aan land
Wachten op wie of wat? Wachten op de dood, denk ik. Nog enkele dagen en dan komt de moesson. In de storm en de tropische stortbuien waren de bootjes vanzelf vergaan. Het was niet de bedoeling dat deze mensen ooit aan land zouden komen. Want de mensensmokkelaars namen de motoren mee. Bendeleden haalden ze met speedboten van boord.

Tot het bot werden de 'gelukzoekers' uitgekleed. Wie nog wat extra kon betalen, mocht weg. Wie niets meer had, zag het laatste licht in de jungle

Volgens de Maleisische krant Utusan Malaysia zou de politie dertig omvangrijke massagraven hebben ontdekt waarin honderden lichamen liggen. De verwachting is dat vluchtelingen hier maanden aan hun lot zijn overgelaten door de mensensmokkelaars. Ze mochten pas naar een derde land als ze opnieuw een zak met geld op tafel konden leggen. Tot het bot werden de 'gelukzoekers' uitgekleed. Wie nog wat extra kon betalen, mocht weg. Wie niets meer had, zag het laatste licht in de jungle. Vrouwen, kinderen. Je wordt helemaal koud bij de gedachte in welke omstandigheden ze zijn gestorven. De mensen die nog wat in een oude sok hadden, gingen dus met de gammele bootjes de zee op.

Iedere vluchteling moet weg
Sinds 10 mei zijn 3600 vluchtelingen toegelaten in Maleisië en Indonesië. Na flinke druk vanuit Amerika. Thailand weigert zich te 'compromiteren'. De twee andere landen hebben tijdelijk hun 'grenzen' geopend alleen voor de Rohingya's. De vluchtelingen uit Bangladesh gaan morgen of overmorgen al terug op kosten van de Internationale Organisatie voor Migratie, het IOM. Zowel Jakarta als Kuala Lumpur hebben te kennen gegeven geen cent te willen uitgeven. Binnen een jaar moet iedere vluchteling weer weg zijn, of naar huis, dat ze niet hebben, of naar een derde land.

Voor de show redde de marine dit weekeinde een bootje met 200 mensen

Als de mensen uit Bangladesh uit zowel Indonesië als Maleisië zijn vertrokken, blijft misschien de helft van de vluchtelingen over, we spreken over nog geen 2000 mensen. Te veel, vinden beide landen om voor te zorgen. Eind van deze week is er een grote conferentie waar het vluchtelingenprobleem in de regio wordt besproken. Maleisië en Indonesië vinden dat alle landen verantwoordelijkheid moeten nemen.

Burma piekert er niet over. Voor de show redde de marine dit weekeinde een bootje met 200 mensen. Nadat ze aan wal werden geregistreerd riepen de autoriteiten dat het geen Birmezen zijn. Waar moeten ze nu heen?

Aung San Suu Kyi
Het verhaal is al jaren bekend. Burma weigert de Rohingya's als staatsburgers te erkennen omdat ze ooit vanuit Bangladesh naar deze streek zouden zijn gekomen. Over hoeveel jaren geleden spreken we? Zelfs mensenrechtenactiviste en nobelprijswinnares Aung San Suu Kyi weigert het voor deze minderheid op te nemen. "Het is de taak van de regering om iedere burger te beschermen", zei ze in 2012 heel vaag tegen de Amerikaanse president Barack Obama die haar een bezoek kwam brengen.

Geen hoofdstad zich verantwoordelijk voor al deze 'uitgehongerde en dorstige schepsels'

Zowel Thailand als Maleisië nemen nauwelijks maatregelen om mensensmokkelaars aan te pakken. Geen land in de regio heeft wat met vluchtelingen. Geen regering heeft het internationale vluchtelingenverdrag ondertekend, dus voelt geen hoofdstad zich verantwoordelijk voor al deze 'uitgehongerde en dorstige schepsels'.

De Indonesische en Maleisische vissers wel. Die hielpen verschillende mensen aan land te komen. Met hun bootjes haalden ze de vluchtelingen van zee. Tot de marine ingreep en iedere reddingsactie van de vissers verbood. Nu hebben beide landen gezegd de mensen te zullen helpen.

Waar zijn al die vluchtelingen?
Maar waar zijn al die bootjes met vluchtelingen? Volgens internationale hulporganisaties zou het om duizenden mensen gaan. Ze hebben zowel de Indonesische als de Maleisische autoriteiten gevraagd een reddingsoperatie uit te voeren. Thailand doet sowieso niet mee. De Maleisische marine heeft vrijdag een paar rondjes langs de kust gevaren. De actie beperkte zich slechts tot eigen 'territoriale wateren' die nu behoorlijk zijn ingekrompen. Hetzelfde beleid voert Indonesië uit en zegt geen boot meer aan de horizon te hebben gezien.

Amerika heeft aangeboden dan zelf de operatie te zullen uitvoeren. Maar de landen hebben nog geen enkel Amerikaans marineschip toestemming gegeven hun wateren binnen te varen. Binnen enkele dagen komt de eerste moesson over zee aan vaste land. Wat gebeurt er dan met de vluchtelingen? 

Voor het maken van verhalen hebben we jouw steun nodig.

Ja, ik word vriend (€6 per maand)
wilma2

Wilma van der Maten

Wilma van der Maten woont in Jakarta en werkt als freelance journalist voor onder andere OneWorld, het Parool, DPD, VPRO, VRT en Elsevier.
Profielpagina