Achtergrond: de toekomst van ons water

13-03-2003
Door: OneWorld Redactie
Bron: OneWorld

De cijfers

Zo'n 1,2 miljard mensen hebben nu te kampen met een tekort aan water, maar in het jaar 2050 zullen dat er 2 tot 7 miljard zijn. Dat is de conclusie van het ‘World Water Development Report’, een werkstuk van 23 organisaties van de Verenigde Naties. Het is het grootste en meest volledige overzicht van de wereldwijde problemen met zoetwater in al zijn gebruiksvormen: drinkwater, irrigatiewater, afvalwater, industrieel water, ....

De zoetwaterschaarste is een gevolg van een aantal overkomelijke en minder overkomelijke problemen: de overbevolking, de geografische schaarste, de opwarming van het klimaat, vervuiling, verspilling.

De watercrisis is niet voor 10 of 20 jaar, we zitten er midden in. 20 Procent van de wereldbevolking (1,2 miljard mensen) heeft geen toegang tot veilig drinkwater. Elk jaar sterven 2,2 miljoen mensen, vooral in de ontwikkelingslanden, omdat ze smerig water moeten drinken. Malaria is met 1 miljoen doden per jaar de belangrijkste 'waterziekte', op de hielen gevolgd door diarree. Elk jaar lopen honderden miljoenen anderen via het water minder dodelijke ziektes op als de wormziekte bilharzias.

Een 50 jaar oude trend

Achter al dat leed zit een eenvoudige logica: de voorraad drinkbaar water daalt al enkele decennia terwijl de vraag naar water drastisch stijgt. Tussen 1970 en 1990 zakte de watervoorraad per hoofd van de wereldbevolking met eenderde. De oorzaak is een combinatie van factoren:

- De bevolkingsgroei: het aantal mensen op de wereld is verdubbeld sinds 1960. De waterconsumptie is heeft een gelijkaardige groei gekend;
- Overconsumptie en verspilling: in de rijke landen gebruiken we 30 tot 50 keer meer water dan in de ontwikkelingslanden, vooral dankzij de industrie en de huishoudens. Ook in de ontwikkelingslanden wordt verschrikkelijk veel water verspild, vooral door een inefficiënte irrigatie - bijna 60 procent van het water dat er over de akkers vloeit, wordt onnodig verspild;
- Vervuiling: steeds meer drinkwater wordt verpest door afval. Er is op de aardbol meer dan 12.000 vierkante kilometer vervuild - en dus verloren - water aanwezig. Elke dag wordt er zo'n 2 miljoen ton afval(water) gedumpt in rivieren, meren en stromen. België is in het Unesco-rapport op het vlak van waterkwaliteit trouwens de hekkensluiter van de lijst van 122 landen. Een gevolg van de zware industrie en onvoldoende zuivering, beweren de VN;
- Het tekort aan water is vooral voelbaar in landen die van nature weinig waterbronnen hebben: Koeweit, de Gazastrook en de Verenigde Arabische Emiraten zijn er het ergst aan toe.

De watercrisis anno 2050

De huidige trend zet zich de komende 20 jaar door. Tegen 2023 heeft een mens eenderde minder water om te drinken, zich te wassen, gewassen te verbouwen en goederen te produceren. Gemiddeld wel te verstaan; de schaarste zal geografisch erg ongelijk verdeeld zijn, met crisisgebieden in elk werelddeel. Vooral het Midden-Oosten en Afrika zullen de klappen krijgen. Het broeikaseffect zal de schaarste nog versterken, vermoedelijk met eenvijfde.

De experts van de VN kunnen moeilijk voorspellen hoeveel van de 9,3 miljard mensen in 2050 precies met een tekort aan drinkbaar water kampen. Teveel hangt er af van politieke beslissingen, investeringen, veranderende consumptiepatronen en technologische vernieuwingen. De schatting in het Unesco-rapport ligt veiligheidshalve tussen 2 miljard of 7 miljard mensen - in ieder geval tweekeer zoveel als nu.

Wereldwaterforum: derde keer goede keer?

Het ‘World Water Development Report’ vormt de starttekst van het Wereld Waterforum, de derde internationale conferentie die van 16 tot 23 maart in Japan plaatsvindt. Het rapport presenteert het wetenschappelijk onderzoek dat VN-organisaties de afgelopen jaren bijeen harkten. Unesco wil zo een panoramische blik bieden op de toestand in de hele wereld. De VN-organisatie noemt het ‘de belangrijkste bijdrage aan het Forum en aan het Internationaal Zoetwaterjaar’ (2003).

Officiële website derde Wereld Water Forum
Corporate Europe Observatory: some key issues about global water debate

Reacties