Achtergrond: Lula: de troon van koning van de armen begint te wankelen

04-02-2004
Door: OneWorld Redactie
Bron: OneWorld

Toen Lula in oktober 2002 na drie eerdere pogingen eindelijk de presidentschapsverkiezingen won, barstte het feest in de sloppenwijken van Rio de Janeiro en São Paulo los. Voor de 44 miljoen armen van Brazilië was de voormalig schoenpoetser en metaalarbeider de hoop op een beter bestaan. De kersverse president die zelf kan meepraten over hoe het voelt om dagenlang een lege maag te hebben, had tijdens de verkiezingsstrijd immers beloofd dat hij honger zou uitbannen.

Vlak na zijn aantreden in januari 2003 maakte Lula zijn ambtieuze Fome Zero (Nul Honger) plan bekend. Alle armen van het 180 miljoen inwoners tellende land zouden binnen vier jaar toegang krijgen tot voldoende voedsel. ‘Als aan het einde van mijn ambtstermijn iedere Braziliaan elke dag heeft ontbeten, geluncht en een avondmaaltijd op heeft, zie ik mijn belangrijkste taak vervuld,’ zei de pas gekozene tijdens zijn eerste officiële speech.

Internationaal oogst Lula’s Nul-Hongerproject ook veel bewondering. Zo ontving hij uit handen van de Spaanse koningin vorig jaar de prestigieuze Premio Príncipe de Asturias. Bovendien maakt de kloeke opstelling van de kleine Braziliaan ten opzichte van de Verenigde Staten en in internationale instellingen als de Wereldhandelsorganisatie indruk op de armen uit de rest van de wereld. Eindelijk iemand met een krachtige uitstraling die de hoge heren aan hun jasje durft te trekken om ze op de honger in de wereld te wijzen! ‘De honger is een massavernietigingswapen dat 24.000 mensen per dag doodt en iedere minuut 11 kinderen,’ aldus Lula.

Lulafonds

In een jaar tijd heeft Lula de leidersrol binnen een groep van twintig ontwikkelingslanden die opkomen voor hun handelsbelangen, op zich genomen. Deze groep speelde een belangrijke rol bij het mislukken van de WTO-top in Cancun. Een mislukking die door sommigen als een overwinning voor het Zuiden wordt gezien.

Lula’s laatste wapenfeit in zijn internationale campagne tegen de honger is de lancering van een nieuwe variant op de Tobin Tax. Een plan dat hij vorige week samen met zijn Franse collega Chirac aankondigde. ‘Het wordt tijd voor de invoering van een internationale belasting op wapenhandel en financiële transacties,’ stelden de beide regeringsleiders tijdens een bijeenkomst van ruim tweehonderd captains of industry in Genève. De opbrengsten daarvan zouden ten goede moeten komen aan het speciale fonds voor de strijd tegen honger en armoede in de wereld, door Chirac het ‘Lulafonds’ gedoopt.

Die strijd is volgens de oud vakbondsleider geen utopisch ideaal maar vooral een strijd tegen sociale ongelijkheid en voor rechtvaardigheid en duurzame ontwikkeling. Het is slechts een kwestie van politieke wil om dat gevecht aan te gaan. Maar ondanks deze krachtige taal ontbreekt het Lula aan een concreet plan waarin de organisatie van zo’n internationale belasting uit de doeken wordt gedaan. Die hete aardappel werd weggeschoven met de belofte dat Braziliaanse en Franse deskundigen op het door Lula en Chirac gelegde ei gaan zitten broeden en in september met een rapport komen.

‘Er is geen enkele sloppenwijk van de kaart geschrapt’

Zijn Lula’s mooie praatjes dan vooral voor de bühne? De roep om concrete resultaten uit de koker van de Braziliaan wordt sterker. Want terwijl Lula in zijn spiksplinternieuwe, dure, presidentiële vliegtuig de wereld oversuist om te spreken over de strijd tegen honger en de noodzaak van een alliantie tussen ontwikkelingslanden, wordt er thuis in Brazilië steeds meer gemord. ‘Gedurende de dertien maanden sinds de verkiezing van Lula is er niet één nieuwe snelweg aangelegd, geen ziekenhuis of gevangenis gebouwd, zijn de salarissen van politieagenten en onderwijzers niet verbeterd en is er geen enkele sloppenwijk van de kaart geschrapt,’ klaagde een lezer van een Braziliaanse krant onlangs in een ingezonden brief.

De teneur van steeds meer krantenartikelen is dat Lula beter thuis de mouwen kan opstropen in plaats van continu de leider van een nieuwe Derde-Wereldcoalitie tegen armoede uit te hange

color=red>

Reacties