Aandacht voor verboden muziek

05-03-2007
Door: Niels Erkens
Bron: Wereldomroep

Afgelopen zaterdag was het zover. De eerste 'Internationale Dag van de Muziekvrijheid'. Deze eerste zaterdag van maart is bedoeld om aandacht te vragen voor het probleem van gecensureerde muziek, en om bedreigde muzikanten een hart onder de riem te steken.

 

Harde cijfers over muziekcensuur zijn er niet. 'We weten wel dat het een wijd verspreid probleem is', zegt Bram Posthumus, de Nederlandse vertegenwoordiger van Freemuse. Deze internationale organisatie van muzikanten, journalisten en mensenrechtenactivisten steunt artiesten die vanwege hun werk problemen met de autoriteiten krijgen.

 

Als voorbeeld van muziekcensuur noemt Posthumus Noord-Korea, waar de autoriteiten voorschrijven dat er alleen positieve muziek mag worden gemaakt. Of Afghanistan, waar de Taliban destijds niet alleen muziek, maar bijna alle uitingen van cultuur in de ban deden.

 

On-Cubaans          

 

Ook in Cuba wordt censuur gepleegd. De zanger Gorki van de Cubaanse band Porno para Ricardo kwam vanwege zijn werk in de problemen. 'Cuba kennen we van salsa, rumba en bolero-muziek', zegt Posthumus. 'Maar de laatste jaren wordt er steeds meer rock, punk en rap gemaakt.' Muziek die volgens het regime van Fidel Castro on-Cubaans is.

 

Bovendien zingt Gorki teksten als 'Ik zou graag in ze willen geloven, maar ik kan het niet meer', of 'Geen leugens meer, oude man'. Deze verwijzingen naar Castro schoten de 'oude man' totaal in het verkeerde keelgat. De zanger van Porno para Ricardo belandde in de gevangenis, en kwam pas weer vrij na internationale druk, onder andere van Freemuse.

 

11 September

 

Muziekcensuur komt overigens niet alleen in dictatoriale regimes voor. Posthumus wijst op de stemming die in de Verenigde Staten ontstond na de aanslagen van 11 september. Het bedrijf Clearchannel, destijds eigenaar van zo'n 1400 radiostations, stelde een lijst op van platen die maar beter niet meer konden worden gedraaid.

 

Op die lijst stonden titels als 'Crash into me baby', of 'Great Balls of Fire', die zouden kunnen herinneren aan de vliegtuigen die in de Twin Towers vlogen. Maar ook nummers als 'Imagine', van John Lennon werden in de ban gedaan. Posthumus heeft geen idee waarom.

 

Ook de Britse BBC kan er wat van. De omroep wilde in de jaren tachtig niet dat Ian Dury's 'Spasticus, Autisticus' op de radio werd gedraaid. De plaat zou beledigend zijn voor spastische mensen of autisten. Maar, zegt Posthumus, Dury zong over zichzelf. Als gevolg van polio in zijn jeugd werd hij spastisch.

 

Nederlands akkefietje

 

Nederlandse voorbeelden van verboden muziek zijn er maar weinig. Volgens Posthumus komt dat door de liberale traditie die Nederland hoog heeft te houden. Wel waarschuwt hij voor de tendens dat mensen zich steeds eerder ergens door beledigd voelen. Dat kan ook gevolgen hebben voor muziek waar een scherp randje aan zit.

 

Na lang nadenken kan Posthumus één Nederlands akkefietje noemen: 'De burgemeester van Zandvoort heeft ooit geprobeerd om house te weren, omdat de luide muziek niet bij het imago van de badplaats zou passen.'

 

Dit artikel is met toestemming overgenomen van de Wereldomroep.

Freemuse

Reacties