Achtergrond: Birma: militairen en mensenrechtenschendingen

06-05-2002
Door: OneWorld Redactie
Bron: OneWorld

Birma beslaat ongeveer 687.000 vierkante kilometer en telt ongeveer 41,7 miljoen inwoners. Rangoon is de hoofdstad. De Birmezen vormen verreweg de grootste bevolkingsgroep, zij zijn etnisch verbonden met de Chinezen en de Tibetanen. Tot de belangrijkste minderheden behoren de Karen, Shan, Kachnin en Mon.

Door de overheersende rol van de Birmezen breken er regelmatig etnische onlusten uit.

Bijna 90 procent van de inwoners van het Aziatische land is boeddhist. Hindoes en moslims vormen samen ongeveer 4 procent van de bevolking. Ongeveer 2 procent is christen. Verscheidene bergvolkeren hebben hun eigen stamreligies.

Natuurlijke rijkdommen en dwangarbeid

De meeste inwoners van het dichtbeboste Birma wonen op het platteland. Het is de belangrijkste exporteur van teakhout. De grond is zeer vruchtbaar en bovendien beschikt het Aziatische land over grote olie- en gasreserves. Maar ondanks die natuurlijke rijkdommen leeft een groot deel van de bevolking in grote armoede.

Militairen zwaaien de scepter in de grote ondernemingen in het land. Mensenrechtenorganisaties en de Verenigde Naties betichten de militairen ervan dat ze gebruik maken van dwangarbeiders en zelfs kinderen aan het werk zetten, voornamelijk ingezet voor de aanleg van de infrastructuur.

Buitenlandse bedrijven als het Amerikaanse Unocal en de Europese Total en Premier Oil (waarin het Nederlandse IHC-Caland deel neemt) zijn cruciaal voor het voortbestaan van de junta.

Heroïne

De strijdkrachten hebben tevens de reputatie dat ze nauw betrokken zijn bij de handel in heroïne. Birma geniet sinds kort de twijfelachtig eer de belangrijkste producent van illegale opium ter wereld te zijn. Van opium wordt heroïne gemaakt.

Ook met het harde optreden tegen politieke tegenstanders oogst het militaire regime internationaal veel kritiek. In Birma zitten naar schattingen 1500 mensen gevangen, omdat ze oppositie voerden tegen de junta. Meer dan driehonderdduizend Birmezen zijn naar de buurlanden gevlucht. Ruim een miljoen mensen leeft ontheemd in eigen land.

De Verenigde Staten en de Europese Unie handhaven handelssancties tegen Birma, maar hebben gezegd dat ze dit beleid wellicht wijzigen als de mensenrechtensituatie in het land verbetert. Wat dat betreft kan het opheffen van het huisarrest van Suu Kyi, winnares van de Nobelprijs voor de Vrede van 1991, voor Birma van groot belang zijn.

Enkele belangrijke gebeurtenissen in Birma’s politieke geschiedenis

  • 1937: Birma wordt een kolonie van Groot-Brittannië.
  • 1947: Birma krijgt zijn onafhankelijkheid - na onderhandelingen met de nationalistische leider Aung San, de vader van Suu Kyi. In hetzelfde jaar worden Aung San en zes leden van de interim-regering vermoord door rivalen.
  • 1948: een burgerregering wordt geïnstalleerd.
  • 1962: Generaal Ne Win grijpt de macht,. Hij hekelt de concessies die de regering doet aan ethnische rebellen. Het economisch beleid is rampzalig voor het land.
  • 1981: Ne Win treedt terug als president, maar blijft als hoofd van de regerende partij de touwtjes in handen houden.
  • 1982: de regering doet ‘niet-inheemsen’, personen die niet tot de Birmese ethnische meerderheidsgroep behoren, in de ban: zij krijgen de status ‘mede-landgenoten’. Zij mogen geen overheidsbaantjes vervullen.
  • 1988: Begin van de nationale opstand als studenten in de hoofdstad de straat op gaan om meer democratie te eisen. In augustus vinden er in heel Birma demonstraties plaats. Veiligheidsagenten openen het vuur en honderden demonstranten worden gedood.
  • september 1988: Legercommandant generaal Saw Maung neemt de macht over en noemt de regering State Law and Order Restoration Council, oftelwel Slorc. Aung San Suu Kyi, de dochter van Aung San, staat op als oppositieleider en vormt de Nationale Liga voor Democratie (NLD).
  • 1989: De junta verandert ook de naam van het land en de hoofdstad: Birma wordt Myanmar, Rangoon wordt Yangon. Suu Kyi wordt onder huisarrest geplaatst.
  • 1990: Militaire junta schrijft verkiezingen uit die ruimschoots worden gewonnen door de NLD van Suu Kyi. De militairen weigeren de macht uit handen te geven.
  • 1991: Suu Kyi krijgt de Nobelprijs voor de Vrede.
  • 1992: Generaal Than Shwe neemt macht over van Saw Maung. Hij wordt hoofd van de militaire junta, premier en minister van Defensie.
  • 1995: Huisarrest van Suu Kyi wordt opgeheven.
  • 2001: De Maleisiër Razali Ismail wordt benoemd tot speciaal afgezant van de Verenigde Naties die moet bemiddelen tussen de junta en Suu Kyi met als doel de democratie te herstellen.
  • 2000: Suu Kyi opnieuw onder huisarrest geplaatst toen ze naar het noorden van het land probeerde te reizen.
  • 2001: VN-afgezant Razali Ismail begint geheime onderhandelingen tussen Suu Kyi en de junta.
  • .
  • 6 mei 2002: De militaire junta geeft Aung San Suu Kyi haar vrijheid terug.

    Meer over de bevolkingsgroepen in Birma
    Zie ook: 'Portret: Aung San Suu Kyi belichaamt hoop op vrijheid'

  • Reacties